Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη κινούνται ταυτόχρονα σε δύο παράλληλες τροχιές: εντατικές διαπραγματεύσεις για αποκλιμάκωση και προετοιμασίες που διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής σύγκρουσης. Το διπλωματικό παρασκήνιο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξελίσσεται σε θρίλερ υψηλού ρίσκου, με πληροφορίες για πρόοδο στις συνομιλίες να συνυπάρχουν με προειδοποιήσεις, στρατιωτικές κινήσεις και δημόσιες απειλές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται μια πιθανή συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράταση της εκεχειρίας, διαχείριση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης και σταδιακή αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα παραμένει έντονη, καθώς οι δύο πλευρές εξακολουθούν να ανταλλάσσουν σκληρά μηνύματα.
Στο τραπέζι παράταση εκεχειρίας και πλαίσιο συμφωνίας
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν από τους Financial Times, διαμεσολαβητές εκτιμούν ότι πλησιάζει συμφωνία για παράταση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για διάστημα 60 ημερών, παράλληλα με τη δημιουργία πλαισίου διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Το υπό συζήτηση σχέδιο περιλαμβάνει σταδιακή επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν μέσω αραίωσης ή μεταφοράς τους, καθώς και αμερικανικές κινήσεις για χαλάρωση περιορισμών στα ιρανικά λιμάνια και ενδεχόμενη μερική άρση κυρώσεων.
Πρόκειται για ζητήματα που αποτελούν τον πυρήνα της αντιπαράθεσης των δύο χωρών τα τελευταία χρόνια, με τις εξελίξεις να αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της γεωπολιτικής βαρύτητας του Περσικού Κόλπου.
Μάρκο Ρούμπιο: «Υπάρχει πρόοδος»
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι έχουν γίνει βήματα προς τα εμπρός στις συνομιλίες.
Μιλώντας από το Νέο Δελχί, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσων εξελίξεων.
«Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος… υπάρχει πιθανότητα, είτε αργότερα σήμερα, είτε αύριο, είτε σε μερικές ημέρες, να έχουμε κάτι να πούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι παρακολουθεί στενά κάθε εξέλιξη, ενώ κυβερνητικοί αξιωματούχοι διατηρούν ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.
Τραμπ: «50-50» οι πιθανότητες για συμφωνία
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία των επαφών.
Σε δηλώσεις του ανέφερε ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας βρίσκονται στο «50-50», ενώ αποκάλυψε ότι θα συναντηθεί με στενούς συνεργάτες του, μεταξύ των οποίων ο Στιβ Γουίτκοφ, ο Τζάρετ Κούσνερ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Ο ίδιος επανέλαβε ότι θα αποδεχθεί μόνο μια συμφωνία που θα διασφαλίζει τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
Παράλληλα, έστειλε νέο αυστηρό μήνυμα προς την Τεχεράνη.
«Θα συμβεί ένα από τα δύο: είτε θα υπάρξει συμφωνία είτε θα υπάρξουν πολύ σκληρές συνέπειες», ήταν το βασικό στίγμα των τοποθετήσεών του.
Η Τεχεράνη επιμένει σε σκληρή γραμμή
Από την πλευρά του, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στις αμερικανικές προθέσεις.
Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι μεταβάλλει διαρκώς τις θέσεις της, επιμένοντας ότι η διαδικασία απαιτεί χρόνο και πολιτική βούληση.
Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ταυτόχρονα «πολύ κοντά αλλά και πολύ μακριά» από μια τελική συμφωνία.
Παράλληλα, επαναλαμβάνουν ότι ζητήματα όπως το Στενό του Ορμούζ αφορούν πρωτίστως τα κράτη της περιοχής και όχι τις ΗΠΑ.
Ο ρόλος του Πακιστάν και οι παρασκηνιακές επαφές
Σημαντικό ρόλο στις διαβουλεύσεις φαίνεται να αναλαμβάνει το Πακιστάν.
Ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ πραγματοποίησε επαφές στην Τεχεράνη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σε μια προσπάθεια προώθησης συμβιβαστικής λύσης.
Πακιστανός αξιωματούχος ασφαλείας ανέφερε ότι εξετάζεται μνημόνιο κατανόησης για τον τερματισμό της κρίσης, κάνοντας λόγο για «σημαντική πρόοδο» στις συνομιλίες.
Παρότι τελική συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί, οι διαμεσολαβητικές πρωτοβουλίες εντείνονται.
Πολεμικά σενάρια και στρατιωτικά μηνύματα
Την ίδια στιγμή, το κλίμα επιβαρύνεται από πληροφορίες περί στρατιωτικών προετοιμασιών.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι εξετάζονται πιθανά νέα πλήγματα εναντίον του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση θα προκαλέσει «συντριπτικές συνέπειες».
Πρόσθετο ενδιαφέρον προκάλεσε ανάρτηση του στενού συνεργάτη του Ντόναλντ Τραμπ, Νταν Σκαβίνο, ο οποίος δημοσίευσε βίντεο με βομβαρδιστικό stealth B-2, τροφοδοτώντας νέες εικασίες γύρω από τις αμερικανικές προθέσεις.
Παράλληλα, η ένταση παραμένει υψηλή και στο περιφερειακό πεδίο, με τη Χεζμπολάχ να ανακοινώνει επιθέσεις κατά ισραηλινών αμυντικών εγκαταστάσεων και τις περιφερειακές δυνάμεις να βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή.
Το κρίσιμο 48ωρο
Οι επόμενες ώρες θεωρούνται καθοριστικές.
Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να αξιολογεί τις τελευταίες ιρανικές προτάσεις, ενώ διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι έως το τέλος του Σαββατοκύριακου μπορεί να υπάρξει σαφέστερη εικόνα για το εάν ΗΠΑ και Ιράν θα κινηθούν προς μια ιστορική συμφωνία ή προς μια νέα φάση επικίνδυνης κλιμάκωσης.
