Σε πλήρες αδιέξοδο κατέληξαν οι μαραθώνιες συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ανακοίνωσε την αποχώρηση της αμερικανικής αποστολής χωρίς συμφωνία, έπειτα από 21 ώρες συνεχών διαπραγματεύσεων.
Ο ίδιος έκανε λόγο για «την τελική και καλύτερη προσφορά» της Ουάσιγκτον, αφήνοντας σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη ότι η ευθύνη της επόμενης κίνησης βαραίνει πλέον την ιρανική πλευρά.
Η Τεχεράνη κατηγορεί τις ΗΠΑ για «παράλογες απαιτήσεις»
Από την πλευρά του Ιράν, ο εκπρόσωπος της διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία της αποτυχίας, τονίζοντας ότι ουδείς ανέμενε συμφωνία από τον πρώτο γύρο συνομιλιών.
Παράλληλα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης απέδωσαν το ναυάγιο σε «παράλογες απαιτήσεις» των ΗΠΑ, ενώ υπογράμμισαν ότι οι επαφές με το Πακιστάν και άλλους περιφερειακούς εταίρους θα συνεχιστούν. Η στάση αυτή αποτυπώνει την πρόθεση της Τεχεράνης να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους, χωρίς όμως να αποδεχθεί τις βασικές αμερικανικές αξιώσεις.
Το πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο της σύγκρουσης
Κεντρικό σημείο τριβής αναδείχθηκε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Τζέι Ντι Βανς επέμεινε ότι οι ΗΠΑ δεν έλαβαν «ρητή δέσμευση» για την εγκατάλειψη της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, κάτι που αποτελεί βασική προϋπόθεση της Ουάσιγκτον και του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
«Χρειαζόμαστε επίσημη δέσμευση όχι μόνο για το παρόν αλλά και για το μέλλον», δήλωσε χαρακτηριστικά, καθιστώντας σαφές ότι η έλλειψη εγγυήσεων αποτέλεσε τον κύριο λόγο της αποτυχίας.
Στενό του Χορμούζ και παγκόσμιες επιπτώσεις
Παρότι δεν κυριάρχησε στις δημόσιες δηλώσεις των ΗΠΑ, το ζήτημα του Στενού του Χορμούζ παραμένει κρίσιμο. Η θαλάσσια αυτή αρτηρία, ζωτικής σημασίας για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, παραμένει ουσιαστικά κλειστή λόγω της σύγκρουσης.
Η παρουσία αμερικανικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή και οι απειλές των Φρουρών της Επανάστασης για «σκληρή απάντηση» εντείνουν τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης, ενώ οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία είναι ήδη ορατές, με ελλείψεις και αυξήσεις τιμών.
Ένας πόλεμος με βαρύ ανθρώπινο κόστος
Το διπλωματικό ναυάγιο έρχεται ενώ ο πόλεμος συνεχίζει να μετρά βαριές απώλειες. Στον Λίβανο, όπου οι εχθροπραξίες παραμένουν έντονες παρά την προσωρινή κατάπαυση του πυρός, οι νεκροί ξεπερνούν τους 2.000, με χιλιάδες τραυματίες.
Οι ισραηλινές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολά, με την κάλυψη της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου, συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, ενώ οι προοπτικές αποκλιμάκωσης παραμένουν αβέβαιες.
Παράθυρο για νέα διαπραγμάτευση
Παρά την αποτυχία, η αμερικανική πλευρά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης των συνομιλιών, δίνοντας χρόνο στο Ιράν να εξετάσει την πρόταση που κατατέθηκε.
Το αποτέλεσμα του πρώτου αυτού γύρου επιβεβαιώνει τη δυσκολία γεφύρωσης των διαφορών σε μια σύγκρουση με βαθιές γεωπολιτικές ρίζες. Οι επόμενες κινήσεις των δύο πλευρών θα καθορίσουν αν το διπλωματικό κανάλι μπορεί να παραμείνει ενεργό ή αν η ένταση θα μεταφερθεί εκ νέου στο πεδίο.
