Σε μια κίνηση με σαφείς γεωπολιτικές και τεχνολογικές προεκτάσεις, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, ανακοίνωσε αργά το βράδυ της Παρασκευής ότι η εταιρεία υπέγραψε συμφωνία με το Πεντάγωνο για την ενσωμάτωση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης της σε απόρρητα στρατιωτικά συστήματα.
Η συμφωνία, όπως υποστήριξε, ενσωματώνει αυστηρές δικλίδες ασφαλείας, παρόμοιες με εκείνες που –κατά την εταιρεία– είχε ζητήσει και η ανταγωνίστρια Anthropic.
Η ανακοίνωση ήρθε την ίδια ημέρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έδωσε εντολή σε όλες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να διακόψουν τη χρήση εργαλείων της Anthropic. Παράλληλα, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ χαρακτήρισε την εταιρεία «κίνδυνο για την αλυσίδα εφοδιασμού», μετά την άρνησή της να αποδεχθεί –σύμφωνα με την Ουάσιγκτον– συγκεκριμένους όρους για τη χρήση των συστημάτων της σε αυτόνομα οπλικά συστήματα και σε προγράμματα μαζικής επιτήρησης Αμερικανών πολιτών.
Οι «κόκκινες γραμμές» της OpenAI
Ο Σαμ Άλτμαν υποστήριξε ότι η συμφωνία με το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας αποτυπώνει δύο θεμελιώδεις αρχές ασφαλείας της OpenAI: την απαγόρευση της μαζικής επιτήρησης στο εσωτερικό των ΗΠΑ και την υποχρεωτική ανθρώπινη ευθύνη στη χρήση βίας, συμπεριλαμβανομένων των αυτόνομων οπλικών συστημάτων. Όπως ανέφερε, οι αρχές αυτές ενσωματώνονται τόσο στη νομοθεσία και την πολιτική του Πενταγώνου όσο και στο ίδιο το συμβατικό πλαίσιο συνεργασίας.
Η εταιρεία δεσμεύεται επίσης να αναπτύξει τεχνικές δικλίδες που θα διασφαλίζουν ότι τα μοντέλα της λειτουργούν εντός των συμφωνημένων ορίων. Στο πλαίσιο αυτό, η OpenAI θα αποστείλει μηχανικούς «πρώτης γραμμής» στις εγκαταστάσεις του Πενταγώνου, ώστε να επιβλέπουν τη σωστή και ασφαλή εφαρμογή των συστημάτων.
Παράλληλα, ο Σαμ Άλτμαν κάλεσε το υπουργείο Άμυνας να προσφέρει τους ίδιους όρους σε όλες τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, εκφράζοντας την επιθυμία του να αποκλιμακωθεί η ένταση και να αντικατασταθούν οι νομικές και διοικητικές συγκρούσεις από λειτουργικές συμφωνίες.
Η ρήξη με την Anthropic και οι νομικές κινήσεις
Η Anthropic ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει νομικά κατά του χαρακτηρισμού της ως «κινδύνου για την αλυσίδα εφοδιασμού», επισημαίνοντας ότι ο συγκεκριμένος όρος χρησιμοποιείται συνήθως για εταιρείες με άμεσες διασυνδέσεις με ξένους αντιπάλους των ΗΠΑ. Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι κάθε εργολάβος που συνεργάζεται με τον αμερικανικό στρατό οφείλει πλέον να αποδεικνύει πως τα έργα του δεν σχετίζονται με προϊόντα της εταιρείας.
Παραμένει ασαφές ποια ακριβώς σημεία διαφοροποιούν τη συμφωνία της OpenAI από τις απαιτήσεις που είχε θέσει η Anthropic στις δικές της διαπραγματεύσεις με το Πεντάγωνο. Δημοσιογραφικά αιτήματα για διευκρινίσεις προς το υπουργείο Άμυνας και την OpenAI δεν είχαν αποσαφηνίσει, έως αργά το βράδυ, τις λεπτομέρειες των διαφορών.
«Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης» στο Πεντάγωνο
Ο Πιτ Χέγκσεθ αναδημοσίευσε την ανακοίνωση Άλτμαν, ενώ ο υφυπουργός Άμυνας για θέματα τεχνολογίας Έμιλ Μάικλ υπογράμμισε ότι σε ζητήματα ζωής και θανάτου για τους Αμερικανούς στρατιώτες, η συνεργασία με έναν αξιόπιστο και σταθερό εταίρο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα καθώς οι ένοπλες δυνάμεις εισέρχονται στην «Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης».
Η διπλή αυτή εξέλιξη αποτυπώνει τη βαθιά πολιτική και στρατηγική διάσταση που αποκτά η τεχνητή νοημοσύνη στην Ουάσιγκτον. Το ερώτημα που αναδύεται αφορά το πώς θα οριστούν στην πράξη τα όρια μεταξύ στρατιωτικής υπεροχής, τεχνολογικής καινοτομίας και προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων, σε μια συγκυρία όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με ρυθμούς που υπερβαίνουν την παραδοσιακή θεσμική ωρίμανση.
