Η σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν, το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχεται σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, με την Τεχεράνη να ανακοινώνει επιθέσεις μεγάλης κλίμακας εναντίον στρατιωτικών και ενεργειακών στόχων στην ευρύτερη περιοχή. Οι εξελίξεις προκαλούν ισχυρούς κραδασμούς στις αγορές ενέργειας και θέτουν σε συναγερμό τις δυτικές κυβερνήσεις, καθώς η παγκόσμια οικονομία απειλείται από νέο ενεργειακό σοκ.
Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν στις αρχές της εβδομάδας κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσουν κάτω από τα 100, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εξετάζει την ενεργοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων σε πρωτοφανή κλίμακα. Παράλληλα, οι ηγέτες της G7 συγκαλούν έκτακτη τηλεδιάσκεψη για να αξιολογήσουν τις οικονομικές επιπτώσεις της σύρραξης.
Μαζικά πλήγματα και στόχοι σε τρεις χώρες
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι εξαπέλυσαν το ισχυρότερο κύμα πυραυλικών επιθέσεων από την έναρξη του πολέμου, με ομοβροντίες που διήρκεσαν περίπου τρεις ώρες. Στο στόχαστρο βρέθηκαν περιοχές του νότιου Τελ Αβίβ, η δυτική Ιερουσαλήμ και η Χάιφα, ενώ επιθέσεις καταγράφηκαν και εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, πυραυλικά πλήγματα σημειώθηκαν επίσης σε αμερικανικούς στόχους στην Αρμπίλ, πρωτεύουσα της αυτόνομης κουρδικής περιφέρειας στο Ιράκ, καθώς και στη βάση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν.
Ταυτόχρονα, ιρανικά drones επιχείρησαν να πλήξουν ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο. Στη Σαουδική Αραβία, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς το γιγαντιαίο πετρελαϊκό κοίτασμα Σέιμπα, κοντά στα σύνορα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Στα Εμιράτα, επίθεση ιρανικού drone προκάλεσε το κλείσιμο μεγάλου διυλιστηρίου, ενός από τα σημαντικότερα στον κόσμο.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Η Τεχεράνη έχει προχωρήσει ουσιαστικά σε περιορισμό της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η ναρκοθέτηση του περάσματος θα προκαλέσει «στρατιωτικές συνέπειες άνευ προηγουμένου», ενώ το αμερικανικό Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι κατέστρεψε 16 ιρανικά σκάφη ικανά να ποντίσουν νάρκες κοντά στο στρατηγικό πέρασμα.
Η κλιμάκωση αυτή εντείνει τις ανησυχίες για διακοπή της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας και εξηγεί τη νευρικότητα των διεθνών αγορών.
Συναγερμός στις αγορές ενέργειας
Η εκτίναξη των τιμών του αργού προκάλεσε κινητοποίηση των δυτικών κυβερνήσεων. Σύμφωνα με τη The Wall Street Journal, αξιωματούχοι των 32 κρατών-μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας συζήτησαν στο Παρίσι την αποδέσμευση μεγαλύτερων ποσοτήτων στρατηγικών αποθεμάτων από εκείνες που είχαν χρησιμοποιηθεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2022 μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν εντός της ημέρας, καθώς η διεθνής αγορά ενέργειας βρίσκεται σε κατάσταση έντονης αβεβαιότητας.
Έκτακτη σύνοδος της G7 για την οικονομία
Ο πρόεδρος της Γαλλία Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε έκτακτη τηλεδιάσκεψη των ηγετών της G7 με αντικείμενο τις οικονομικές συνέπειες της σύρραξης.
Στην ατζέντα της συνόδου βρίσκονται η ενεργειακή ασφάλεια, η σταθερότητα των αγορών και τα μέτρα που μπορούν να αποτρέψουν μια νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Παράλληλο μέτωπο στον Λίβανο
Την ίδια ώρα, το Ισραήλ ανακοίνωσε νέα πλήγματα τόσο στην Τεχεράνη όσο και στη Βηρυτό, ιδιαίτερα στο νότιο τμήμα της πόλης, προπύργιο της σιιτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με τις αρχές του Λίβανος, σχεδόν 760.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις αρχές Μαρτίου, όταν άνοιξε το μέτωπο ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ.
Την ίδια στιγμή, εκρήξεις συγκλονίζουν περιοχές της Τεχεράνη, καθώς οι ισραηλινές επιδρομές στοχεύουν στρατιωτικές και κρατικές εγκαταστάσεις.
Πολιτική αβεβαιότητα στην Τεχεράνη
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον κλιμάκωσης, το Ιράν βρίσκεται και σε φάση πολιτικής μετάβασης. Μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα του πολέμου, νέος ανώτατος ηγέτης αναδείχθηκε ο γιος του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ.
Ωστόσο, ο διάδοχος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την ανάληψη των καθηκόντων του, ενώ ιρανικά κρατικά μέσα ανέφεραν ότι έχει τραυματιστεί, χωρίς να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.
Η απουσία του από το δημόσιο πεδίο ενισχύει την αβεβαιότητα για την εσωτερική κατάσταση στο Ιράν, την ώρα που ο πόλεμος επεκτείνεται και απειλεί να μετατραπεί σε ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη.
