Τα διλήμματα είναι σύμφυτα με την προεκλογική αντιπαράθεση των κομμάτων. Κανένα δεν φτάνει στις κάλπες χωρίς να έχει διατυπώσει εκείνη την φράση- σύνθημα με τον διαζευκτικό σύνδεσμο “ή“. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη θέσει το δίλημμα “Μητσοτάκης ή Τσίπρας, ή Ανδρουλάκης κλπ.”, ο Γ. Φλωρίδης το …εκτόξευσε περιγράφοντας τον κίνδυνο “να κάνουν “ντου” οι Τούρκοι” εάν η Ν.Δ δεν εξασφαλίσει αυτοδυναμία, γενικώς επισημαίνεται πώς εάν δεν συνεχιστεί η διακυβέρνηση του Κυρ. Μητσοτάκη η χώρα θα μπει σε περιπέτειες, θα ανακοπεί η πορεία ανάπτυξης. Ακόμα και την πιθανότητα επιστροφής στο χάος των μνημονίων έχουν υπονοήσει κάποιοι.
Ο Ν. Ανδρουλάκης έχει, επίσης, περιγράψει πώς η εκλογική μάχη θα δοθεί στη βάση του δίπολου Ν.Δ- ΠΑΣΟΚ και τα στελέχη του κόμματος αξιωματικής αντιπολίτευσης συχνά τονίζουν ότι μόνο αυτό μπορεί να φέρει την πολιτική αλλαγή.
Ο Αλ.Τσίπρας μπήκε τελευταίος στην κούρσα των διλημμάτων με το “ή εμείς, ή κανείς” και σχολιάζεται ποικιλοτρόπως. Ορισμένοι, μάλιστα, τον κατηγορούν για έπαρση. Από το ΠΑΣΟΚ, δε, η αντίδραση ήταν υψηλών τόνων.
Τα διλήμματα αποκτούν νόημα όταν φυτρώνουν στην κοινωνία και το εκλογικό σώμα και μεταφερθούν κατόπιν στην κομματική προεκλογική αντιπαράθεση. Εν προκειμένω, οι μετρήσεις δείχνουν επίμονα πώς περίπου επτά στους δέκα θέλουν αλλαγή διακυβέρνησης και τα συνοδά ποιοτικά στοιχεία κατατείνουν σε διάφορες εκδοχές κυβερνήσεων συνεργασίας. Οι ίδιες μετρήσεις, όμως, εμφανίζουν τη Ν.Δ να προηγείται με τουλάχιστον δέκα μονάδες από την δεύτερη ΕΛ.Α.Σ, ως εκ τούτου ουδείς μπορεί να αγνοήσει αυτή την πραγματικότητα.
Στη συνέντευξή του στον Σκάϊ, ο Αλ. Τσίπρας υπενθύμισε πώς κανένα κόμμα στην Μεταπολίτευση δεν κατόρθωσε να επιτύχει τρίτη θητεία και είπε πώς το πιθανότερο είναι να μην την εξασφαλίσει ούτε ο Κυρ. Μητσοτάκης. Είναι ακριβές –με την εξαίρεση του Ανδρέα Παπανδρέου που κυβέρνησε σε δύο θητείες και κέρδισε και τρίτη, αλλά μετά την τετραετή παρένθεση των κυβερνήσεων συνεργασίας και, κυρίως, της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Εκείνο το οποίο παρέλειψε να πει είναι πώς μέχρι και πριν τα μνημόνια το πολιτικό σύστημα λειτουργούσε στη βάση του δικομματισμού, με τα δύο βασικά κόμματα (Ν.Δ και ΠΑΣΟΚ) να απέχουν ελάχιστα στα εκλογικά ποσοστά τους. Κατ΄ αυτή την περίοδο, ο κύκλος των δύο θητειών ήταν υπεραρκετός για να κριθεί κάθε μοντέλο διακυβέρνησης (Σημίτης, Καραμανλής).
Αυτός ο δικομματισμός δεν υφίσταται μετά το 2023. Από το 2015 μέχρι και τις εκλογές του 2019 λειτούργησε, εν μέσω συνθηκών χρεοκοπίας, ο μικρός δικομματισμός ΣΥΡΙΖΑ- ΝΔ, και μετά περάσαμε στην πολιτική κυριαρχία του Κυρ. Μητσοτάκη που δεν είχε αντίπαλο και κυβέρνησε ηγεμονικά απέναντι σε μία κατακερματισμένη αντιπολίτευση στην κεντροαριστερά και στα δεξιά.
Ο Κυρ. Μητσοτάκης θέτει τα διλήμματα που θέτει για να ζητήσει μία τρίτη θητεία ακριβώς επειδή θεωρεί ότι δεν υπάρχει αντίπαλος που να εκπροσωπεί επαρκώς το σύστημα εναλλαγής των κομμάτων στην εξουσία. Η ψήφος του εκλογικού σώματος το 2023 δημιούργησε αυτή την πολιτική “ανορθογραφία” και η βασική ευθύνη δεν ανήκει, φυσικά, στους ψηφοφόρους αλλά στον τότε ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ που δεν κατόρθωσαν να δημιουργήσουν -καθένα μόνο του, ή και τα δύο μαζί- τον αντίπαλο πόλο.
Οι συνθήκες έχουν αλλάξει, όχι επειδή η ΕΛ.Α.Σ του Αλ. Τσίπρα, ή το ΠΑΣΟΚ, καταγράφουν τέτοια ποσοστά στις μετρήσεις ώστε να απειλούν τη Ν.Δ, όσο διότι η κυβερνώσα παράταξη έχει απωλέσει τα ερείσματα που διέθετε στην κοινωνία.
Έχει κουράσει, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει επαρκώς την ακρίβεια, έχει χάσει τον μεταρρυθμιστικό οίστρο της, παράγει σκάνδαλα, αρκετά στελέχη της έγιναν “καλαμοκαβαλάρηδες”; Όλα αυτά μαζί, είναι η απάντηση.
Παρόλα αυτά, ακόμα και με ποσοστά της τάξης του 25% στην Πρόθεση Ψήφου και 30% στην Εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος, διαθέτει πολιτικό και ψυχολογικό προβάδισμα. Μόνο εφόσον το “ή εμείς, ή κανείς” του Αλ. Τσίπρα αποκτήσει προβολή στις επόμενες μετρήσεις μέχρι το τέλος του χρόνου, με ποσοστό κοντά ή και πάνω από το 20%, ή η βελόνα του ΠΑΣΟΚ εκτιναχθεί, τα διλήμματα θα αποκτήσουν ένταση και ουσία.
Ο Αλ. Τσίπρας είναι αυτός που κατά κύριο λόγο μπορεί να το επιτύχει ευκολότερα (αλλά όχι εύκολα). Ένα μέτωπο της κεντροαριστεράς ίσως να μπορούσε καλύτερα, όμως κάτι τέτοιο δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
