Τέσσερις μήνες μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, το Ιράν εισέρχεται σε μία από τις πιο φορτισμένες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας του. Από τα ξημερώματα του Σαββάτου άνοιξαν οι πύλες της Μεγάλης Μοσάλα στην Τεχεράνη, όπου χιλιάδες πολίτες σχημάτισαν ουρές για να αποτίσουν φόρο τιμής στον εκλιπόντα ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι αρχές εκτιμούν ότι συνολικά 15 έως 20 εκατομμύρια άνθρωποι θα συμμετάσχουν στις εξαήμερες τελετές, οι οποίες αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική και συμβολική σημασία μετά τον πόλεμο που ακολούθησε τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον του Ιράν.
Η Μεγάλη Μοσάλα στο επίκεντρο του εθνικού πένθους
Το φέρετρο του Αλί Χαμενεΐ, καλυμμένο με το χαρακτηριστικό μαύρο τουρμπάνι, εκτίθεται στο τεράστιο θρησκευτικό συγκρότημα της Μεγάλης Μοσάλα. Ο χώρος έχει μετατραπεί σε κέντρο του εθνικού πένθους, με γιγαντιαία πορτρέτα του εκλιπόντος, μαύρα λάβαρα και κόκκινες σημαίες, οι οποίες στη σιιτική παράδοση συμβολίζουν το μαρτύριο και την εκδίκηση.
Χιλιάδες πιστοί, στην πλειονότητά τους ντυμένοι στα μαύρα, είχαν συγκεντρωθεί πολλές ώρες πριν ανοίξουν οι πύλες του τεμένους. Πολλοί κρατούσαν κόκκινες σημαίες με τη λέξη «μάρτυρας», ενώ σύμφωνα με δημοσιογράφο του AFP ακούστηκαν συνθήματα όπως «εκδίκηση», «θάνατος στην Αμερική» και «θάνατος στο Ισραήλ», τα οποία αποτελούν διαχρονικό στοιχείο των επίσημων πολιτικών συγκεντρώσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Κηδεία με ιστορικές διαστάσεις
Οι ιρανικές αρχές προετοιμάζονται για μία από τις μεγαλύτερες δημόσιες συγκεντρώσεις στην ιστορία της χώρας. Η κηδεία του Αλί Χαμενεΐ, που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Μάρτιο αλλά αναβλήθηκε λόγω του πολέμου, αναμένεται να ξεπεράσει κάθε προηγούμενο σε συμμετοχή.
Το ιστορικό προηγούμενο παραμένει η κηδεία του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Ρουχολάχ Χομεϊνί, το 1989, όταν σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία περίπου δέκα εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν στις τελετές, ενώ περισσότεροι από δέκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε ποδοπάτημα.
Οι τελετές ως μήνυμα πολιτικής ισχύος
Πέρα από τη θρησκευτική τους διάσταση, οι επικήδειες εκδηλώσεις λειτουργούν και ως επίδειξη συνοχής του ιρανικού καθεστώτος μετά τις σοβαρές απώλειες που υπέστη κατά τη διάρκεια του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ο Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος υπήρξε ο μακροβιότερος ανώτατος ηγέτης του Ιράν μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, σκοτώθηκε σε ηλικία 86 ετών όταν επλήγη η κατοικία του κατά την πρώτη ημέρα των βομβαρδισμών, στις 28 Φεβρουαρίου.
Στις αρχές Μαρτίου καθήκοντα ανώτατου ηγέτη ανέλαβε ο γιος του, Μοζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος τραυματίστηκε στην ίδια επίθεση. Μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματοποιήσει δημόσια εμφάνιση και περιορίζεται στην έκδοση επίσημων ανακοινώσεων, ενώ η παρουσία του στις τελετές δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Η πολιτική ηγεσία απέτισε φόρο τιμής
Πριν από την έναρξη του λαϊκού προσκυνήματος, τη σορό του εκλιπόντος προσκύνησαν ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου και επικεφαλής των διαπραγματευτών της χώρας Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, υπουργοί της κυβέρνησης και ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Αχμάντ Βαχιντί.
Έξω από τη Μεγάλη Μοσάλα, πολλοί πολίτες είχαν διανυκτερεύσει περιμένοντας να είναι ανάμεσα στους πρώτους που θα αποχαιρετούσαν τον ηγέτη τους.
«Θέλουμε να πούμε ένα τελευταίο αντίο στον ηγέτη μας και γι’ αυτό η αναμονή δεν είναι ούτε επώδυνη ούτε δύσκολη για εμάς», δήλωσε στο AFP η 44χρονη δασκάλα Σομαγιέ Χαμεντί, ντυμένη με μαύρο τσαντόρ.
Ανάλογο ήταν και το μήνυμα της 25χρονης φοιτήτριας Φατεμέχ Νοουντέχι, η οποία ταξίδεψε από το βόρειο Ιράν για να προσφέρει εθελοντικά βοήθεια στους προσκυνητές. Όπως είπε, η παρουσία στις τελετές αποτελεί «το τελευταίο και μοναδικό πράγμα» που μπορεί να κάνει κανείς για τον άνθρωπο που «θυσίασε τη ζωή του» για τη χώρα.
Το τελευταίο ταξίδι του Χαμενεΐ
Η σορός του Αλί Χαμενεΐ θα παραμείνει στη Μεγάλη Μοσάλα έως τη Δευτέρα, οπότε θα πραγματοποιηθεί μεγάλη πομπή στους δρόμους της Τεχεράνης.
Στη συνέχεια το φέρετρο θα μεταφερθεί στην ιερή πόλη Κομ, ενώ την Τετάρτη θα ακολουθήσει προσκύνημα στις σιιτικές ιερές πόλεις Νατζάφ και Κερμπάλα στο Ιράκ.
Η ταφή έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουλίου στη γενέτειρά του, τη Μασχάντ, μία από τις σημαντικότερες ιερές πόλεις του σιιτικού Ισλάμ.
Έκτακτα μέτρα για τα εκατομμύρια των προσκυνητών
Οι ιρανικές αρχές έχουν οργανώσει εκτεταμένο σχέδιο υποστήριξης των εκατομμυρίων επισκεπτών που καταφθάνουν στην πρωτεύουσα από κάθε γωνιά της χώρας.
Περισσότερες από 400 σκηνές της Ιρανικής Ερυθράς Ημισελήνου έχουν εγκατασταθεί σε μεγάλο πάρκο της Τεχεράνης, ενώ βυτιοφόρα με νερό βρίσκονται σε κομβικά σημεία για την εξυπηρέτηση των πολιτών, καθώς η θερμοκρασία αναμένεται να ξεπεράσει τους 35 βαθμούς Κελσίου.
Ιδιαίτερα συγκινητική είναι και η εικόνα δίπλα στο φέρετρο του Αλί Χαμενεΐ, όπου εκτίθενται οι σοροί συγγενικών του προσώπων που σκοτώθηκαν στην ίδια επίθεση: μιας κόρης του, ενός γαμπρού του, μιας νύφης του και της 14χρονης εγγονής του, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές.
