Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στην υπόθεση της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε την παραίτησή της, μετά τις αποκαλύψεις που προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια στον Λευκό Οίκο. Την απόφαση γνωστοποίησε η νέα εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κέιτι Ζαχάρια, κατά την πρώτη ενημέρωση των δημοσιογράφων από την ανάληψη των καθηκόντων της.
«Ζητήσαμε από την πρέσβη Γκίλφοϊλ να παραιτηθεί», δήλωσε η Ζαχάρια, προσθέτοντας: «Η συμβολή της στην ομάδα μας υπήρξε εξαιρετικά πολύτιμη και της ευχόμαστε ό,τι καλύτερο».
Η ανακοίνωση σηματοδοτεί την κορύφωση της κρίσης για την πρώην παρουσιάστρια του Fox News και πρώην μνηστή του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο απομάκρυνσής της, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Δεν είμαστε ικανοποιημένοι».
Η υπόθεση των 100.000 δολαρίων και τα δημοσιεύματα της Wall Street Journal
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της υπόθεσης έπαιξαν τα δημοσιεύματα της Wall Street Journal, τα οποία έφεραν στο προσκήνιο καταγγελίες για την οικονομική συμπεριφορά της Γκίλφοϊλ και τη χρήση των πολιτικών διασυνδέσεών της.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η Αμερικανίδα πρέσβειρα φέρεται να ζήτησε από υποστηρικτή του Τραμπ να της καταβάλει 100.000 δολάρια για την εξόφληση οφειλής από πιστωτική κάρτα, πριν από την ακρόαση για την επικύρωση του διορισμού της. Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης καταγγελίες για δώρα, ταξίδια και πιθανή αξιοποίηση της πρόσβασής της σε κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Οι ισχυρισμοί έχουν προκαλέσει ερωτήματα για τη δεοντολογία της διπλωματικής της δραστηριότητας, ενώ, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, η υπόθεση έχει απασχολήσει και την υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών που είναι αρμόδια για την εποπτεία και τη διερεύνηση καταγγελιών.
Η πλευρά της Γκίλφοϊλ έχει απορρίψει τις κατηγορίες περί παρατυπιών. Οι δικηγόροι της υποστηρίζουν ότι οι οικονομικές συναλλαγές αφορούσαν νόμιμες επαγγελματικές υπηρεσίες που είχαν παρασχεθεί πριν από τον διορισμό της. Οι καταγγελίες, επομένως, δεν συνιστούν από μόνες τους αποδεδειγμένη παρανομία.
Από την αμφισβήτηση στην απόφαση του Λευκού Οίκου
Η σημερινή ανακοίνωση έρχεται μετά την αρχική δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ, ο οποίος είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο απομάκρυνσης της πρέσβειρας. Η διατύπωση ότι η κυβέρνησή του δεν ήταν ικανοποιημένη από την κατάσταση είχε ήδη ενισχύσει τις εκτιμήσεις ότι η παραμονή της στην Αθήνα ήταν εξαιρετικά αβέβαιη.
Η Γκίλφοϊλ είχε αναλάβει την πρεσβεία με ισχυρούς πολιτικούς δεσμούς με τον Αμερικανό πρόεδρο και τον στενό του κύκλο. Η επιλογή της εντασσόταν στη στρατηγική του Τραμπ να τοποθετεί σε σημαντικές διπλωματικές θέσεις πρόσωπα που απολαμβάνουν την προσωπική εμπιστοσύνη του.
Η απαίτηση παραίτησης δείχνει ότι η πολιτική αυτή σχέση δεν αποδείχθηκε αρκετή για να αποτρέψει τις συνέπειες της υπόθεσης. Η διαχείριση των καταγγελιών φαίνεται να έγινε πλέον ζήτημα πολιτικού κόστους για την αμερικανική κυβέρνηση, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να περιορίσει τις εσωτερικές αναταράξεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για την Αθήνα
Η αποχώρηση της Γκίλφοϊλ, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία παραίτησης, θα οδηγήσει σε αλλαγή προσώπου στην κορυφή της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στην Ελλάδα. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της βαρύτητας των ελληνοαμερικανικών σχέσεων σε ζητήματα άμυνας, ενέργειας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πολιτική σχέση της Γκίλφοϊλ με τον Τραμπ είχε προσδώσει στην παρουσία της στην Αθήνα έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, καθώς θεωρούνταν πρόσωπο με άμεση πρόσβαση στον στενό κύκλο του Αμερικανού προέδρου. Η αποχώρησή της θα δημιουργήσει νέα δεδομένα ως προς την εκπροσώπηση της αμερικανικής κυβέρνησης, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως αλλαγή της στρατηγικής των ΗΠΑ απέναντι στην Ελλάδα.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι να αποσαφηνιστούν οι όροι και το χρονοδιάγραμμα της αποχώρησής της, καθώς και το πρόσωπο που θα αναλάβει την αμερικανική πρεσβεία. Για την ώρα, το σαφές μήνυμα από την Ουάσιγκτον είναι ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί πλέον να συνεχιστεί η θητεία της Γκίλφοϊλ υπό τις σημερινές συνθήκες.
Τι μεταδίδουν Bloomberg, Reuters, AP, CNN, Wall Street Journal για το τέλος της θητείας Γκίλφοϊλ στην Αθήνα.
Η ανακοίνωση
Σύμφωνα με το Bloomberg, η Ζακαρία είπε ότι η κυβέρνηση ζήτησε από την πρέσβη να παραιτηθεί, μετά από καταγγελίες για αντιδεοντολογική συμπεριφορά, και πρόσθεσε ότι η Γκίλφοϊλ υπήρξε πολύτιμο μέλος της ομάδας. Bloomberg
Το Reuters υπενθύμισε ότι ο Τραμπ είχε δηλώσει τη Δευτέρα πως εξετάζει την απόλυσή της, λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι δεν είναι ικανοποιημένος. Το πρακτορείο σημείωσε επίσης ότι Αμερικανοί βουλευτές είχαν εκφράσει ανησυχία για καταγγελίες ότι η Γκίλφοϊλ ενδέχεται να απείλησε πως θα χρησιμοποιήσει την αμερικανική επιρροή για να υπονομεύσει την ελληνική κυβέρνηση, και ότι η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο. White House says US ambassador to Greece Guilfoyle asked to resign +2
Το CNN μετέδωσε την ανακοίνωση ως αίτημα παραίτησης που ακολουθεί σειρά δημοσιευμάτων για φερόμενη ανάρμοστη συμπεριφορά. CNN
Το προοίμιο του Σαββατοκύριακου
Το Associated Press ήταν το πρώτο που έγραψε την Κυριακή ότι Τραμπ και Ρούμπιο ζυγίζουν την απόλυση. Αμερικανός αξιωματούχος είπε στο πρακτορείο ότι οι δύο ήταν εξαιρετικά εξοργισμένοι με τη συμπεριφορά της και θα αποφάσιζαν μέσα στην εβδομάδα, μετά την αργία της Δευτέρας. Σε νεότερο ρεπορτάζ του, το AP σημείωσε ότι ο Ρούμπιο, ενώ αρχικά την είχε υπερασπιστεί, αρνείται πλέον να σχολιάσει δημόσια. news4jaxabc7ny
Την ίδια μέρα, το CNN μετέδωσε ότι ο Τραμπ παρακολουθούσε δημοσιεύματα για πολυτελή δώρα και για χρήματα που φέρεται να ζήτησε με αντάλλαγμα πρόσβαση σε κυβερνητικά στελέχη πριν από την επικύρωσή της. Κατά το δίκτυο, η Γκίλφοϊλ αρνήθηκε σε αξιωματούχους της κυβέρνησης ότι έστειλε τα επίμαχα μηνύματα, ενώ ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς απέφυγε να πάρει θέση. trump considering firing kimberly guilfoyle after embarrassing revelations source says +2
Οι αποκαλύψεις της Wall Street Journal
Η υπόθεση ξεκίνησε από τη Wall Street Journal, που δημοσίευσε μηνύματα από τα οποία προκύπτει ότι ζητούσε χρήματα και προσέφερε πρόσβαση σε κορυφαίους αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, λίγο πριν από την επικύρωση του διορισμού της. Είχε προηγηθεί, στις 2 Οκτωβρίου, δημοσίευμα της ίδιας εφημερίδας για την προώθηση ενεργειακών συμφερόντων, μετά το οποίο οι Δημοκρατικοί ζήτησαν από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να ερευνήσει τα πεπραγμένα της. tovimatovima
Το AP κατέγραψε ότι, ενώ ο Ρούμπιο βρισκόταν στην Αθήνα, η Journal αποκάλυψε με βάση γραπτά μηνύματα ότι η Γκίλφοϊλ ζήτησε από δωρητή του Τραμπ να εξοφλήσει λογαριασμό πιστωτικής κάρτας 100.000 δολαρίων λίγο πριν από την ακρόασή της, υποσχόμενη πρόσβαση σε κυβερνητικά στελέχη. Ο δωρητής είναι ο Έρικ Ντίτερς. abc7ny
Η απάντηση της Γκίλφοϊλ
Το ΒΗΜΑ δημοσίευσε τη Δευτέρα τη δήλωση των δικηγόρων της, Ντέιβιντ Σβαρτς και Τζέσι Μπίναλ. Υποστηρίζουν ότι ο Ντίτερς της οφείλει περίπου 150.000 δολάρια για ομιλίες και συμβουλευτικές υπηρεσίες που παρασχέθηκαν το 2024 και στις αρχές του 2025, πολύ πριν από τον διορισμό της. Για τις πτήσεις με ιδιωτικά αεροσκάφη, αναφέρουν ότι ζήτησε και ακολούθησε τις οδηγίες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. tovimatovima
Ποιος μπορεί να τη διαδεχθεί
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το ΒΗΜΑ, ο αναπληρωτής επικεφαλής της πρεσβείας, Τζος Χακ, φέρεται ως ο άνθρωπος που θα τη διαδεχθεί. Ο Χακ εντάχθηκε στο διπλωματικό σώμα το 2001 και, πριν έρθει στην Αθήνα, ήταν αναπληρωτής βοηθός υπουργός Εξωτερικών για τη Νότια Ευρώπη και τον Καύκασο, με αρμοδιότητα Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα και Τουρκία. tovimatovima
Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πρέσβειρα ΗΠΑ, Λευκός Οίκος, παραίτηση Γκίλφοϊλ, Κέιτι Ζακαρία, Ντόναλντ Τραμπ, Μάρκο Ρούμπιο, Wall Street Journal, Έρικ Ντίτερς, αμερικανική πρεσβεία Αθήνα, Τζος Χακ, ελληνοαμερικανικές σχέσεις
Δήλωση Δημήτρη Μάντζου, υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών ΠΑΣΟΚ
Η αποπομπή της Πρέσβειρας των ΗΠΑ σε συνέχεια των δημοσιογραφικών αποκαλύψεων στον διεθνή Τύπο σε σχέση -μεταξύ άλλων- με τη μέχρι σήμερα θητεία της στη χώρα μας, δημιουργούν σοβαρά ζητήματα και μια σειρά από αναπάντητα ερωτήματα.
Λίγες μόνο ημέρες μετά το πρώτο δημοσίευμα της Wall Street Journal για φερόμενες απειλές ευθείας παρέμβασης στην πολιτική ζωή και τη δημοκρατική λειτουργία της Ελλάδας, νεότερες πληροφορίες απέδωσαν ευθέως στην Πρέσβειρα των ΗΠΑ διαμεσολαβητικό ή προωθητικό ρόλο επιχειρηματικών συμφερόντων με προνομιακή πρόσβαση, ιδίως στον τομέα της ενέργειας.
Σε κάθε περίπτωση, με την απόφαση αποπομπής εμμέσως γίνονται αποδεκτά τα δημοσιεύματα, τα οποία κατ’ ουσίαν επιβεβαιώνουν ένα μοντέλο συναλλακτικής διπλωματίας, μακριά από την εξωτερική πολιτική αρχών που θα όφειλε να εφαρμόζει η χώρα μας.
Στο ίδιο πλαίσιο, άλλωστε, εκκρεμεί η αναλυτική ενημέρωση, όπως έχουμε ήδη εγκαίρως ζητήσει με όρους πλήρους διαφάνειας, για το περιεχόμενο, τον σκοπό και το όφελος των ενεργειακών, αμυντικών και λοιπών συμφωνιών που συνάφθηκαν κατά τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα, παρουσία του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Μ. Ρούμπιο, ο οποίος τότε είχε εκφράσει την πλήρη στήριξη της Κυβέρνησης των ΗΠΑ στην ήδη αποπεμφθείσα Πρέσβειρα.
Εύλογο είναι πλέον το ερώτημα, τι θέση τηρεί η Ελληνική Κυβέρνηση απέναντι στις ως άνω εξελίξεις; Κάλεσε ποτέ ως σήμερα το Υπουργείο Εξωτερικών σε παροχή εξηγήσεων την Πρέσβειρα των ΗΠΑ για τα παραπάνω περιστατικά; Σκοπεύει η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός να αναλάβει οποιαδήποτε πρωτοβουλία ή παράσταση προς τις ΗΠΑ ή θα αρκείται να παρακολουθεί τη χώρα να προσφέρεται ως «θέατρο» για οικονομικές και επιχειρηματικές μάχες συμφερόντων;
