Στην ιατρική μονάδα της φυλακής μετά από δύο θανατηφόρες ενέσεις – Η νέα δικαστική μάχη
Έναν μήνα μετά την αποτυχημένη εκτέλεσή της, η Κρίστα Πάικ βρίσκεται ακόμη στην ιατρική μονάδα της γυναικείας φυλακής Debra K. Johnson Rehabilitation Center στο Νάσβιλ του Τενεσί. Η 50χρονη κρατούμενη έχει πάρει εξιτήριο από το νοσοκομείο, όπου νοσηλεύτηκε σε κρίσιμη κατάσταση, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, πόνους και δυσκολίες στην ομιλία και την κίνηση των χεριών της.
Παραμένει απομονωμένη από τις υπόλοιπες κρατούμενες, γεγονός που έχει προκαλέσει νέα δικαστική αντιπαράθεση. Οι δικηγόροι της υποστηρίζουν ότι η παραμονή της στην ιατρική μονάδα παραβιάζει συμφωνία του 2024, με την οποία είχε τερματιστεί η πολυετής απομόνωσή της. Η πολιτεία, από την πλευρά της, επιμένει ότι χρειάζεται συνεχή ιατρική παρακολούθηση.
Η γυναίκα που επέζησε από δύο διαδοχικές δόσεις θανατηφόρου φαρμάκου βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα: εξακολουθεί να είναι θανατοποινίτισσα, αναρρώνει από την αποτυχημένη εκτέλεση και διεκδικεί τώρα το δικαίωμα να επιστρέψει σε συνθήκες κράτησης με ανθρώπινη επαφή.
Πού βρίσκεται και σε τι κατάσταση είναι σήμερα
Η Πάικ επέστρεψε στη φυλακή στις 9 Οκτωβρίου, αφού είχε παραμείνει περίπου δέκα ημέρες σε νοσοκομείο του Νάσβιλ. Εκεί είχε μεταφερθεί στις 30 Σεπτεμβρίου, όταν η διαδικασία εκτέλεσής της διακόπηκε επειδή δεν πέθανε, παρά τη χορήγηση δύο δόσεων πεντοβαρβιτάλης.
Η κατάσταση της υγείας της είχε αρχικά χαρακτηριστεί εξαιρετικά σοβαρή. Χρειάστηκε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, ενώ παρουσίασε πνευμονία, θρόμβωση και σημαντικές βλάβες στα χέρια από τις επανειλημμένες προσπάθειες τοποθέτησης ενδοφλέβιας γραμμής.
Σταδιακά άρχισε να ανακτά τις αισθήσεις της. Οι δικηγόροι της ανακοίνωσαν ότι μπορούσε να επικοινωνήσει, να περπατήσει με βοήθεια και να τρέφεται κανονικά. Ωστόσο, η επιστροφή της στο σωφρονιστικό κατάστημα δεν σήμανε και την ολοκλήρωση της αποκατάστασής της.
Στην πρώτη δημόσια δήλωσή της, έναν μήνα μετά την αποτυχημένη εκτέλεση, περιέγραψε τις επιπτώσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει.
«Το σώμα μου πονάει. Τα χέρια μου πονάνε. Ο λαιμός μου πονάει. Εξακολουθώ να δυσκολεύομαι να μιλήσω», ανέφερε σε δήλωση που υπαγόρευσε στους δικηγόρους της. Πρόσθεσε ότι ο πόνος δεν είναι μόνο σωματικός, αλλά και ψυχικός.
Η ίδια περιέγραψε επίσης ότι, από την επιστροφή της στη φυλακή, περνά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου της απομονωμένη στην ιατρική μονάδα, μακριά από τις ανθρώπινες επαφές που είχε αποκτήσει μετά την προηγούμενη δικαστική συμφωνία.
Η νέα δικαστική μάχη για την απομόνωσή της
Η παραμονή της Πάικ στην ιατρική μονάδα αποτελεί πλέον το βασικό αντικείμενο της νέας προσφυγής της υπεράσπισης.
Πριν από τη συμφωνία του 2024, η Πάικ είχε περάσει περίπου 28 χρόνια σε καθεστώς απομόνωσης. Ως η μοναδική γυναίκα στο Τενεσί που είχε καταδικαστεί σε θάνατο, κρατούνταν για δεκαετίες χωριστά από τον υπόλοιπο γυναικείο πληθυσμό των φυλακών.
Η συμφωνία του 2024 είχε προβλέψει τη δυνατότητα συμμετοχής της σε δραστηριότητες μαζί με άλλες κρατούμενες, κοινά γεύματα και ευρύτερη κοινωνική επαφή.
Στις 30 Οκτωβρίου οι δικηγόροι της κατέθεσαν επείγον αίτημα σε ομοσπονδιακό δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή απομόνωσή της παραβιάζει τους όρους εκείνης της συμφωνίας.
Η υπεράσπιση ζητά να της επιτραπεί να συμμετέχει ξανά σε δραστηριότητες, να έχει κοινωνικές επαφές και να μην παραμένει αποκλεισμένη στην ιατρική μονάδα.
Η πολιτεία αντιτείνει ότι η κατάσταση της υγείας της απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και ότι η μεταφορά της σε άλλη μονάδα θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση στην απαραίτητη φροντίδα.
Στις 6 Νοεμβρίου ο γενικός εισαγγελέας του Τενεσί, Τζόναθαν Σκρέμετι, ζήτησε από το δικαστήριο να απορρίψει το αίτημά της. Υποστήριξε ότι η παραμονή της στο ιατρικό τμήμα είναι προσωρινή και συνδέεται με τις ανάγκες της αποκατάστασής της.
Η Πάικ, πάντως, έχει εκφράσει και ανησυχίες για την ασφάλειά της σε περίπτωση επιστροφής στην προηγούμενη πτέρυγα, καθώς υποστηρίζει ότι η σωματική αδυναμία της δεν θα της επέτρεπε να προστατευθεί σε ενδεχόμενα επεισόδια.
Τι συνέβη στην αποτυχημένη εκτέλεση της 30ής Σεπτεμβρίου
Η Κρίστα Πάικ επρόκειτο να εκτελεστεί στις φυλακές υψίστης ασφαλείας Riverbend, στο Νάσβιλ, για τη δολοφονία της 19χρονης Κόλιν Σλέμερ το 1995.
Η διαδικασία ξεκίνησε με σοβαρές δυσκολίες στην τοποθέτηση ενδοφλέβιας γραμμής. Σύμφωνα με όσα κατέθεσε ο δικηγόρος της, Ράντι Σπάιβι, χρειάστηκε περίπου μία ώρα και χρησιμοποιήθηκαν περίπου δέκα βελόνες, σε προσπάθειες και στα δύο χέρια της κρατούμενης.
Σε δικαστικά έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν στη συνέχεια αναφέρεται ότι μέλη της ομάδας εκτέλεσης εξέφρασαν ανησυχίες πως ορισμένες φλέβες είχαν υποστεί ρήξη. Η ίδια η Πάικ φέρεται να παραπονέθηκε για έντονο κάψιμο στο χέρι.
Τελικά χορηγήθηκε η πρώτη δόση πεντοβαρβιτάλης. Όταν διαπιστώθηκε ότι η κρατούμενη εξακολουθούσε να αναπνέει, ακολούθησε δεύτερη δόση.
Ούτε αυτή οδήγησε στον θάνατό της.
Η διαδικασία διακόπηκε και η Πάικ μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Η υπόθεση καταγράφεται ως μία από τις πλέον ασυνήθιστες περιπτώσεις στην ιστορία της σύγχρονης εφαρμογής της θανατικής ποινής στις ΗΠΑ, καθώς η κρατούμενη επέζησε έχοντας λάβει τις θανατηφόρες ουσίες.
Το κενό στο πρωτόκολλο και η παραίτηση του επικεφαλής των φυλακών
Η αποτυχία της εκτέλεσης ανέδειξε ένα κρίσιμο ερώτημα: τι προβλέπει το πρωτόκολλο όταν αποτυγχάνει και η δεύτερη δόση του θανατηφόρου φαρμάκου;
Το πρωτόκολλο του Τενεσί προβλέπει δεύτερη χορήγηση πεντοβαρβιτάλης εάν η πρώτη δεν επιφέρει τον θάνατο. Δεν περιγράφει, ωστόσο, με σαφήνεια τα επόμενα βήματα σε περίπτωση που αποτύχει και η δεύτερη προσπάθεια.
Επιπλέον, δικαστικές καταθέσεις αποκάλυψαν ότι τα μέλη της ομάδας εκτέλεσης δεν πραγματοποιούσαν πρακτική εξάσκηση στην τοποθέτηση ενδοφλέβιων γραμμών.
Ο κυβερνήτης του Τενεσί, Μπιλ Λι, διέταξε ανεξάρτητη έρευνα και ανέστειλε όλες τις προγραμματισμένες εκτελέσεις για το υπόλοιπο του 2026. Η απόφαση επηρέασε και την προγραμματισμένη για τις 3 Δεκεμβρίου εκτέλεση του Γκάρι Σάτον.
Παράλληλα, ο επικεφαλής των σωφρονιστικών υπηρεσιών της πολιτείας, Φρανκ Στράντα, υπέβαλε την παραίτησή του στις αρχές Οκτωβρίου. Η αποχώρησή του ήρθε σε μια περίοδο έντονης αμφισβήτησης των διαδικασιών που ακολουθεί η πολιτεία.
Δεν ήταν, άλλωστε, η πρώτη αποτυχία μέσα στο 2026. Τον Μάιο είχε ματαιωθεί και η εκτέλεση του Τόνι Καράδερς, καθώς το προσωπικό δεν κατάφερε να εξασφαλίσει κατάλληλη φλεβική πρόσβαση.
Η δικαστική υπόθεση που μπορεί να αλλάξει το πρωτόκολλο
Στις 6 Νοεμβρίου δικαστής στο Νάσβιλ επέτρεψε σε εννέα θανατοποινίτες να προσθέσουν στην ήδη υπάρχουσα προσφυγή τους τις αποτυχημένες εκτελέσεις της Πάικ και του Καράδερς.
Οι κρατούμενοι αμφισβητούν τη συνταγματικότητα του πρωτοκόλλου θανατηφόρας ένεσης του Τενεσί, υποστηρίζοντας ότι οι διαδικασίες, η εκπαίδευση του προσωπικού και η μυστικότητα γύρω από τα φάρμακα δημιουργούν κίνδυνο περιττού πόνου και βασανιστικής μεταχείρισης.
Η απόφαση του δικαστή δεν σημαίνει ότι το πρωτόκολλο κρίθηκε αντισυνταγματικό. Επιτρέπει, όμως, στους προσφεύγοντες να χρησιμοποιήσουν τα περιστατικά του 2026 ως πρόσθετα στοιχεία στην επιχειρηματολογία τους.
Η πολιτεία αναμένεται να ζητήσει την απόρριψη της προσφυγής πριν από τη δίκη, που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2027.
Θα επιχειρήσει ξανά το Τενεσί να εκτελέσει την Κρίστα Πάικ;
Η θανατική ποινή της Πάικ εξακολουθεί να ισχύει. Δεν έχει ανακοινωθεί μετατροπή της σε ισόβια κάθειρξη ούτε νέα ημερομηνία εκτέλεσης.
Οι δικηγόροι της ζητούν από τον κυβερνήτη Μπιλ Λι να μετατρέψει την ποινή της σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης, υποστηρίζοντας ότι η πολιτεία δεν μπορεί να επιχειρήσει εκ νέου την εκτέλεσή της μετά τις συνθήκες υπό τις οποίες απέτυχε η πρώτη διαδικασία.
Η υπόθεση έχει αποκτήσει και πολιτική διάσταση. Η Ρεπουμπλικανή Μάρσα Μπλάκμπερν, που εξελέγη κυβερνήτης στις 3 Νοεμβρίου, είχε υποστηρίξει μετά το περιστατικό ότι θα έπρεπε να εξεταστεί η επαναφορά της ηλεκτρικής καρέκλας ως μεθόδου εκτέλεσης. Η Δημοκρατική αντίπαλός της, Τζέρι Γκριν, είχε ταχθεί υπέρ ενός μορατόριουμ.
Προς το παρόν, η Κρίστα Πάικ παραμένει στην ιατρική μονάδα της φυλακής, προσπαθώντας να αναρρώσει από μια διαδικασία που η πολιτεία δεν κατάφερε να ολοκληρώσει. Η επόμενη κρίσιμη εξέλιξη αφορά τόσο τη δικαστική απόφαση για τις συνθήκες κράτησής της όσο και την έκβαση της έρευνας για την αποτυχημένη εκτέλεση.
Η γυναίκα που επρόκειτο να γίνει η πρώτη που θα εκτελούνταν στο Τενεσί εδώ και περισσότερα από 200 χρόνια παραμένει ζωντανή, αλλά η νομική της μάχη για να μην επιχειρηθεί ξανά η εκτέλεσή της μόλις αρχίζει.
