Με ευρεία πλειοψηφία, αλλά χωρίς τη στήριξη των δύο μόνιμων μελών με δικαίωμα βέτο, Ρωσίας και Κίνας, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε χθες το αμερικανικό «ειρηνευτικό σχέδιο» για τη Λωρίδα της Γάζας. Το σχέδιο, που φέρει τη σφραγίδα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, προβλέπει την ανάπτυξη διεθνούς ένοπλης δύναμης και τη δημιουργία μεταβατικού οργάνου διακυβέρνησης υπό την προσωπική εποπτεία του ίδιου του Αμερικανού προέδρου.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής Μάικ Γουόλτς έκανε λόγο για «ιστορική και εποικοδομητική απόφαση», προειδοποιώντας πως η απόρριψή της θα οδηγούσε σε «επανέναρξη του πολέμου» στο πολύπαθο παλαιστινιακό έδαφος.
Η Ουάσιγκτον σε επιθετική διπλωματική αντεπίθεση
Το τελικό κείμενο, προϊόν συνεχών τροποποιήσεων και έντονων διαβουλεύσεων, «ενστερνίζεται» το σχέδιο Τραμπ που επέτρεψε από τις 10 Οκτωβρίου να εγκαθιδρυθεί εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, μετά από δύο χρόνια μαχών μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαιρέτισε τη ψηφοφορία ως «μία από τις σημαντικότερες εγκρίσεις στην ιστορία του ΟΗΕ», ευχαριστώντας δημόσια και τις 15 χώρες του ΣΑ — ακόμη και εκείνες που απείχαν, υπονοώντας ότι δεν άσκησαν βέτο.
Η Ουάσιγκτον διαβεβαίωσε ότι πίσω από την απόφαση βρίσκονται και σημαντικές αραβικές και μουσουλμανικές χώρες, από το Κατάρ και την Αίγυπτο μέχρι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ιορδανία, την Ινδονησία και την Τουρκία.
Τι προβλέπει η απόφαση: διεθνής στρατιωτική δύναμη και επιτροπή ειρήνης ως το 2027
Η απόφαση ορίζει τη δημιουργία «επιτροπής ειρήνης» που θα αναλάβει τη μεταβατική διακυβέρνηση της Γάζας έως την αναμόρφωση της Παλαιστινιακής Αρχής, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Δεκεμβρίου 2027. Επικεφαλής της θα είναι ο πρόεδρος Τραμπ, κάτι που ήδη προκαλεί αντιδράσεις εντός και εκτός Μέσης Ανατολής.
Παράλληλα, «εξουσιοδοτείται» η ανάπτυξη διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, η οποία καλείται να:
- διασφαλίσει τα σύνορα σε συνεργασία με Ισραήλ και Αίγυπτο
- αφοπλίσει «μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις»
- προστατεύσει αμάχους
- εκπαιδεύσει νέο παλαιστινιακό αστυνομικό σώμα
Το κείμενο δεν παρουσιάζει καμία λεπτομέρεια για τη σύνθεση της δύναμης, ένα κενό που προκάλεσε επιφυλάξεις σε αρκετές χώρες.
Αντιδράσεις: από την ικανοποίηση στην πλήρη απόρριψη
Η Χαμάς απέρριψε κατηγορηματικά την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι «δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των Παλαιστινίων» και ότι «επιβάλλει διεθνή κηδεμονία» στη Γάζα. Επιπλέον, κατηγόρησε την αναμενόμενη διεθνή δύναμη ότι μετατρέπεται «σε μέρος της σύγκρουσης υπέρ της κατοχής».
Αντίθετα, η Παλαιστινιακή Αρχή την υποστήριξε, ενώ ο ΟΗΕ μίλησε για «σημαντικό βήμα» προς την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός.
Το Ισραήλ, ωστόσο, παραμένει αμετακίνητο ως προς την αντίθεσή του σε παλαιστινιακό κράτος. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε ότι η θέση της κυβέρνησής του «δεν έχει αλλάξει», ενώ ο Ισραηλινός πρεσβευτής Ντάνι Ντάνον επέμεινε στον «αποστρατιωτικοποιημένο χαρακτήρα» που θα πρέπει να έχει η Γάζα και στην επιστροφή των λειψάνων των τελευταίων ομήρων.
Ρωσία και Κίνα απέχουν – αλλά οι ενστάσεις τους ακούγονται καθαρά
Η Ρωσία, που είχε προτείνει ανταγωνιστικό σχέδιο, υποστήριξε ότι το αμερικανικό κείμενο δεν αγγίζει επαρκώς τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δεν δεσμεύει επαρκώς το Ισραήλ. Ο πρεσβευτής Βασίλι Νεμπένζια κατηγόρησε το ΣΑ ότι «παραχωρεί πλήρη έλεγχο της Γάζας» στην επιτροπή ειρήνης του Τραμπ.
Κίνα και άλλα κράτη επανέφεραν ζήτημα ασάφειας στην εντολή της διεθνούς δύναμης, εκφράζοντας φόβο ότι η εφαρμογή της απόφασης μπορεί να δημιουργήσει νέα πεδία έντασης.
Η προοπτική παλαιστινιακού κράτους επιστρέφει δειλά στο τραπέζι
Η απόφαση περιέχει για πρώτη φορά μετά από καιρό αναφορά σε μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος. Μετά τη μεταρρύθμιση της Παλαιστινιακής Αρχής και την έναρξη ανοικοδόμησης της Γάζας, «μπορεί να συντρέχουν οι προϋποθέσεις» για μια πορεία προς αυτοδιάθεση και κρατική υπόσταση.
Η Γαλλία χαρακτήρισε το κείμενο «απαραίτητο για την κάλυψη των επειγουσών αναγκών» και σημείωσε ότι περιλαμβάνει «καθοριστικές αναφορές» στη λύση δύο κρατών.
Ένα εύθραυστο βήμα σε μια περιοχή που παραμένει ουσιαστικά σε μετάβαση
Παρά την ιστορικότητά της, η απόφαση αφήνει ανοικτά ερωτήματα: ποιος θα συμμετέχει στη διεθνή δύναμη, πώς θα διασφαλιστεί η ουδετερότητά της, αν η επιτροπή ειρήνης θα γίνει αποδεκτή από την παλαιστινιακή κοινωνία και — ίσως το πιο κρίσιμο — πώς θα πειστεί μια ισραηλινή κυβέρνηση που απορρίπτει κάθε προοπτική παλαιστινιακού κράτους.
Το βέβαιο είναι πως η διεθνής κοινότητα επιχειρεί να χαράξει έναν νέο δρόμο για τη Γάζα. Το αν αυτός θα οδηγήσει στην ειρήνη ή σε έναν νέο κύκλο συγκρούσεων θα κριθεί όχι στα έδρανα του ΣΑ, αλλά στο έδαφος όπου δύο λαοί παλεύουν εδώ και δεκαετίες για ασφάλεια, αυτοδιάθεση και δικαιώματα.
- Πώς ενημερώνονται οι Έλληνες: Τα κοινωνικά δίκτυα και η τηλεόραση κυριαρχούν
- Παγκόσμια Ημέρα Προωρότητας – Κάθε Εβδομάδα Μετράει – Το συγκινητικό μήνυμα του Νίκου Ορφανού
- Martin Wolf / Όταν η Ρώμη έπεσε: Πώς ο κατακερματισμός γέννησε την Ευρώπη
- Η Airbnb χρηματοδοτεί εργασίες ανάπλασης στον Λυκαβηττό
- Bitcoin σε ελεύθερη πτώση κάτω από τα 90.000 δολάρια: Τι σηματοδοτεί η βουτιά για τις αγορές