Η Ευρώπη συμφώνησε να αποδεσμεύσει «τεράστιες ποσότητες» από τα αποθέματα ντίζελ που διαθέτει, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, σε μια εξέλιξη που έρχεται καθώς η διεθνής αγορά καυσίμων βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Την ίδια ώρα, η Ρωσία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μερικής επανέναρξης των εξαγωγών ντίζελ, εφόσον η εγχώρια παραγωγή ξεπεράσει τη ζήτηση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την ευρωπαϊκή απόφαση με ανάρτησή του στο Truth Social, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει ούτε τον όγκο των αποθεμάτων που πρόκειται να διοχετευθούν στην αγορά ούτε το ακριβές χρονοδιάγραμμα. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν υψηλές λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων.
«Η Ευρώπη μόλις συμφώνησε να αποδεσμεύσει τεράστιες ποσότητες από τα μεγάλα αποθέματα ντίζελ που διαθέτει. Η διαδικασία θα ξεκινήσει αμέσως», έγραψε ο Τραμπ, χωρίς να δώσει περαιτέρω στοιχεία.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια αγορά όπου τα αποθέματα ντίζελ και άλλων προϊόντων διύλισης βρίσκονται υπό πίεση. Οι διαταραχές στην παραγωγή και στις μεταφορές έχουν περιορίσει τα περιθώρια ασφαλείας, ενώ οι πολεμικές συγκρούσεις επηρεάζουν άμεσα την τροφοδοσία των διεθνών αγορών.
Η πίεση έχει μεταφερθεί και στις τιμές των καυσίμων στις επιμέρους αγορές, με το ντίζελ να βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω της μεγάλης χρήσης του στις μεταφορές, τη βιομηχανία και τη γεωργία.
Η Ρωσία αφήνει ανοιχτό παράθυρο για εξαγωγές
Παράλληλα με την ευρωπαϊκή κίνηση, η Ρωσία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μερικής άρσης της απαγόρευσης στις εξαγωγές ντίζελ, εφόσον υπάρξει υπερπαραγωγή σε σχέση με την εγχώρια ζήτηση.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ρωσίας Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε στην άνω βουλή του ρωσικού κοινοβουλίου ότι η εγχώρια αγορά είναι σήμερα ισορροπημένη και η τροφοδοσία επαρκής.
«Σήμερα, η αγορά του ντίζελ είναι ισορροπημένη και η τροφοδοσία είναι επαρκής», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση. Εφόσον η παραγωγή υπερβεί την εγχώρια ζήτηση, είπε, θα εξεταστεί το ενδεχόμενο μερικής επανέναρξης των εξαγωγών.
Η Μόσχα είχε παρατείνει μόλις αυτή την εβδομάδα την απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ από τους παραγωγούς καυσίμων έως τα τέλη Οκτωβρίου. Η απόφαση είχε ληφθεί καθώς η εγχώρια αγορά αντιμετωπίζει πιέσεις, μεταξύ άλλων λόγω των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Οι επιθέσεις στα διυλιστήρια περιορίζουν την προσφορά
Η Ρωσία ήταν πριν από την επιβολή των περιορισμών ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς ντίζελ παγκοσμίως. Οι επιθέσεις ουκρανικών drones σε διυλιστήρια και άλλες ενεργειακές υποδομές έχουν προκαλέσει προβλήματα στην παραγωγή και έχουν υποχρεώσει τη Μόσχα να δώσει προτεραιότητα στην κάλυψη της εσωτερικής ζήτησης.
Ο Νόβακ χαρακτήρισε «τεταμένη» την κατάσταση γύρω από τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές. Όπως είπε, η Ρωσία απέτρεψε κατά τη διάρκεια της νύχτας επιθέσεις εναντίον τεσσάρων διυλιστηρίων, ενώ οι ζημιές σε μία από τις εγκαταστάσεις εξακολουθούν να αξιολογούνται.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ζημιές από τις επαναλαμβανόμενες επιδρομές είναι πλέον σημαντικά μικρότερες χάρη στα μέτρα προστασίας που έχουν ληφθεί. Αυτό, όπως υποστήριξε, επιτρέπει την ταχύτερη αποκατάσταση του κατεστραμμένου εξοπλισμού και την επαναφορά των εγκαταστάσεων σε λειτουργία.
Πού βρίσκεται το κρίσιμο μέτωπο της αγοράς
Η πιθανή ταυτόχρονη αύξηση της προσφοράς από ευρωπαϊκά αποθέματα και μια ενδεχόμενη μερική επιστροφή του ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές δημιουργεί μια νέα παράμετρο στην προσπάθεια να περιοριστούν οι πιέσεις.
Ωστόσο, η ρωσική στάση παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με τις κυρώσεις. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε την Πέμπτη ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να τροφοδοτήσει τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές με ντίζελ έως ότου αρθούν οι κυρώσεις κατά της Μόσχας.
Έτσι, η πραγματική διαθεσιμότητα καυσίμων θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τα ευρωπαϊκά αποθέματα, αλλά και από το αν η ρωσική παραγωγή θα μπορέσει να ξεπεράσει τις ανάγκες της εσωτερικής αγοράς και από το εύρος των περιορισμών στις εξαγωγές.
Το ντίζελ γίνεται πολιτικό ζήτημα στις ΗΠΑ
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κατάσταση έχει αποκτήσει και πολιτική διάσταση. Οι τιμές του ντίζελ έχουν ξεπεράσει τα 6,50 δολάρια το γαλόνι, καθώς οι επιπτώσεις από τις πολεμικές συγκρούσεις και τις διαταραχές στις διεθνείς ροές καυσίμων περιορίζουν την προσφορά.
Το υψηλό κόστος πλήττει ιδιαίτερα τις μεταφορές και τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από το πετρέλαιο κίνησης, ενώ μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος μεταφοράς προϊόντων και στις τιμές της οικονομίας.
Για τον Τραμπ, η εξέλιξη έχει πρόσθετη πολιτική σημασία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Η αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τους Αμερικανούς καταναλωτές, την ώρα που ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις των πολέμων στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η αποδέσμευση ευρωπαϊκών αποθεμάτων, εφόσον πράγματι πραγματοποιηθεί στην κλίμακα που περιέγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος, μπορεί να προσφέρει πρόσθετη ποσότητα στην αγορά. Το αν αυτή θα είναι αρκετή για να αλλάξει την εικόνα θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από τη διάρκεια των προβλημάτων στην παραγωγή και στις διεθνείς μεταφορές καυσίμων.
