Ένα σχέδιο αναδιάταξης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη επεξεργάζεται η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα της Wall Street Journal. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη μετακίνηση στρατευμάτων από χώρες του ΝΑΤΟ που κρίνονται «ανεπαρκώς υποστηρικτικές» προς εκείνες που στάθηκαν πιο κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που αναμένεται να επωφεληθούν.
Πιθανό κλείσιμο βάσεων και μεταφορά στρατευμάτων
Πέρα από τη μετακίνηση στρατιωτικών δυνάμεων, το σχέδιο περιλαμβάνει και το ενδεχόμενο κλεισίματος αμερικανικής βάσης σε τουλάχιστον μία ευρωπαϊκή χώρα, με την Ισπανία και τη Γερμανία να βρίσκονται στο επίκεντρο των σεναρίων. Παρότι η πρόταση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, έχει ήδη κερδίσει την υποστήριξη ανώτερων αξιωματούχων της αμερικανικής κυβέρνησης, αποτυπώνοντας τη στρατηγική αναθεώρηση της Ουάσιγκτον έναντι των ευρωπαϊκών συμμάχων της.
Οι χώρες που προκαλούν δυσαρέσκεια στην Ουάσιγκτον
Η δυσαρέσκεια της αμερικανικής πλευράς εστιάζει κυρίως σε χώρες που είτε δεν συνέβαλαν ενεργά είτε έθεσαν περιορισμούς στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Η Ισπανία επικρίνεται για τη στάση της στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών και για την άρνηση χρήσης του εναέριου χώρου της. Η Γερμανία δέχθηκε επικρίσεις για δημόσιες τοποθετήσεις κατά του πολέμου, παρά τον κομβικό της ρόλο στις επιχειρήσεις. Αντίστοιχα, η Ιταλία και η Γαλλία φέρονται να έθεσαν όρους ή καθυστερήσεις στη χρήση στρατιωτικών υποδομών.
Οι «κερδισμένοι» της νέας στρατηγικής
Στον αντίποδα, χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία, η Ρουμανία και η Λιθουανία, μαζί με την Ελλάδα, αναδεικνύονται σε βασικούς ωφελημένους. Οι υψηλές αμυντικές δαπάνες τους και η άμεση ανταπόκριση στα αιτήματα των ΗΠΑ ενίσχυσαν τη θέση τους στον νέο σχεδιασμό. Ειδικά η Ρουμανία ενέκρινε γρήγορα τη χρήση των βάσεών της από την αμερικανική Πολεμική Αεροπορία, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως στρατηγικού εταίρου.
Ρήγμα στη Συμμαχία και αιχμές Τραμπ
Το σχέδιο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη συμβολή του ΝΑΤΟ, φτάνοντας στο σημείο να δηλώσει ότι η Συμμαχία «δεν ήταν εκεί όταν τη χρειάζονταν οι ΗΠΑ». Σε ανάρτησή του, επανέφερε ακόμη και το ζήτημα της Γροιλανδίας, συνδέοντας την αξιοπιστία των συμμάχων με παλαιότερες γεωπολιτικές του θέσεις.
«Ειλικρινής» διάλογος με τον Μαρκ Ρούτε
Οι δηλώσεις αυτές ακολούθησαν συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος χαρακτήρισε τη συζήτηση «ειλικρινή». Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι πρόσφατες στρατιωτικές ενέργειες ΗΠΑ και Ισραήλ ενίσχυσαν την παγκόσμια ασφάλεια, αναδεικνύοντας τη διαφορετική οπτική μεταξύ των δύο πλευρών.
Μήνυμα αβεβαιότητας προς συμμάχους και αγορές
Η νέα στρατηγική της Ουάσιγκτον εκπέμπει σαφές μήνυμα: η στήριξη των ΗΠΑ δεν θεωρείται δεδομένη, αλλά εξαρτάται από τη στάση των συμμάχων σε κρίσιμες συγκυρίες. Σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή και αβεβαιότητας γύρω από κρίσιμα περάσματα όπως τα Στενά του Ορμούζ, η αμφισβήτηση της συνοχής του ΝΑΤΟ ενισχύει τους φόβους για περαιτέρω γεωπολιτική αστάθεια.
