Ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός για να πυροδοτήσει μια από τις μεγαλύτερες γεωπολιτικές ανατροπές των τελευταίων ετών.
Η παρουσίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board of Peace) δεν αποτελεί απλώς μια νέα διπλωματική πρωτοβουλία, αλλά μια ευθεία αμφισβήτηση της καθεστηκυίας τάξης των Ηνωμένων Εθνών. Με την υπογραφή του ιδρυτικού χάρτη, ο Αμερικανός πρόεδρος έθεσε σε τροχιά έναν οργανισμό που λειτουργεί περισσότερο με όρους ιδιωτικού κλαμπ παρά διεθνούς θεσμού, καθώς το φημολογούμενο «εισιτήριο» συμμετοχής του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων επαναπροσδιορίζει την έννοια της συμμετοχικής διπλωματίας
Μια νέα συμμαχία κρατών εκτός δυτικού άξονα
Η σύνθεση της ομάδας που ανέβηκε στη σκηνή δίπλα στον Τραμπ αντικατοπτρίζει μια νέα συμμαχία κρατών που φαίνεται να απομακρύνονται από την παραδοσιακή επιρροή της Δύσης. Ηγέτες και εκπρόσωποι από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία, το Κατάρ και το Καζακστάν, πλαισίωσαν τον Αμερικανό πρόεδρο, δίνοντας μια έντονη γεύση από την Ευρασία και τον αραβικό κόσμο. Ταυτόχρονα, η παρουσία ευρωπαϊκών κρατών όπως η Ουγγαρία και η Βουλγαρία αναδεικνύει τις εσωτερικές ρωγμές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ώρα που το Βερολίνο και το Παρίσι τηρούν μια παγωμένη στάση αναμονής, αρνούμενοι προς το παρόν να συμπλεύσουν με το νέο αυτό εγχείρημα.
Η αμφίσημη σχέση με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών
Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις του ότι το Συμβούλιο θα συνεργαστεί με τον ΟΗΕ, ο Τραμπ δεν έκρυψε τις πραγματικές του προθέσεις στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις του με τους δημοσιογράφους. Η παραδοχή ότι το “Board of Peace” θα μπορούσε τελικά να υποκαταστήσει τα Ηνωμένα Έθνη δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας για το μέλλον της πολυμερούς διπλωματίας. Ο ισχυρισμός του ότι «όλοι θέλουν να συμμετάσχουν» έρχεται σε αντιδιαστολή με τη σιωπή των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων, οι οποίες βλέπουν στη δομή αυτή μια απόπειρα μεταφοράς της παγκόσμιας ισχύος από τα θεσμικά όργανα της Νέας Υόρκης και της Γενεύης απευθείας στον έλεγχο του Λευκού Οίκου.
Τα ανοιχτά μέτωπα και η ωμή πραγματικότητα των αριθμών
Στο πεδίο των πολεμικών συγκρούσεων, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ασυνήθιστα ρεαλιστής όσον αφορά την Ουκρανία. Παραδέχθηκε ότι η επίλυση του πολέμου αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμήσει, αναφέροντας τον συγκλονιστικό αριθμό των 29.000 απωλειών μέσα σε μόλις έναν μήνα. Αντίθετα, για το μέτωπο της Γάζας εξέφρασε την αισιοδοξία ότι η σύρραξη πλησιάζει στο τέλος της, ενώ για το Ιράν υποστήριξε ότι η στρατιωτική πίεση του περασμένου καλοκαιριού έφερε αποτελέσματα, αναγκάζοντας την Τεχεράνη να αναζητήσει δίαυλο επικοινωνίας.
Το όραμα της Pax Trumpiana και ο ρόλος της οικονομίας
Το συμπέρασμα που προκύπτει από την ομιλία του στο Νταβός είναι ότι ο Τραμπ επιδιώκει έναν κόσμο που θα διέπεται από ηρεμία αλλά υπό τους δικούς του όρους και την προσωπική του εποπτεία. Υποστηρίζοντας ότι ο πλανήτης είναι σήμερα «πλουσιότερος και ασφαλέστερος», επιχείρησε να πείσει τη διεθνή κοινότητα ότι τα οικονομικά deals και η προσωπική διπλωματία μπορούν να επιλύσουν κρίσεις που η γραφειοκρατία δεκαετιών απέτυχε να διαχειριστεί. Μένει να φανεί αν το Συμβούλιο Ειρήνης θα αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο λύσεων ή αν θα παραμείνει μια πολυτελής πλατφόρμα άσκησης αμερικανικής επιρροής.
