Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου στέλνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επιμένοντας ότι η αδειοδότηση των ερευνών για το καλώδιο Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί αρμοδιότητα της Ελλάδας και της Κύπρου.
Στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανασκόπησή του, ο πρωθυπουργός υπερασπίζεται την προώθηση του έργου, το οποίο έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό ενεργειακών διασυνδέσεων και στο οποίο συμμετέχει η γαλλική εταιρεία Nexans, στον απόηχο της νέας έντασης με την Τουρκία για τις NAVTEX.
Η τοποθέτηση έρχεται μετά την έκδοση, την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, της ελληνικής άδειας για τις εργασίες έρευνας και πόντισης του καλωδίου, καθώς και της σχετικής ναυτικής οδηγίας. Η Άγκυρα απάντησε με αντι-NAVTEX, διατηρώντας την αμφισβήτησή της για τις εργασίες στην περιοχή.
Ο πρωθυπουργός συνδέει την εξέλιξη με τη στρατηγική σημασία του έργου για την ενεργειακή ασφάλεια και την περιφερειακή σταθερότητα, ενώ στην ίδια ανάρτηση επιχειρεί να δώσει το πολιτικό στίγμα της κυβέρνησης για το επόμενο εξάμηνο. Αναφέρεται στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, στην ακρίβεια, στις παρεμβάσεις για τους δανειολήπτες, στα αποτελέσματα του ελληνικού FBI και στις 90 κυβερνητικές προτεραιότητες.
Ηλεκτρική διασύνδεση: Το μήνυμα στην Άγκυρα και η ελληνική θέση
«Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών». Με αυτή τη διατύπωση ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι η Αθήνα δεν αναγνωρίζει στην Τουρκία κανέναν ρόλο στην αδειοδότηση των εργασιών για τον GSI.
Η ελληνική NAVTEX 1411/26 καλύπτει το διάστημα από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027 και αφορά τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo. Η τουρκική αντι-NAVTEX επαναφέρει, ωστόσο, την αμφισβήτηση της Άγκυρας για τη δικαιοδοσία στην περιοχή, με επίκεντρο την υφαλοκρηπίδα και τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.
Η επανεκκίνηση των ερευνών αποτελεί κρίσιμο βήμα για ένα έργο που είχε βρεθεί σε παρατεταμένη εκκρεμότητα μετά την κρίση του καλοκαιριού του 2024 στην Κάσο. Η Αθήνα επιδιώκει αυτή τη φορά να προχωρήσει τις εργασίες, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα της επένδυσης και τη συμμετοχή γαλλικών εταιρειών.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα φάση του GSI και το προηγούμενο της τουρκικής αντίδρασης, καθώς και ο διπλωματικός ρόλος της Γαλλίας στην επανεκκίνηση των ερευνών.
Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι η έκδοση NAVTEX και η αδειοδότηση αποτελούν αρμοδιότητα των ελληνικών αρχών. Η Τουρκία, από την άλλη, επιδιώκει να διατηρήσει τις αξιώσεις της στην περιοχή. Το πραγματικό τεστ θα είναι η εξέλιξη των εργασιών στο πεδίο και η δυνατότητα ολοκλήρωσης των ερευνών χωρίς νέα διακοπή.
Οι αμερικανικές εκλογές και οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις
Ο πρωθυπουργός ξεκινά την ανασκόπησή του με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι οι πολιτικές ισορροπίες άλλαξαν και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Εκφράζει, παράλληλα, την ικανοποίησή του για την εκλογή και επανεκλογή Ελληνοαμερικανών στο Κογκρέσο, αλλά και για την παρουσία προσώπων με θετική στάση απέναντι στην Ελλάδα σε σημαντικές επιτροπές που ασχολούνται με την άμυνα και την εξωτερική πολιτική.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογραμμίζει ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις έχουν σταθερές βάσεις και δεν εξαρτώνται από τους εκλογικούς κύκλους. Πρόκειται για μια επισήμανση με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αλλαγή των συσχετισμών στην Ουάσιγκτον δημιουργεί νέα δεδομένα για την αμερικανική εξωτερική πολιτική και τις προτεραιότητες του Κογκρέσου.
Ακρίβεια, δανειολήπτες και παρεμβάσεις στην αγορά
Σημαντικό μέρος της ανάρτησης αφιερώνεται στην οικονομία και στην πίεση που εξακολουθούν να δέχονται τα νοικοκυριά από το κόστος ζωής. Ο πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι η ακρίβεια παραμένει βασική ανησυχία, παρά τη βελτίωση οικονομικών δεικτών.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώνει την παράταση έως το τέλος του έτους της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, με περίπου 1.000 βασικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων και τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης. Παράλληλα, σημειώνει ότι συνεχίζονται οι έλεγχοι στην αγορά για την εφαρμογή των μειώσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στις νέες ρυθμίσεις για τους δανειολήπτες, οι οποίες ψηφίστηκαν στη Βουλή. Από την 1η Δεκεμβρίου, οι ευάλωτοι και επιλέξιμοι οφειλέτες που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό θα έχουν σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί του κυμαινόμενου επιτοκίου που μπορεί να φτάσει το 5,67%.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, για οφειλή 100.000 ευρώ με αποπληρωμή σε 20 χρόνια, το συνολικό όφελος μπορεί να φτάσει τα 20.200 ευρώ για οφειλές με εξασφάλιση και τα 28.000 ευρώ για οφειλές χωρίς εξασφάλιση.
Παράλληλα, αυξάνεται από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers για σοβαρές παραβάσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθυμίζει ότι από το 2019 έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 27 παρεμβάσεις στο τραπεζικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι το ποσοστό των κόκκινων δανείων στις τράπεζες έχει περιοριστεί από 48,5% το 2016 σε 3,4% το 2026.
Ελληνικό FBI: 1.500 υποθέσεις και 259 εγκληματικές ομάδες
Στα δύο χρόνια λειτουργίας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος αναφέρεται επίσης ο πρωθυπουργός, παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της υπηρεσίας που έχει επικρατήσει να αποκαλείται «ελληνικό FBI».
Όπως αναφέρει, μέσα σε αυτό το διάστημα έχουν εξεταστεί περισσότερες από 1.500 υποθέσεις, έχουν αποδοθεί κατηγορίες σε πάνω από 5.400 πρόσωπα και έχουν εξαρθρωθεί 259 εγκληματικές ομάδες.
Οι υποθέσεις αφορούν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από το λαθρεμπόριο καυσίμων και τσιγάρων μέχρι κυκλώματα διαφθοράς σε εφορίες, πολεοδομίες και φυλακές.
Ο πρωθυπουργός επιμένει ότι η προσπάθεια για την αντιμετώπιση της διαφθοράς δεν περιορίζεται στην τελευταία διετία, αλλά έχει ξεκινήσει από το 2019. Αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στις υποθέσεις εικονικών συνταγογραφήσεων, στις απάτες σε βάρος του ΕΟΠΥΥ και του ΕΦΚΑ, στις παράνομες εκδόσεις διπλωμάτων και στις υποθέσεις χρηματισμού δημόσιων υπαλλήλων.
«Δεν υπάρχουν άβατα, ούτε πρόσωπα που εξαιρούνται από τον έλεγχο», σημειώνει, δίνοντας έμφαση στην εφαρμογή της νομιμότητας ανεξάρτητα από τη θέση ή την ιδιότητα των εμπλεκομένων.
Ξεχωριστή αναφορά κάνει στα κυκλώματα παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων και στις δυσκολίες που έχει προκαλέσει η μετάβαση στο νέο σύστημα πληρωμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου 40.000 δικαιούχοι πληρώνονται ήδη, οι προκαταβολές θα καταβληθούν έως τις 30 Νοεμβρίου και οι εκκαθαρίσεις τον Δεκέμβριο. Για τους παραγωγούς που δεν έχουν υποβάλει ακόμη αίτηση, αναφέρει ότι έχει δοθεί παράταση έως τις 10 Νοεμβρίου.
Οι 90 κυβερνητικές προτεραιότητες για το επόμενο εξάμηνο
Κεντρική θέση στην κυριακάτικη ανασκόπηση καταλαμβάνουν οι 90 κυβερνητικές προτεραιότητες που παρουσιάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο για το επόμενο εξάμηνο.
Στους βασικούς στόχους περιλαμβάνονται η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, με στόχο τα 1.000 ευρώ έως τις αρχές του 2028, οι παρεμβάσεις για τη στέγαση, η αναβάθμιση της Υγείας και της Παιδείας και η ολοκλήρωση μεγάλων έργων υποδομής.
Ο πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα, με στόχο να ολοκληρωθούν οι κυβερνητικές δεσμεύσεις και να αξιολογηθεί το σύνολο του κυβερνητικού έργου.
Στο πεδίο των επενδύσεων, ανακοινώνει την προώθηση δέκα μεγάλων σχεδίων μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου, συνολικού ύψους 226,2 εκατ. ευρώ, με κρατική ενίσχυση άνω των 104 εκατ. ευρώ και περισσότερες από 400 νέες θέσεις εργασίας. Τα σχέδια αφορούν τη Μακεδονία, τη Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία και την Κρήτη, σε κλάδους όπως τα τρόφιμα, τα φάρμακα, το αλουμίνιο και η επεξεργασία δεδομένων.
Τεχνητή νοημοσύνη και αλλαγές στην εξυπηρέτηση των πολιτών
Στην ανάρτηση γίνεται αναφορά και στο νέο νομοσχέδιο για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο εργασίας, με ειδικές προβλέψεις για τους εργαζόμενους στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Οι ρυθμίσεις προβλέπουν διαφάνεια στα κριτήρια λήψης αποφάσεων που τους αφορούν, υποχρεωτικό ανθρώπινο έλεγχο για σημαντικές αποφάσεις και προστασία των προσωπικών δεδομένων τους.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναφέρεται στις αλλαγές στον ΕΟΠΥΥ. Από την 1η Νοεμβρίου οι συμβεβλημένοι πάροχοι υποχρεούνται να καταχωρίζουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων στο Ψηφιακό Αποθετήριο, ώστε οι ασφαλισμένοι και οι γιατροί τους να έχουν πρόσβαση σε συγκεντρωμένο ιστορικό.
Με τη νέα εφαρμογή myEOPYYapp, οι πολίτες μπορούν επίσης να κλείνουν ραντεβού στα φαρμακεία του οργανισμού, να ζητούν κατ’ οίκον παράδοση φαρμάκων υψηλού κόστους και να υποβάλλουν δικαιολογητικά για αποζημιώσεις.
Ενισχύσεις στους δήμους και έργα στην Πελοπόννησο
Ειδική θέση στην ανασκόπηση έχει η στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αφορμή τις ανακοινώσεις στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρεται σε χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης και σε 240 εκατ. ευρώ για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών των δήμων προς παρόχους ενέργειας. Προαναγγέλλει επίσης αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%, διπλασιασμό της κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση σχολικών κτιρίων και χρηματοδότηση για έργα οδοποιίας και εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας.
Στο πλαίσιο της περιοδείας του στην Πελοπόννησο, επισκέφθηκε τα έργα στον οδικό άξονα Καλαμάτα – Μεθώνη, την αναβάθμιση του αεροδρομίου και τη νέα μονάδα ηλιακής ξήρανσης ιλύος. Στη Μεγαλόπολη υπογράφηκε η σύμβαση για το νέο σωφρονιστικό κατάστημα, ενώ στην Τρίπολη εγκαινιάστηκε η νέα φοιτητική εστία του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, δυναμικότητας 96 θέσεων.
Νέα αεροσκάφη για την Πολεμική Αεροπορία και εκπαίδευση δημοσιογράφων
Στον τομέα της άμυνας, ο πρωθυπουργός χαρακτηρίζει ιστορική την απόκτηση αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, καθώς η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια τριών Embraer KC-390 από την Πορτογαλία, με δυνατότητα απόκτησης άλλων τριών.
Τα αεροσκάφη θα επιτρέψουν τον ανεφοδιασμό μαχητικών εν πτήσει, αρχικά των Rafale και Mirage και στη συνέχεια των F-16, αυξάνοντας την επιχειρησιακή τους εμβέλεια. Παράλληλα, το Πολεμικό Ναυτικό παρέλαβε δύο ακόμη ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα MH-60R Seahawk, ενώ αναμένονται άλλα δύο έως το τέλος του έτους.
Μια διαφορετική πρωτοβουλία αφορά την ασφάλεια των δημοσιογράφων που καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις και αποστολές υψηλού κινδύνου. Σε συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις, τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, τις δημοσιογραφικές ενώσεις και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, δημιουργείται πρόγραμμα εκπαίδευσης και πιστοποίησης.
Στον πρώτο κύκλο θα συμμετάσχουν 25 δημοσιογράφοι των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, ενώ προβλέπεται στη συνέχεια αντίστοιχη εκπαίδευση για όσους καλύπτουν φυσικές καταστροφές.
Επιστροφή κειμηλίων στις Σέρρες και αποκατάσταση μνημείων
Ο πρωθυπουργός κλείνει την αναφορά του στα κυβερνητικά πεπραγμένα με δύο σημαντικές εξελίξεις για την πολιτιστική κληρονομιά.
Στη Ροδόπη, στον βυζαντινό ναό της Μαξιμιανούπολης, πραγματοποιήθηκε ξανά αγιασμός έπειτα από αιώνες. Ο ναός αποκαταστάθηκε με χρηματοδότηση 1,5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και είναι πλέον επισκέψιμος.
Παράλληλα, στις Σέρρες επιστρέφουν 48 εκκλησιαστικά κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη βουλγαρική κατοχή στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και φυλάσσονταν στη Σόφια επί 109 χρόνια. Η επιστροφή τους πραγματοποιείται έπειτα από διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Τέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρεται σε δύο πρωτοβουλίες ιδιωτικών επιχειρήσεων: την αύξηση μισθών στις εργαζόμενες μητέρες από τη Eurobank, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών τους, και τον διπλασιασμό ή τριπλασιασμό των ταχυτήτων σύνδεσης οπτικών ινών από την Telekom για περίπου 700.000 συνδέσεις.
Η κυριακάτικη ανασκόπηση συνδυάζει, επομένως, την προβολή των κυβερνητικών παρεμβάσεων στην οικονομία και την καθημερινότητα με μια σαφή πολιτική τοποθέτηση για το ενεργειακό μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο. Το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου παραμένει το πιο ευαίσθητο ζήτημα της εβδομάδας, καθώς η έναρξη των ερευνών θα δείξει αν η νέα προσπάθεια υλοποίησης του GSI μπορεί να ξεπεράσει τα γεωπολιτικά εμπόδια.
