Μια καταγγελία για ομαδικό βιασμό σε φοιτητική αδελφότητα του Πανεπιστημίου Κορνέλ το 2024 εξελίσσεται σε υπόθεση με ευρύτερες διαστάσεις στις ΗΠΑ, καθώς πλέον ελέγχεται όχι μόνο τι συνέβη εκείνη τη νύχτα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο πανεπιστήμιο, αστυνομία και εισαγγελικές αρχές διαχειρίστηκαν την καταγγελία.
Η υπόθεση επανήλθε στο προσκήνιο μετά την αγωγή που κατέθεσε τον Σεπτέμβριο η φοιτήτρια, γνωστή ως Jane Doe, και την απόφαση για νέα ποινική διερεύνηση.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση για τη σεξουαλική βία στα πανεπιστήμια, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι καταγγελίες όταν εμπλέκονται φοιτητικές αδελφότητες, αλκοόλ και ναρκωτικές ουσίες. Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκεται και το ζήτημα της συναίνεσης.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι τι ακριβώς γνώριζαν οι αρχές όταν αποφάσισαν να μην ασκήσουν ποινική δίωξη και ποια στοιχεία είχαν ή δεν είχαν στη διάθεσή τους. Η διαφορά ανάμεσα στην πλήρη αστυνομική συνέντευξη της καταγγέλλουσας και στη σύντομη γραπτή δήλωση που έφτασε στον εισαγγελέα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της νέας έρευνας.
Η υπόθεση έχει παράλληλα επαναφέρει τη συζήτηση για τη σεξουαλική κακοποίηση στους χώρους ανώτατης εκπαίδευσης και για τις ευθύνες των πανεπιστημίων όταν καταγγέλλονται σοβαρά περιστατικά μέσα στις πανεπιστημιουπόλεις.
Η νύχτα της 19ης Οκτωβρίου 2024
Η Jane Doe, η οποία ήταν τότε 20 ετών, είχε φτάσει στο Κορνέλ το 2022 ως 18χρονη πρωτοετής, περισσότερα από 1.000 μίλια μακριά από το σπίτι της. Είχε ενταχθεί στη γυναικεία φοιτητική αδελφότητα Delta Delta Delta και ζούσε στο σπίτι της αδελφότητας.
Το βράδυ της 19ης Οκτωβρίου 2024 πήγε με άλλες φοιτήτριες σε μπαρ της Ιθάκης. Σύμφωνα με την αγωγή που κατέθεσε τον περασμένο μήνα, είχε ήδη καταναλώσει σημαντική ποσότητα αλκοόλ.
Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα πήγε μόνη της στο σπίτι της Chi Phi, όπου βρισκόταν ένας φίλος της. Η αγωγή υποστηρίζει ότι ήταν εμφανώς μεθυσμένη και ότι είχε καταναλώσει περίπου δέκα ποτά μέσα σε τρεις ώρες.
Σύμφωνα με την καταγγελία, ο φίλος της τής έδωσε ακόμη μία μπύρα και στη συνέχεια την οδήγησε σε άλλο δωμάτιο. Εκεί, όπως υποστηρίζει, της πρότεινε να συμμετάσχει σε σεξουαλική πράξη με τρίτο πρόσωπο και δύο άνδρες την πίεσαν να καταναλώσει κεταμίνη.
Η Doe υποστηρίζει ότι στη συνέχεια υπέστη σεξουαλική επίθεση ενώ δεν ήταν σε θέση να συναινέσει.
Η καταγγελία για πολύωρη επίθεση
Σύμφωνα με την αγωγή, αργότερα ένας τρίτος άνδρας μπήκε στο δωμάτιο και άρχισε επίσης να την κακοποιεί σεξουαλικά. Στη συνέχεια, η καταγγελία αναφέρει ότι μπήκαν και άλλα μέλη της αδελφότητας.
Ένα μήνυμα στην ομαδική συνομιλία της Chi Phi στο Snapchat, σύμφωνα με την αγωγή, καλούσε και άλλα μέλη να ανέβουν στον επάνω όροφο.
Η Doe υποστηρίζει ότι δεχόταν πιέσεις να καταναλώσει περισσότερη κεταμίνη και ότι η σεξουαλική κακοποίηση συνεχίστηκε για ώρες.
Η αγωγή αναφέρει ότι η επίθεση σταμάτησε περίπου στις 5:45 το πρωί και ότι η γυναίκα έχασε τις αισθήσεις της. Αργότερα επέστρεψε στο σπίτι της αδελφότητάς της, όπου οι συγκάτοικοί της παρατήρησαν ότι βρισκόταν σε κατάσταση σοκ.
Σύμφωνα με έγγραφα της πανεπιστημιακής έρευνας που επικαλούνται αμερικανικά μέσα, αρχικά η Doe δεν χρησιμοποίησε τη λέξη «βιασμός» όταν μίλησε στις φίλες της. Τις επόμενες ημέρες, όμως, άρχισε να αντιλαμβάνεται διαφορετικά όσα είχαν συμβεί.
Από την αβεβαιότητα στην επίσημη καταγγελία
Η Doe επισκέφθηκε στις 22 Οκτωβρίου το Cornell Health για να αντιμετωπίσει ουρολοίμωξη και να υποβληθεί σε εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Σύμφωνα με τον δικηγόρο της, ανέφερε στον επαγγελματία υγείας ότι η ουρολοίμωξη είχε προκληθεί με «τραυματικό τρόπο». Η πλευρά της υποστηρίζει ότι θα έπρεπε τότε να είχε γίνει πληρέστερη ιατρική και ιατροδικαστική διερεύνηση.
Στις 7 Νοεμβρίου απευθύνθηκε σε νοσοκομείο της Ιθάκης και ζήτησε να υποβληθεί σε rape kit.
Την επόμενη ημέρα, στις 8 Νοεμβρίου, κατήγγειλε επίσημα την υπόθεση στην αστυνομία του Κορνέλ.
Στην αστυνομική συνέντευξη, σύμφωνα με το απομαγνητοφωνημένο υλικό που επικαλούνται αμερικανικά μέσα, φέρεται να δήλωσε με σαφήνεια: «Μπορώ να πω με 100% βεβαιότητα ότι βιάστηκα».
Το έγγραφο που έφτασε στον εισαγγελέα
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της υπόθεσης.
Μετά τη συνέντευξη, η αστυνομία συνέταξε μια εξάσελιδη γραπτή δήλωση της Doe, την οποία υπέγραψε στις 15 Νοεμβρίου. Στη δήλωση περιέγραφε ότι ήταν εξαιρετικά μεθυσμένη, ότι ένιωθε ανίκανη να λάβει αποφάσεις και ότι τρομοκρατήθηκε καθώς περισσότεροι άνδρες έμπαιναν στο δωμάτιο.
Περιέγραφε επίσης ότι είχε δεχθεί σωματική επίθεση.
Ο εισαγγελέας της κομητείας Tompkins, Van Houten, δήλωσε μετά την κατάθεση της αγωγής ότι αυτό το έγγραφο ήταν το βασικό υλικό που είχε λάβει από την αστυνομία όταν αποφάσισε να μην ασκήσει ποινική δίωξη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλοί εισαγγελείς και ερευνητές εξέτασαν τη δήλωση και κατέληξαν ότι τα γεγονότα όπως παρουσιάζονταν σε αυτήν δεν στοιχειοθετούσαν ποινικό αδίκημα.
Το πρόβλημα που εξετάζεται τώρα είναι εάν η εξάσελιδη δήλωση αποτύπωνε επαρκώς όσα είχε πει η Doe κατά την πλήρη συνέντευξή της.
Γιατί η υπόθεση ξανανοίγει
Στις 28 Σεπτεμβρίου ο Van Houten ανακοίνωσε ότι η υπόθεση θα επανεξεταστεί και ότι θα ζητηθεί από μεγάλο δικαστήριο να κρίνει εάν υπάρχουν στοιχεία που δικαιολογούν ποινικές διώξεις.
Ο ίδιος επέμεινε ότι η απόφαση του 2024 ήταν νομικά ορθή με βάση τα στοιχεία που είχαν διαβιβαστεί τότε στο γραφείο του. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι μπορεί να χρειαστούν χρόνια μέχρι ένα θύμα σεξουαλικής επίθεσης να επεξεργαστεί πλήρως όσα συνέβησαν και να μπορέσει να τα περιγράψει.
Η διαχείριση της υπόθεσης, όμως, είχε ήδη προκαλέσει πολιτική παρέμβαση.
Η κυβερνήτης της Νέας Υόρκης Kathy Hochul ζήτησε ανεξάρτητη εξέταση και δήλωσε ότι θέλει να εξακριβωθεί τι ακριβώς συνέβη.
Η Λετίσια Τζέιμς αναλαμβάνει την έρευνα
Την 1η Οκτωβρίου η Hochul ανακοίνωσε τον διορισμό της γενικής εισαγγελέα της Νέας Υόρκης, Letitia James, ως ειδικής εισαγγελέως.
Η Hochul δήλωσε ότι έχει «χάσει την εμπιστοσύνη» της στην ικανότητα του Van Houten να εποπτεύσει την έρευνα.
Η James έχει πλέον τη δυνατότητα να διερευνήσει εκ νέου την υπόθεση, να ασκήσει ποινικές διώξεις εφόσον το κρίνει απαραίτητο και να παρουσιάσει τα στοιχεία σε μεγάλο δικαστήριο.
Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει την υπόθεση από μια τοπική δικαστική διαμάχη σε πολιτικά και θεσμικά σημαντική έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι καταγγελίες σεξουαλικής βίας στη Νέα Υόρκη.
Τι έκανε το Κορνέλ
Παράλληλα με την ποινική διαδικασία, το Κορνέλ είχε ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2025 τη δική του έρευνα βάσει του Title IX.
Η έρευνα περιλάμβανε περισσότερες από 50 συνεντεύξεις και τουλάχιστον έξι από τους επτά άνδρες που συνδέθηκαν με την υπόθεση.
Τέσσερις από αυτούς παραδέχθηκαν ότι είχαν σεξουαλική επαφή με τη Doe, υποστηρίζοντας όμως ότι ήταν συναινετική. Οι υπόλοιποι αρνήθηκαν ότι είχαν σεξουαλική επαφή μαζί της.
Οι καταθέσεις τους παρουσίαζαν μεταξύ τους διαφορές και, σύμφωνα με τα έγγραφα που έχουν δημοσιοποιηθεί, σε αρκετά σημεία δεν συμφωνούσαν ούτε μεταξύ τους ούτε με την εκδοχή της καταγγέλλουσας.
Το Κορνέλ επέβαλε διαφορετικές κυρώσεις, μεταξύ των οποίων αποβολές και αναστολές. Η Chi Phi έκλεισε και παραμένει αποκλεισμένη από την πανεπιστημιούπολη.
Το πανεπιστήμιο έχει απορρίψει τους ισχυρισμούς ότι επέβαλε αμελητέες ποινές, υποστηρίζοντας ότι οι κυρώσεις περιλάμβαναν αποβολές και αναστολές.
Η αγωγή έφερε ξανά την υπόθεση στο επίκεντρο
Η 101 σελίδων αγωγή που κατέθεσε η Doe στις 16 Σεπτεμβρίου άλλαξε τα δεδομένα.
Η προσφυγή περιγράφει αναλυτικά τα γεγονότα της νύχτας, παραθέτει στοιχεία από επικοινωνίες μέσω Snapchat και υποστηρίζει ότι η φοιτήτρια βρισκόταν σε κατάσταση στην οποία δεν μπορούσε να δώσει συναίνεση.
Η υπόθεση πήρε γρήγορα εθνικές διαστάσεις και επανέφερε τη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο τα αμερικανικά πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν καταγγελίες σεξουαλικής βίας.
Ιδιαίτερο βάρος έχει το γεγονός ότι η καταγγελία αφορά φοιτητική αδελφότητα, έναν χώρο με ισχυρές εσωτερικές σχέσεις και παράδοση κοινωνικής ζωής που συχνά βρίσκεται στο επίκεντρο συζητήσεων για την κατανάλωση αλκοόλ, τη χρήση ναρκωτικών και τη σεξουαλική βία.
Το ερώτημα πλέον αφορά τους θεσμούς
Στις 3 Οκτωβρίου ο πρόεδρος του Κορνέλ, Michael Kotlikoff, δήλωσε ότι οι καταγγελίες είναι «βαθιά ανησυχητικές» και ότι στηρίζει την απόφαση της κυβερνήτη να αναθέσει την ποινική έρευνα στη γενική εισαγγελία της Νέας Υόρκης.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το διοικητικό συμβούλιο του πανεπιστημίου θα προχωρήσει σε ανεξάρτητο έλεγχο από εξωτερική δικηγορική εταιρεία για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η υπόθεση.
Σχεδόν δύο χρόνια μετά τα γεγονότα, η έρευνα επιστρέφει έτσι στο προσκήνιο με διαφορετικά δεδομένα.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο τι συνέβη τη νύχτα της 19ης Οκτωβρίου 2024. Είναι επίσης να διαπιστωθεί εάν όλες οι κρίσιμες πληροφορίες έφτασαν εγκαίρως στις αρμόδιες αρχές και εάν η αρχική απόφαση για μη άσκηση δίωξης βασίστηκε στο πλήρες διαθέσιμο υλικό.
Αυτό είναι και το κεντρικό ερώτημα που καλείται να απαντήσει η νέα έρευνα της Letitia James. Η υπόθεση του Κορνέλ εξετάζεται πλέον όχι μόνο ως καταγγελία σεξουαλικής βίας, αλλά και ως υπόθεση θεσμικής διαχείρισης μιας τέτοιας καταγγελίας.
