Ισχυρό μήνυμα προς την Τεχεράνη έστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας από το βήμα του Καπιτώλιο στην καθιερωμένη ομιλία «Για την Κατάσταση του Έθνους». Σε μια μαραθώνια παρέμβαση διάρκειας μίας ώρας και 50 λεπτών –τη μεγαλύτερη στην ιστορία του θεσμού– ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος διαμήνυσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να επιτρέψουν «στον νούμερο ένα χορηγό της τρομοκρατίας στον κόσμο» να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε σε μια χρονιά με έντονο συμβολισμό, καθώς οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να γιορτάσουν τα 250 χρόνια από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τους, τον προσεχή Ιούλιο.
Επίδειξη ισχύος και μήνυμα αποτροπής προς το Ιράν
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι αναμένει μια ρητή δέσμευση πως «δεν θα αποκτήσουν ποτέ πυρηνικό όπλο». Υποστήριξε ότι η «απειλή σοβαρής βίας» από την Ουάσιγκτον συνέβαλε στον τερματισμό πρόσφατων διαδηλώσεων στο Ιράν, ενώ κατηγόρησε το καθεστώς ότι συνεχίζει την ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων με δυνατότητα πλήγματος κατά της Ευρώπης και, δυνητικά, των ΗΠΑ.
Οι αναφορές αυτές έγιναν ενώ η Ουάσιγκτον έχει ενισχύσει σημαντικά τη στρατιωτική της παρουσία στον Περσικό Κόλπο, αναπτύσσοντας τη μεγαλύτερη αεροναυτική δύναμη στην περιοχή από τον πόλεμο του Ιράκ το 2003. «Προτιμώ τη διπλωματία», τόνισε, «αλλά ένα πράγμα είναι βέβαιο: δεν θα επιτρέψω ποτέ στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
«Η Αμερική επέστρεψε»: Θριαμβευτικός τόνος και εθνικός συμβολισμός
Ανεβαίνοντας στο βήμα, μέσα σε παρατεταμένο χειροκρότημα, ο Τραμπ ευχαρίστησε τη σύζυγό του Μελάνια Τραμπ και την κόρη του Ιβάνκα Τραμπ για τη στήριξή τους. «Το έθνος μας επέστρεψε: μεγαλύτερο, καλύτερο, πλουσιότερο και ισχυρότερο από ποτέ», δήλωσε, κάνοντας λόγο για «μετασχηματισμό που κανείς δεν έχει ξαναδεί» μέσα στον πρώτο χρόνο της δεύτερης θητείας του.
Ο εορτασμός των 250 ετών από την ανεξαρτησία των ΗΠΑ λειτούργησε ως φόντο μιας ομιλίας με έντονη αναφορά στην αμερικανική ισχύ, την οικονομική ανάπτυξη και την αποκατάσταση, όπως είπε, του διεθνούς κύρους της χώρας.
Μεταναστευτικό και εκλογική μεταρρύθμιση στο επίκεντρο
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μεταναστευτική πολιτική, διακηρύσσοντας ότι «τα σύνορα είναι ασφαλή» και ότι τους τελευταίους εννέα μήνες δεν πέρασε «κανένας μετανάστης» παράτυπα. Υποστήριξε ότι οι μεταναστευτικές ροές μειώθηκαν κατά 56% σε ένα έτος, ενώ δεσμεύθηκε για την προστασία της «νόμιμης μετανάστευσης», παρά την πρόσφατη αναστολή χορήγησης βίζας σε 75 χώρες.
Παράλληλα, κάλεσε το Κογκρέσο να εγκρίνει τον νόμο «Save America Act», ο οποίος προβλέπει την υποχρεωτική επίδειξη εγγράφου ταυτοποίησης για τη συμμετοχή στις εκλογές. Ο Τραμπ μίλησε για «καλπάζουσα απάτη», θέση που αμφισβητείται έντονα από τους Δημοκρατικούς και οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων, επισημαίνοντας ότι εκατομμύρια πολίτες δεν διαθέτουν επίσημα έγγραφα ταυτότητας.
Οικονομία, ενέργεια και το άνοιγμα στη Βενεζουέλα
Στο οικονομικό σκέλος, ο πρόεδρος υποστήριξε ότι καταγράφεται η μεγαλύτερη πτώση πληθωρισμού των τελευταίων ετών, ενώ ανέφερε μείωση της τιμής της βενζίνης κατά 1,85 δολάρια το γαλόνι. Μίλησε για ρεκόρ προσλήψεων, δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας και ενίσχυση της ενεργειακής παραγωγής.
Επανέλαβε το σύνθημα «Κάντε γεωτρήσεις», δίνοντας έμφαση στην αύξηση της παραγωγής φυσικού αερίου και πετρελαίου. Στο ίδιο πλαίσιο ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ έλαβαν «πάνω από 80 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου» από τη Βενεζουέλα, την οποία χαρακτήρισε «νέα φίλη και εταίρο μας», μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Νικολάς Μαδούρο και τον έλεγχο των ενεργειακών υποδομών από την Ουάσιγκτον.
Ένταση στην αίθουσα και αντιπαράθεση με την Ιλχάν Ομάρ
Η ομιλία δεν έλειψε από στιγμές έντασης. Όταν ο Τραμπ κάλεσε τους βουλευτές να χειροκροτήσουν τη θέση ότι «πρώτο καθήκον μιας κυβέρνησης είναι να προστατεύει τους Αμερικανούς πολίτες», αρκετοί Δημοκρατικοί παρέμειναν καθιστοί.
Ο πρόεδρος απευθύνθηκε ευθέως στην βουλευτή της Μινεσότα Ιλχάν Ομάρ, λέγοντας ότι «θα έπρεπε να ντρέπεται», με την ίδια να του απαντά από τα έδρανα ότι «λέει ψέματα». Η αντιπαράθεση αποτύπωσε το βαθύ πολιτικό ρήγμα που εξακολουθεί να διατρέχει την αμερικανική κοινωνία.
Ουκρανία και διεθνείς εξελίξεις
Κλείνοντας, ο Τραμπ αναφέρθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία, δηλώνοντας ότι εργάζεται για τον τερματισμό της σύγκρουσης, επαναλαμβάνοντας πως «ο πόλεμος δεν θα είχε ξεσπάσει» αν βρισκόταν ο ίδιος στην προεδρία. Η αναφορά έγινε την ώρα που Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονταν στο Κίεβο για την επέτειο τεσσάρων ετών από τη ρωσική εισβολή.
Με αιχμή το Ιράν και φόντο τις γεωπολιτικές αναταράξεις, η ομιλία στο Καπιτώλιο αποτέλεσε μια συνολική αποτύπωση της στρατηγικής Τραμπ για τη δεύτερη θητεία του: σκληρή αποτροπή στο εξωτερικό, έμφαση στην εθνική κυριαρχία στο εσωτερικό και διαρκής επίκληση της αμερικανικής ισχύος.
