Σε φάση επιχειρησιακής προετοιμασίας για πιθανή απόβαση και κατάληψη πλοίων που συνδέονται με το Ιράν φέρεται να βρίσκεται ο αμερικανικός στρατός στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal. Οι πληροφορίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο έντασης στην περιοχή, όπου η στρατιωτική παρουσία ενισχύεται και τα σενάρια άμεσης εμπλοκής επανέρχονται στο προσκήνιο.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της δημόσιας τοποθέτησης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός πλοίων που χρησιμοποιούν ιρανικά λιμάνια συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. Η δήλωση αυτή λειτούργησε ως καταλύτης για την αντίδραση της Τεχεράνης και την εκ νέου σκλήρυνση της στάσης της.
Νέα περιστατικά έντασης στα Στενά του Ορμούζ
Το ήδη φορτισμένο σκηνικό επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά από νέο περιστατικό στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαύλους για την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία. Σύμφωνα με την UK Maritime Trade Operations, πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων επλήγη από άγνωστο βλήμα περίπου 25 ναυτικά μίλια ανοικτά των ακτών του Ομάν.
Το πλήγμα προκάλεσε ζημιές σε κοντέινερ, χωρίς να καταγραφούν πυρκαγιές ή περιβαλλοντική ρύπανση, ενώ οι αρχές διεξάγουν έρευνα για την προέλευση της επίθεσης, η οποία παραμένει αδιευκρίνιστη.
Ιρανικά ταχύπλοα φέρονται να άνοιξαν πυρ κατά δεξαμενόπλοιου που διέπλεε την περιοχή, σύμφωνα με ενημέρωση του βρετανικού ναυτιλιακού φορέα UK Maritime Trade Operations (UKMTO). Το πλοίο ήταν ινδικό, γεγονός που προκαλεί εντύπωση, καθώς η Ινδία διατηρεί άριστες σχέσεις με την Τεχεράνη.
O UKMTO, ο οποίος επικαλείται απευθείας ενημέρωση από τον πλοίαρχο, αναφέρει ότι το πλοίο προσεγγίστηκε από δύο ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), περίπου 20 ναυτικά μίλια ανοικτά των ακτών του Ομάν.
Ο κυβερνήτης ανέφερε ότι δεν υπήρξε καμία ραδιοφωνική προειδοποίηση πριν από τους πυροβολισμούς, ενώ η ταυτότητα του δεξαμενόπλοιου δεν δόθηκε στη δημοσιότητα.
Ο UKMTO διευκρίνισε ότι το πλοίο και το πλήρωμα είναι ασφαλή.
Διπλό θερμό επεισόδιο σε λίγες ώρες
Το περιστατικό αυτό ακολούθησε επίθεση από ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης κατά δεξαμενόπλοιου που διέπλεε την ίδια περιοχή, μέσα στο ίδιο χρονικό παράθυρο. Η χρονική σύμπτωση των δύο συμβάντων ενισχύει τις εκτιμήσεις για συντονισμένη κλιμάκωση ή τουλάχιστον για σοβαρή επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας.
Η αλληλουχία των επεισοδίων δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ενώ αυξάνει τις ανησυχίες για ενδεχόμενη γενίκευση της σύγκρουσης σε μία περιοχή με κομβική σημασία για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια.
Αντίποινα της Τεχεράνης και περιορισμοί στη διέλευση
Η ιρανική πλευρά, αν και αρχικά είχε ανακοινώσει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την ελεύθερη διέλευση όλων των πλοίων, επανέφερε περιορισμούς ως απάντηση στον αμερικανικό αποκλεισμό. Η μεταστροφή αυτή συνοδεύτηκε από αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα και αυστηρότερο έλεγχο της ναυσιπλοΐας.
Σε ανάρτησή του, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι «όσο η διέλευση πλοίων από και προς το Ιράν παραμένει υπό απειλή, το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ θα παραμείνει ως έχει», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι περιορισμοί θα διατηρηθούν.
Ενδεικτικό της ρευστότητας που επικρατεί είναι το γεγονός ότι, πριν από την εκ νέου σκλήρυνση της στάσης, 14 πλοία κατάφεραν να διέλθουν κανονικά από τα Στενά, ενώ 21 άλλα αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία και να επιστρέψουν.
Επιπτώσεις σε ενέργεια και διεθνείς αγορές
Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί τραυματισμοί, η αλληλουχία των επεισοδίων και η στρατιωτική κινητοποίηση ενισχύουν τον κίνδυνο για τη σταθερότητα της περιοχής. Οι εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις αγορές ενέργειας, καθώς τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν βασική δίοδο για τη μεταφορά πετρελαίου.
Η αυξανόμενη αβεβαιότητα δημιουργεί πιέσεις στις τιμές και επαναφέρει στο προσκήνιο τον φόβο διαταραχών στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, σε μια συγκυρία όπου η γεωπολιτική ένταση δείχνει να αποκτά χαρακτηριστικά παρατεταμένης κρίσης.
