Μια νέα στρατιωτική εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ υπενθύμισε πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι κατέρριψαν αρκετά ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που, σύμφωνα με την αμερικανική εκδοχή, είχαν στόχο εμπορικά πλοία τα οποία διέρχονταν από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. Το περιστατικό σημειώθηκε την ώρα που Τεχεράνη, Ουάσινγκτον και Πακιστάν εξέφραζαν αισιοδοξία για την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της κρίσης στην περιοχή.
Η ανακοίνωση της CENTCOM και η κατάρριψη των drones
«Το Ιράν εξαπέλυσε αρκετά επιθετικά drones με στόχο να πλήξουν εμπορικά πλοία που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ», ανέφερε σε ανάρτησή του το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM).
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν όλα τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέσα στις τελευταίες ώρες, ενώ η διέλευση των πλοίων από τα Στενά συνεχίζεται χωρίς προβλήματα.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που καθιστά κάθε επεισόδιο στην περιοχή παράγοντα ανησυχίας για τις διεθνείς αγορές και την ενεργειακή ασφάλεια.
Διπλωματική αισιοδοξία παρά τη στρατιωτική ένταση
Το περιστατικό καταγράφηκε σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία οι εμπλεκόμενες πλευρές εμφανίζονταν περισσότερο αισιόδοξες από κάθε άλλη φορά τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται στην τελική τους φάση και εξέφρασε την ελπίδα ότι η συμφωνία θα μπορούσε να οριστικοποιηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.
«Μόλις τα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεών μας ολοκληρωθούν, η συμφωνία αυτή θα υπογραφεί και θα ανακοινωθεί», ανέφερε στην κρατική τηλεόραση του Ιράν.
Όπως εξήγησε, η διαδικασία θα ξεκινήσει με ψηφιακή υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης από τα εμπλεκόμενα μέρη, πριν ακολουθήσει η επίσημη ανακοίνωση.
«Αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Είμαι αισιόδοξος», πρόσθεσε.
Οι διαφορετικές εκδοχές της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας
Παρά το θετικό κλίμα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στις δημόσιες τοποθετήσεις των δύο πλευρών σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι το προσχέδιο προβλέπει την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, καθώς και τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ.
Ο Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε, παράλληλα, το Ισραήλ ότι αναζητεί «προσχήματα» προκειμένου να υπονομεύσει μια ενδεχόμενη συμφωνία ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον.
Από την άλλη πλευρά, Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι οι πιθανότητες επίτευξης μιας συμφωνίας-πλαισίου ανέρχονται σε 80%-85%, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ανοιχτά ζητήματα.
Η συμφωνία, σύμφωνα με την αμερικανική προσέγγιση, θα ανοίξει έναν κύκλο περίπου 60 ημερών τεχνικών διαβουλεύσεων για την οριστικοποίηση των επιμέρους όρων.
«Οι δύο πλευρές δεν έχουν ακόμη διασχίσει τη γραμμή τερματισμού», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος.
Ο ρόλος του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή
Σημαντική φαίνεται να είναι και η συμβολή του Πακιστάν στην προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών.
Ο πρωθυπουργός της χώρας, Σεχμπάζ Σαρίφ, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος για την έκβαση των συνομιλιών.
«Η ειρήνη ουδέποτε ήταν τόσο κοντά όσο είναι σήμερα», δήλωσε, αποτυπώνοντας το κλίμα προσδοκιών που έχει δημιουργηθεί γύρω από τις διαπραγματεύσεις.
Η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή
Η κατάρριψη των ιρανικών drones υπενθυμίζει ότι ακόμη και στις πιο κρίσιμες φάσεις της διπλωματίας, ένα μεμονωμένο περιστατικό μπορεί να ανατρέψει τις ισορροπίες.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία του πλανήτη, όπου συναντώνται οι στρατηγικοί σχεδιασμοί των μεγάλων δυνάμεων, οι περιφερειακές αντιπαραθέσεις και τα συμφέροντα της παγκόσμιας οικονομίας.
Το επόμενο διάστημα θα αποδείξει αν η αισιοδοξία των τελευταίων ημερών θα μετατραπεί σε μια ουσιαστική συμφωνία ή αν τα νέα επεισόδια θα οδηγήσουν σε έναν ακόμη κύκλο έντασης στη Μέση Ανατολή.
