Ένα εύθραυστο παράθυρο διπλωματίας ανοίγει στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι εχθροπραξίες μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και συμμάχων τους εντείνονται επικίνδυνα. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ένα σχέδιο δύο φάσεων για τον τερματισμό των συγκρούσεων έχει ήδη διαβιβαστεί στις εμπλεκόμενες πλευρές, με στόχο την άμεση εκεχειρία και την επαναλειτουργία του Στενού του Χορμούζ.
Διπλωματικός μαραθώνιος με πακιστανική σφραγίδα
Το προτεινόμενο πλαίσιο εκπονήθηκε από το Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως βασικός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Κατά τις ίδιες πηγές, ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ είχε διαρκείς επαφές με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.
Το σχέδιο προβλέπει άμεση εφαρμογή εκεχειρίας, η οποία θα ανοίξει εκ νέου το Στενό του Χορμούζ, και εντός 15 έως 20 ημερών την οριστικοποίηση μιας συνολικής συμφωνίας. Το αρχικό στάδιο αναμένεται να λάβει τη μορφή μνημονίου κατανόησης, που θα επικυρωθεί ηλεκτρονικά, ενώ οι τελικές διαπραγματεύσεις προβλέπεται να διεξαχθούν στο Ισλαμαμπάντ.
45ήμερη κατάπαυση πυρός και πυρηνικές δεσμεύσεις
Παράλληλα, σύμφωνα με το Axios, εξετάζεται σενάριο 45ήμερης κατάπαυσης του πυρός ως μεταβατικό στάδιο προς μια πιο μόνιμη λύση. Η τελική συμφωνία φέρεται να περιλαμβάνει δεσμεύσεις του Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη δώσει σαφή απάντηση, παρά την έντονη διπλωματική κινητικότητα. Πηγές αναφέρουν ότι οι προτάσεις που υποστηρίζονται από Πακιστάν, Κίνα και ΗΠΑ παραμένουν χωρίς επίσημο σχόλιο από την ιρανική πλευρά.
Πόλεμος χωρίς ανάσα: πυραυλικά πλήγματα και απειλές
Την ίδια στιγμή, στο πεδίο των συγκρούσεων, η κατάσταση επιδεινώνεται. Στην 38η ημέρα του πολέμου, το Ιράν εξαπέλυσε νέες επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον του Ισραήλ, του Κουβέιτ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, προειδοποιώντας για «πολύ πιο καταστροφικά» αντίποινα.
Το Ισραήλ απάντησε με βομβαρδισμούς στην Τεχεράνη, πλήττοντας κρίσιμες υποδομές. Στη Χάιφα καταγράφηκαν νεκροί από ιρανικό πλήγμα, ενώ στο Ιράν αναφέρθηκαν θύματα σε Κομ και Μπαχαρεστάν, καθώς και ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Οι απειλές κλιμακώνονται και σε πολιτικό επίπεδο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πιέζει δημόσια για άμεση συμφωνία, προειδοποιώντας για περαιτέρω στρατιωτικά πλήγματα σε υποδομές του Ιράν αν δεν ανοίξει πλήρως το Στενό του Χορμούζ.
Το Στενό του Χορμούζ στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας
Η σημασία του Στενού του Χορμούζ ως βασικής αρτηρίας για τη μεταφορά πετρελαίου επαναφέρει το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας στο προσκήνιο. Η αβεβαιότητα έχει ήδη οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, εντείνοντας την πίεση στις διεθνείς αγορές.
Παρά τις προσπάθειες του ΟΠΕΚ+ να αυξήσει την παραγωγή, οι αγορές παραμένουν νευρικές, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή στις ροές από τον Περσικό Κόλπο μπορεί να προκαλέσει νέα ενεργειακή κρίση.
Παράλληλα μέτωπα και εύθραυστες ισορροπίες
Η σύγκρουση έχει επεκταθεί και σε άλλα μέτωπα. Στον Λίβανο, η Χεζμπολά συνεχίζει επιθέσεις κατά του Ισραήλ, ενώ ισραηλινά πλήγματα στη Βηρυτό προκαλούν απώλειες αμάχων. Την ίδια ώρα, το Ομάν, η Αίγυπτος και η Τουρκία επιχειρούν να διαδραματίσουν ρόλο μεσολαβητή.
Παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες, αναλυτές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες άμεσης συμφωνίας παραμένουν περιορισμένες υπό τις παρούσες συνθήκες.
Θρησκεία, ρητορική και πολιτική πίεση
Η σύγκρουση αποκτά και έντονα συμβολικά χαρακτηριστικά. Δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων που συνδέουν τις στρατιωτικές εξελίξεις με θρησκευτικά στοιχεία προκαλούν αντιδράσεις, ενώ οργανώσεις και πολιτικοί στις ΗΠΑ επικρίνουν τη ρητορική του Λευκού Οίκου ως επικίνδυνη κλιμάκωση.
Το επόμενο 24ωρο θεωρείται κρίσιμο. Αν το σχέδιο εκεχειρίας προχωρήσει, θα πρόκειται για την πρώτη σοβαρή αποκλιμάκωση μετά από εβδομάδες πολέμου. Αν όχι, η περιοχή κινδυνεύει να εισέλθει σε μια ακόμη πιο ανεξέλεγκτη φάση σύγκρουσης με παγκόσμιες συνέπειες.
