Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποδείχθηκε βραχύβιο. Σε λιγότερο από ένα 24ωρο, το Ιράν επανέφερε τον αποκλεισμό της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας αρτηρίας, επικαλούμενο αντίποινα για τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε το Σάββατο ότι ανακτά τον «αυστηρό έλεγχο» της διόδου, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η απόφαση σηματοδότησε άμεση κλιμάκωση, μόλις τρεις ημέρες πριν από τη λήξη της εύθραυστης εκεχειρίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Λίγο μετά την ανακοίνωση, τουλάχιστον τρία εμπορικά πλοία δέχθηκαν πυρά ενώ προσπαθούσαν να διασχίσουν τα Στενά, επιβεβαιώνοντας ότι η απειλή δεν ήταν απλώς πολιτική, αλλά επιχειρησιακή. Ανάμεσά τους, δύο δεξαμενόπλοια υπό ινδική σημαία, γεγονός που προκάλεσε διπλωματική αντίδραση από το Νέο Δελχί.
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι κάθε προσέγγιση στη θαλάσσια περιοχή θα θεωρείται εχθρική ενέργεια, καθιστώντας σαφές ότι ο αποκλεισμός θα εφαρμοστεί με στρατιωτικά μέσα.
Οξύς διάλογος Ουάσινγκτον – Τεχεράνης
Η αντίδραση των ΗΠΑ υπήρξε άμεση και αιχμηρή. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε την Τεχεράνη για εκβιασμό, υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να υποκύψουν σε τέτοιου είδους πιέσεις.
Από την άλλη πλευρά, ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Σαΐντ Χατιμπζαντέχ αντέτεινε ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να επιβάλουν «πολιορκία» στην περιοχή, απορρίπτοντας την αμερικανική αφήγηση και επαναφέροντας τη ρητορική περί μονομερών ενεργειών της Ουάσινγκτον.
Το αποτέλεσμα είναι ένα επικίνδυνο μπρα ντε φερ, με τα Στενά του Ορμούζ να μετατρέπονται εκ νέου σε πεδίο άμεσης αντιπαράθεσης.
Αγορές σε αναμονή και ενεργειακός συναγερμός
Η σύντομη επαναλειτουργία των Στενών την Παρασκευή είχε πυροδοτήσει θετική αντίδραση στις διεθνείς αγορές, με άνοδο των χρηματιστηρίων και πτώση στις τιμές του πετρελαίου. Η νέα ανατροπή, ωστόσο, αναμένεται να προκαλέσει έντονη αστάθεια με το άνοιγμα των αγορών τη Δευτέρα.
Η σημασία της διόδου για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια καθιστά κάθε εξέλιξη άμεσα μεταφράσιμη σε οικονομικούς κραδασμούς, με επενδυτές και κυβερνήσεις να παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία.
Διπλωματική κινητικότητα με χαμηλές προσδοκίες
Παρά την ένταση, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται. Μετά την αποτυχία του πρώτου γύρου συνομιλιών στις 11-12 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ, με επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, βρίσκονται σε εξέλιξη νέες πρωτοβουλίες με τη μεσολάβηση της Αιγύπτου και του Πακιστάν.
Ο πρόεδρος Τραμπ έκανε λόγο για «πολύ καλές συνομιλίες» και υποστήριξε ότι το Ιράν συμφώνησε να παραδώσει εμπλουτισμένο ουράνιο, ισχυρισμός που διαψεύστηκε κατηγορηματικά από την Τεχεράνη.
Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επιβεβαίωσε ότι υπάρχει πρόοδος, αλλά τόνισε ότι «θεμελιώδη ζητήματα παραμένουν άλυτα» και ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ακόμη μακριά από συμφωνία. Παράλληλα, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν διαμήνυσε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει «κανένας συμβιβασμός».
Εύθραυστη εκεχειρία στον Λίβανο και κίνδυνος γενίκευσης
Στον Λίβανο, το δεύτερο μεγάλο μέτωπο της σύγκρουσης, η κατάσταση παραμένει εκρηκτική. Παρά την έναρξη δεκαήμερης εκεχειρίας, σημειώθηκαν επιθέσεις, με έναν Γάλλο στρατιώτη των ειρηνευτικών δυνάμεων να χάνει τη ζωή του και άλλους να τραυματίζονται.
Η ένταση κορυφώνεται με τις συνεχείς συγκρούσεις στο νότιο τμήμα της χώρας, ενώ ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, ξεκαθάρισε ότι οι μαχητές της οργάνωσης θα παραμείνουν σε πλήρη ετοιμότητα, «με το δάχτυλο στη σκανδάλη», όπως είπε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, το Ισραήλ διατηρεί επιθετική στάση, ανακοινώνοντας πλήγματα κατά υπόπτων και καταγράφοντας απώλειες στρατιωτών, γεγονός που υπονομεύει περαιτέρω την εύθραυστη εκεχειρία.
Ένα βήμα πριν από νέα γενικευμένη κρίση
Η επαναφορά του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την αστάθεια στον Λίβανο και το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις, συνθέτουν ένα σκηνικό υψηλού ρίσκου.
Η περιοχή κινείται σε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ διπλωματίας και σύγκρουσης, με κάθε κίνηση να μπορεί να πυροδοτήσει ευρύτερη ανάφλεξη, τόσο στο πεδίο όσο και στην παγκόσμια οικονομία.
