Ο Ντόναλντ Τραμπ διαψεύδει κατηγορηματικά ότι προσέφερε στο Ιράν άρση των αμερικανικών κυρώσεων ή ξεπάγωμα ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό, προκειμένου να εξασφαλίσει συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η διάψευση ήρθε μετά από δημοσίευμα του Axios, την ώρα που οι προσπάθειες για επανεκκίνηση των συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν παραμένουν μετέωρες και το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό διαπραγματευτικό πεδίο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αντέδρασε μέσω Truth Social, απαιτώντας μάλιστα την άμεση ανάκληση του δημοσιεύματος. «Ο Axios μόλις δημοσίευσε άρθρο που λέει ότι ο “Τραμπ” προσέφερε άρση των κυρώσεων και ξεπάγωμα κεφαλαίων στο Ιράν. Αυτό είναι αναληθές. Δεν τους προσέφερα τίποτα!» έγραψε, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην τελευταία φράση.
Η εξέλιξη έρχεται ενώ οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν έχουν επανέλθει στο προσκήνιο, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφής ένδειξη ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία. Το IRNA μετέδωσε ότι δεν προβλέπεται νέα συνάντηση, παρά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι οι επαφές θα συνεχιστούν.
Το δημοσίευμα του Axios, επικαλούμενο πηγές στην αμερικανική κυβέρνηση, έκανε λόγο για ενδεχόμενες αμερικανικές παραχωρήσεις σε σχέση με τις κυρώσεις κατά του Ιράν, με αντάλλαγμα δεσμεύσεις της Τεχεράνης για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο Τραμπ, ωστόσο, εμφανίζεται να θέλει να διαχωρίσει πλήρως τη σημερινή αμερικανική θέση από ένα τέτοιο πλαίσιο ανταλλαγμάτων.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο της διαπραγμάτευσης
Το αδιέξοδο δεν αφορά μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα. Το Ορμούζ παραμένει το μεγάλο μπρα ντε φερ Τραμπ – Τεχεράνης, καθώς η λειτουργία των Στενών έχει συνδεθεί πλέον άμεσα με την πορεία του πολέμου και τις διαπραγματεύσεις.
Ο Τραμπ απέρριψε τις προηγούμενες ημέρες πρόταση της Τεχεράνης για άνοιγμα του περάσματος μέσα σε επτά ημέρες. Ο ίδιος είχε δηλώσει ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν, ενώ η ιρανική πλευρά επιμένει στη δική της θέση για τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα.
Το Ορμούζ έχει αποκτήσει έτσι διπλή σημασία. Από τη μία αποτελεί κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία για τις διεθνείς αγορές και, από την άλλη, ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά εργαλεία που διαθέτει σήμερα η Τεχεράνη.
«Θα κερδίσουμε τον πόλεμο πολύ σύντομα»
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ εμφανίστηκε εκ νέου βέβαιος για την έκβαση της σύγκρουσης. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, δήλωσε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες με τους μεσολαβητές που επιχειρούν να τερματίσουν τον πόλεμο.
«Θα κερδίσουμε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Θα γίνει αρκετά γρήγορα», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ συνέδεσε μάλιστα την έκβαση του πολέμου με την πορεία των τιμών στην αμερικανική οικονομία, υποστηρίζοντας ότι οι τιμές των καυσίμων θα «κατακρημνιστούν» μετά την αμερικανική νίκη.
Οι δηλώσεις αυτές διατηρούν ανοιχτή την αντίφαση ανάμεσα στη διπλωματική προσπάθεια και στη δημόσια ρητορική της Ουάσιγκτον. Ενώ οι μεσολαβητές επιχειρούν να διαμορφώσουν έναν δρόμο επιστροφής στις συνομιλίες, ο Τραμπ συνεχίζει να υπογραμμίζει ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν τη στρατιωτική και οικονομική πίεση για να επιβάλουν τους όρους τους.
Η προηγούμενη συμφωνία και το νέο αδιέξοδο
Ο διάλογος Ουάσιγκτον – Τεχεράνης είχε ουσιαστικά διακοπεί μετά την κατάρρευση του Μνημονίου Κατανόησης του Ιουνίου. Η συμφωνία είχε ανοίξει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις, τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο.
Η σημερινή κατάσταση είναι σαφώς διαφορετική. Η στρατιωτική σύγκρουση έχει μετατρέψει κάθε οικονομική ή διπλωματική παραχώρηση σε πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα και για τις δύο πλευρές.
Η διάψευση του Τραμπ για το δημοσίευμα του Axios δείχνει ακριβώς αυτή τη δυσκολία: ακόμη και η αναφορά σε πιθανή άρση κυρώσεων ή ξεπάγωμα κεφαλαίων προκαλεί άμεση αντίδραση από τον Λευκό Οίκο, πριν ακόμη υπάρξει επίσημο πλαίσιο συμφωνίας.
Η πίεση από την οικονομία και οι ενδιάμεσες εκλογές
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο Τραμπ βρίσκεται παράλληλα αντιμέτωπος με την ανάγκη να παρουσιάσει αποτελέσματα στην οικονομία, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για την ανανέωση του Κογκρέσου.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι δηλώσεις του για την τιμή των καυσίμων, αλλά και η ανακοίνωση μεγάλης επένδυσης στη χαλυβουργία στην Αϊόβα. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε σχέδιο ύψους 18 δισ. δολαρίων της Mesabi Metallics, υποστηρίζοντας ότι το έργο θα δημιουργήσει αρχικά 6.000 θέσεις εργασίας για την κατασκευή και στη συνέχεια περίπου 2.000 θέσεις στη βιομηχανία.
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι η αμερικανική οικονομία «δεν ήταν ποτέ σε καλύτερη κατάσταση», ενώ επανέλαβε ότι θα επιτευχθεί τελικά εμπορική συμφωνία με τον Καναδά.
Η υπόθεση της βρετανικής βάσης
Στις δηλώσεις του ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε και στη σύλληψη πέντε Βρετανών κοντά σε αεροπορική βάση που χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό. Οι πέντε ύποπτοι αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους και παραμένουν υπό έρευνα.
«Εξεπλάγην που αφέθηκαν ελεύθεροι, εγώ δεν θα το έκανα αυτό», σχολίασε ο Τραμπ.
Ωστόσο, το βασικό ζήτημα για την Ουάσιγκτον παραμένει η διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη. Η αμερικανική διάψευση για τις υποτιθέμενες προσφορές προς το Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα για το ποια ανταλλάγματα είναι πραγματικά διατεθειμένες να δώσουν οι ΗΠΑ και ποια από αυτά μπορεί να αποδεχθεί η ιρανική πλευρά, χωρίς να θεωρήσει ότι εγκαταλείπει τα βασικά της διαπραγματευτικά όπλα.
