Στο Παρίσι ο Αλέξης Τσίπρας βρέθηκε σε οικείο περιβάλλον: εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους και ένα πολιτικό σκηνικό σε μετάβαση με την κεντροαριστερά να έχει ορατούς στόχους και αντιπάλους την πολιτική έκπτωση του Μακρόν και την ακροδεξιά της Λεπέν. Μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση, ή, όπως επισήμως έχει διατυπωθεί από τον Μάο, “Μεγάλο χάος κάτω από τον ουρανό, η κατάσταση είναι εξαιρετική”.
Για την εγχώρια αριστερά η Γαλλία ήταν πάντοτε το “πολιτικό εργαστήριο” από το οποίο αντλούσε έμπνευση, ακόμα κι όταν η γοητευτική ουτοπία κατέληγε σε ήττες. Τα προηγούμενα χρόνια, για παράδειγμα, το μοντέλο του Νέου Λαϊκού Μετώπου (NFP), με την Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν (LFI), τους Σοσιαλιστές (PS), Οικολόγους κ.ά, έγινε σημαία για πολλούς στην Αθήνα, ακόμα και ο Αλέξης Τσίπρας το είχε εντάξει στην στρατηγική των συνεργασιών. Από το 2025, όμως, το “πείραμα” αποδείχθηκε ατελέσφορο ως προς το να συγκεράσει την ριζοσπαστική γραμμή του LFI και την πιό μετριοπαθή (η στήριξη της κυβέρνησης Μπαϊρού ήταν ο καταλύτης) του PS, και τώρα, στο Παρίσι, ο πρώην πρωθυπουργός έκλινε περισσότερο προς τους σοσιαλιστές. Άλλωστε, ο Μελανσόν έχει ασκήσει δριμεία κριτική στον πρωθυπουργό, αρκετά χρόνια πριν.
Δεν είναι εύκολες οι αναλογίες μεταξύ όσων συμβαίνουν στη Γαλλία και όσων θα ήθελε ο πρώην πρωθυπουργός να συμβούν στην Ελλάδα, εκείνο, όμως, που πρέπει να επισημανθεί είναι η τάση να επιχειρείται η “εισαγωγή εμψύχωσης” της καθ’ ημάς κεντροαριστεράς από τον κοινωνικό αναβρασμό στις γαλλικές πόλεις, τη νίκη του Λούλα στη Βραζιλία, ακόμα και την συντριβή του Ντόναλντ Τραμπ στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές. Επιπόλαια, μάλιστα, ορισμένοι αποδίδουν την τελευταία στην επικράτηση της ριζοσπαστικής πτέρυγας των Δημοκρατικών υπό τον Μπέρνι Σάντερς, αν και ήταν μάλλον η κοινωνική γείωση των τελευταίων που προκάλεσε το θεαματικό αποτέλεσμα.
Το ζήτημα, ωστόσο, με την ΕΛ.Α.Σ του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι εάν συνετρίβη ο Τραμπ, ότι νίκησε ο Λούλα, ή ο επικοινωνιακός αντίκτυπος των αναρτήσεων στα σόσιαλ μίντια με τον πρώην πρωθυπουργό να συγχρωτίζεται ενθουσιωδώς με τους εξεγερμένους Γάλλους γύρω από την Αψίδα του Θριάμβου. Άλλα πράγματα θα έπρεπε να τον απασχολούν.
-Πρώτον, ότι μετά την παρουσίαση του μετριοπαθούς και “μετρημένου” προγράμματος που ανακοίνωσε στη Θεσσαλονίκη, τον Σεπτέμβριο, έχει αναγκαστεί να ανακοινώσει σειρά προτάσεων που δεν περιλαμβάνονταν στο αρχικό σχέδιο: από τα μέτρα για τη στεγαστική πολιτική και την Golden Visa, τις τιμές καυσίμων και ειδικότερα το πετρέλαιο θέρμανσης, τον δημόσιο έλεγχο υποδομών και την στήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης κ.ά. Οι πολιτικές εξελίξεις συρρίκνωσαν την απήχηση των αρχικών εξαγγελιών, δημοσκοπικά φάνηκε πώς δεν προκάλεσαν “γεγονός”, το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίστηκε ως πιό αξιόπιστο, η δε πολιτική αντιπαράθεση χειραγωγήθηκε από τις επιθέσεις της κυβέρνησης και γύρισε στο παρελθόν των Ποινικών Κωδίκων και της εποχής της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
-Δεύτερον, η συζήτηση περιστρέφεται σχετικά με το κλείσιμο της δημοσκοπικής ψαλίδας με το ΠΑΣΟΚ και δημιουργεί κλίμα σύγκρουσης στην κεντροαριστερά, άλλοτε με ευθύνη συνεργατών του πρώην πρωθυπουργού και άλλοτε με επιθετικές δηλώσεις στελεχών της Χαριλάου Τρικούπη. Και, αναμφίβολα, με την επικοινωνιακή ώθηση αυτού του κλίματος από την κυβέρνηση.
-Τρίτον, το ΠΑΣΟΚ αξιοποιεί τον ρόλο του ως αξιωματική αντιπολίτευση και την κοινοβουλευτική του παρουσία, και εμφανίζεται δραστήριο με την κατάθεση προτάσεων και την κριτική στα κυβερνητικά μέτρα. Εμφανίζει αντανακλαστικά οργανωμένου κομματικού μηχανισμού και έχει διαχειριστεί τελευταία την παλαιότερη εσωστρέφειά του και τις διαφοροποιήσει κορυφαίων στελεχών του. Αν και δεν αποτυπώνεται αυτό με κάποιο δημοσκοπικό άλμα (είναι σαφές πώς το άγχος του Νίκου Ανδρουλάκη είναι να προσπεράσει την ΕΛ.Α.Σ στις μετρήσεις), η εικόνα του ΠΑΣΟΚ είναι αυτή τη στιγμή πιό συμπαγής και πιό παρεμβατική σε κοινωνικούς φορείς, επαγγελματικές ομάδες και την τοπική αυτοδιοίκηση. Σε αντίθεση με το κόμμα Τσίπρα που ψάχνει τα πατήματά του στην περιφέρεια μέσω δικτύου… εθελοντών.
-Τέταρτον, η εκπροσώπηση του κόμματος στην μιντιακή σφαίρα προκάλεσε αρχικά το ενδιαφέρον με τα νέα πρόσωπα που εμφανίστηκαν, ωστόσο υπέπεσαν και σε αρκετά λάθη, ορισμένα από τα οποία (π.χ η γκάφα με τις …θυρίδες και η αδυναμία να εξηγηθεί επαρκώς ο μηχανισμός του “πατριωτικού φόρου” και το κόστος του) δημιούργησαν εύλογα σύγχυση. Αυτά τα νέα πρόσωπα αποτελούν, αναμφίβολα, μία ενθουσιώδη στελεχική “μαγιά”, όμως λείπει από την ΕΛ.Α.Σ το “βάθος” του πάγκου και κυρίως η εμπειρία που είναι αναγκαία σε μία πολωτική και ενίοτε τοξική προεκλογική μάχη.
-Πέμπτον, σπαταλήθηκε πολύτιμος χρόνος σχετικά με το εάν και πότε θα ενσωματωθούν στο νέο εγχείρημα πρώην βουλευτές και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Η εκκρεμότητα δεν έχει ακόμα επιλυθεί, χρήσιμα στελέχη παραμένουν στην μεταβατική ζώνη, ενώ δημιουργείται η αίσθηση ανταγωνισμού μεταξύ των νέων και των “πρώην”. Δεν λείπουν, δε, τα παράπονα ότι δεν υπάρχει απευθείας επικοινωνία του ίδιου του πρώην πρωθυπουργού με στελέχη που αποτέλεσαν συνεργάτες του, ακόμα και υπουργούς του. Σαν να τους θέλει και να μην τους θέλει…
-Έκτο, μέχρις ώρας το βασικό ατού της ΕΛ.Α.Σ είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Λογικό και αναμενόμενο. Αυτός δίνει τον τόνο, αυτός πρέπει να εμφανίζεται σε περιοδείες και τηλεοπτικές συνεντεύξεις για να καθοδηγεί και να προκαλεί απευθείας αντιπαράθεση με τον κυβέρνηση. Το δίπολο “Μητσοτάκης vs Τσίπρας”, όμως, δεν αρκεί για να εκτινάξει τα δημοσκοπικά ποσοστά όταν δεν συνοδεύεται από στρατηγική και προοπτική διακυβέρνησης. Κι από την άλλη παγιδεύει την ΕΛ.Α.Σ περισσότερο στο να αμύνεται στις επικοινωνιακές επιθέσεις της κυβέρνησης για όσα συνέβησαν στο παρελθόν.
Το “ή εμείς ή κανείς” που εκφώνησε προ καιρού ο πρώην πρωθυπουργός δεν ελήφθη ως μήνυμα από μεγάλα τμήματα της κοινωνίας. Ή, ελήφθη αλλά η απάντηση είναι “κανείς”…
-Έβδομο, η ΕΛ.Α.Σ δεν έχει ακόμα σαφή πολιτική ταυτότητα. Αρχικώς, η μετριοπάθεια Τσίπρα δημιούργησε την αίσθηση προσέγγισης του λεγόμενου κεντρώου ακροατηρίου, μετά, όμως, επέστρεψε στις “εργοστασιακές ρυθμίσεις” της αριστεράς. Είναι δύσκολο για τον Αλέξη Τσίπρα να πείσει πώς είναι περισσότερο κεντρώος και λιγότερο ριζοσπάστης αριστερός, το γεγονός, δε, ότι η δημοσκοπική καταγραφή κυμαίνεται ακόμα κάτω από την οροφή του εκλογικού ποσοστού του 2023 μάλλον επιβεβαιώνει ποιά είναι, μέχρι σήμερα, τα όριά του.
Αν για το ΠΑΣΟΚ αποτελεί όρο επιβίωσης η δεύτερη θέση, για την ΕΛ.Α.Σ ο στόχος είναι διπλός: όχι μόνο να την κατακτήσει στην πρώτη (…) εκλογική αναμέτρηση, αλλά να έχει την μεγαλύτερη δυνατή απόσταση από το τρίτο κόμμα και την μικρότερη δυνατή από τη Ν.Δ. Μόνο έτσι θα οικοδομήσει προοπτική διακυβέρνησης και θα γίνει δεσπόζουσα δύναμη στις μετεκλογικές εξελίξεις.
Εν κατακλείδι, το Παρίσι ήταν μία ενδιαφέρουσα επικοινωνιακή ανάπαυλα, για την κινητοποίηση των αριστερών αντανακλαστικών και ως τοποθέτηση στα μείζονα για την γαλλική και την ελληνική κοινωνία, στο εσωτερικό, όμως, η προεκλογική μάχη κρίνεται με άλλους όρους. Που προς το παρόν θέτει η κυβέρνηση…
