Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση, καθώς το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη για το άνοιγμα του Στενού του Χορμούζ εντός 48 ωρών πυροδοτεί άμεσες απειλές αντιποίνων και διευρύνει το πεδίο της σύγκρουσης σε κρίσιμες ενεργειακές και πυρηνικές υποδομές.
Το τελεσίγραφο των ΗΠΑ και η απάντηση της Τεχεράνης
Με μήνυμα που ανάρτησε τα ξημερώματα, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν και θα αφανίσουν βασικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας της χώρας. Η αναφορά στον «μεγαλύτερο» σταθμό υποδηλώνει πρόθεση για στοχευμένο πλήγμα υψηλού συμβολισμού και στρατηγικής αξίας.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση και εξίσου κλιμακωτική. Το Ιράν προειδοποίησε ότι, αν εφαρμοστούν οι αμερικανικές απειλές, θα στοχοθετήσει δίκτυα «ενέργειας, τεχνολογίας, πληροφοριών και αφαλάτωσης νερού» σε ολόκληρη την περιοχή, εφόσον αυτά συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Χτυπήματα στην καρδιά της σύγκρουσης
Κατά την 23η ημέρα των εχθροπραξιών, που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου με κοινά πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, οι επιθέσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πλήγματα «στην καρδιά της Τεχεράνης», χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες.
Την ίδια ώρα, το Ιράν εξαπέλυσε δύο επιθέσεις στο νότιο Ισραήλ, πλήττοντας κατοικημένες περιοχές στη Ντιμόνα και την Αράντ. Οι επιθέσεις προκάλεσαν δεκάδες τραυματισμούς, με αρκετούς σε σοβαρή κατάσταση, εντείνοντας το κλίμα ανασφάλειας στον ισραηλινό πληθυσμό.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε για «ένα πολύ δύσκολο βράδυ στη μάχη για το μέλλον», διαμηνύοντας ότι η χώρα του θα συνεχίσει τα πλήγματα «σε όλα τα μέτωπα».
Στόχος οι πυρηνικές υποδομές
Η τέταρτη εβδομάδα της σύγκρουσης σηματοδοτείται από επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, στοιχείο που ενισχύει τον φόβο μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Το Ιράν υποστήριξε ότι έπληξε τη Ντιμόνα ως αντίποινα για προηγούμενο ισραηλινό πλήγμα στη Νατάνζ, βασικό πυρηνικό του κέντρο.
Ωστόσο, τόσο οι ισραηλινές αρχές όσο και διεθνείς οργανισμοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί ως προς τις άμεσες συνέπειες. Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας ανακοίνωσε ότι δεν καταγράφηκαν μη φυσιολογικά επίπεδα ραδιενέργειας, ούτε στη Ντιμόνα ούτε στη Νατάνζ.
Ο επικεφαλής του οργανισμού, Ραφαέλ Γκρόσι, απηύθυνε έκκληση για «μέγιστη στρατιωτική αυτοσυγκράτηση», προειδοποιώντας για τον κίνδυνο πυρηνικής καταστροφής σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η γεωπολιτική των υδρογονανθράκων
Παράλληλα, η κρίση αποκτά σαφείς ενεργειακές διαστάσεις. Ο ντε φάκτο αποκλεισμός του Στενού του Χορμούζ από την Τεχεράνη απειλεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκόσμιου εμπορίου υδρογονανθράκων, προκαλώντας έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Οι ιρανικές επιθέσεις επεκτάθηκαν και στις χώρες του Κόλπου, με βαλλιστικούς πυραύλους να στοχεύουν την περιοχή του Ριάντ. Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέφεραν επιθέσεις με drones και πυραύλους, ενώ περιστατικά όπως η έκρηξη κοντά σε εμπορικό πλοίο στον Περσικό Κόλπο εντείνουν την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Διεθνής κινητοποίηση και ο κίνδυνος γενικευμένης ανάφλεξης
Μπροστά στον κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης, περίπου είκοσι χώρες —μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιαπωνία— δηλώνουν έτοιμες να συμβάλουν στις προσπάθειες για το άνοιγμα του Στενού του Χορμούζ.
Η σύγκρουση, που ξεκίνησε ως στοχευμένη στρατιωτική επιχείρηση, εξελίσσεται πλέον σε πολυεπίπεδη κρίση με πυρηνικές, ενεργειακές και γεωπολιτικές προεκτάσεις. Το επόμενο 48ωρο αναμένεται καθοριστικό, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί μια εύφλεκτη ισορροπία που μπορεί να ανατραπεί ανά πάσα στιγμή.
