Οι πρώτες δημοσκοπήσεις μετά τη ΔΕΘ δεν αλλάζουν τον βασικό πολιτικό χάρτη, αλλά αποκαλύπτουν τις γραμμές πάνω στις οποίες θα κινηθεί η αντιπαράθεση μέχρι τις εκλογές. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη, η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα διατηρεί τη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει σημάδια ενίσχυσης, χωρίς όμως να ανατρέπει την απόσταση από τους δύο πρώτους. Την ίδια στιγμή, η δημοσκοπική εικόνα παραμένει ευμετάβλητη στα μικρότερα κόμματα και μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος εξακολουθεί να μην έχει καταλήξει.
Η εικόνα που προκύπτει από τις μετρήσεις των τελευταίων ημερών είναι περισσότερο αυτή της σταθερότητας στην κορυφή και της ρευστότητας από κάτω. Η ΝΔ κινείται περίπου στο 29%-31% στην εκτίμηση ψήφου στις Marc, MRB και Opinion Poll, ενώ η ΕΛ.Α.Σ. βρίσκεται στην περιοχή του 16%-17% και το ΠΑΣΟΚ κοντά στο 11%-12%. Η δημοσκόπηση GPO κινήθηκε στην ίδια κατεύθυνση, με 30,6% για τη ΝΔ, 16% για την ΕΛ.Α.Σ. και 12,8% για το ΠΑΣΟΚ.
Στην τελευταία δημοσκόπηση Opinion Poll η ΝΔ καταγράφεται στο 31%, η ΕΛ.Α.Σ. στο 15,9% και το ΠΑΣΟΚ στο 12,1%, ενώ η Pulse δίνει 26,5%, 15% και αντίστοιχα χαμηλότερη επίδοση για το ΠΑΣΟΚ. Οι διαφορές μεταξύ των εταιρειών υπενθυμίζουν ότι οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν τάσεις και όχι εκλογικό αποτέλεσμα.
Δείτε όλες τις δημοσκοπήσεις στο Anatropi News
Το ενδιαφέρον, επομένως, βρίσκεται περισσότερο στα ποιοτικά ευρήματα παρά στις μικρές μετακινήσεις των ποσοστών. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί το προβάδισμα, αλλά η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ένα διαφορετικό ερώτημα: αν μπορεί να μετατρέψει την κομματική πρωτιά σε ευρύτερη κοινωνική αποδοχή. Στην άλλη πλευρά, η ΕΛ.Α.Σ. έχει καταλάβει τη δεύτερη θέση, ενώ το ΠΑΣΟΚ αναζητά τον τρόπο να μετατρέψει τη μικρή δημοσκοπική ενίσχυση σε σταθερότερη δυναμική.
1. Η ΝΔ κρατά την πρώτη θέση – H ΔΕΘ δεν άλλαξε τον χάρτη
Το πρώτο και πιο σταθερό εύρημα είναι ότι η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται καθαρά. Οι περισσότερες μετρήσεις μετά τη ΔΕΘ την τοποθετούν στην περιοχή του 30%, με μικρές αποκλίσεις ανά εταιρεία.
Αυτό σημαίνει ότι η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη δεν προκάλεσε μια δημοσκοπική ανατροπή. Υπήρξε σε ορισμένες μετρήσεις μικρή βελτίωση, όμως η βασική κατάταξη παρέμεινε ίδια.
Το κυβερνητικό επιτελείο διαβάζει αυτή την εικόνα ως ένδειξη ότι υπάρχει ακόμη σημαντική βάση για τη ΝΔ. Η αντιπολίτευση, από την άλλη, εστιάζει στο γεγονός ότι η πρωτιά δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη εικόνα κοινωνικής ικανοποίησης.
2. Η ΕΛ.Α.Σ. έχει παγιωθεί στη δεύτερη θέση
Η δεύτερη θέση της ΕΛ.Α.Σ. δεν αποτελεί πλέον μεμονωμένο εύρημα μιας δημοσκόπησης. Επαναλαμβάνεται σε διαδοχικές μετρήσεις και δημιουργεί έναν νέο συσχετισμό στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα κινείται περίπου μεταξύ 15% και 17%, διατηρώντας απόσταση από το ΠΑΣΟΚ. Το κρίσιμο ερώτημα για την ΕΛ.Α.Σ. είναι πλέον αν μπορεί να διευρύνει την απήχησή της πέρα από τους ψηφοφόρους που προέρχονται από τον παλαιότερο ΣΥΡΙΖΑ.
Οι μετρήσεις μετά τη ΔΕΘ δείχνουν ότι η δεύτερη θέση έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σταθερότητα από ό,τι τους προηγούμενους μήνες. Δεν απαντούν, όμως, στο ερώτημα μέχρι πού μπορεί να φτάσει η εκλογική επιρροή της ΕΛ.Α.Σ.
3. Το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει, αλλά η απόσταση από τη δεύτερη θέση παραμένει
Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει στις τελευταίες μετρήσεις μικρή βελτίωση. Στην εκτίμηση ψήφου κινείται περίπου στο 11%-13%, ενώ σε ορισμένες μετρήσεις μειώνει την απόσταση από την ΕΛ.Α.Σ.
Η μεταβολή έχει σημασία κυρίως επειδή έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία το κόμμα δυσκολευόταν να εμφανίσει σαφή δημοσκοπική δυναμική.
Ωστόσο, η εικόνα δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ανατροπή της δεύτερης θέσης. Το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της χαμηλότερης απήχησης σε συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες, αλλά και το ζήτημα της αναγνωρισιμότητας και της αξιολόγησης της ηγεσίας του.
4. Η ακρίβεια παραμένει το κεντρικό πολιτικό πρόβλημα
Εδώ υπάρχει η μεγαλύτερη σύγκλιση των μετρήσεων. Η ακρίβεια, το κόστος ζωής και η οικονομία της καθημερινότητας παραμένουν στην κορυφή των προβλημάτων που απασχολούν τους πολίτες.
Στην Opinion Poll η ακρίβεια καταγράφεται ως το σημαντικότερο πρόβλημα, ενώ ακολουθούν η οικονομία και η ανάπτυξη, το κόστος ενέργειας και στη συνέχεια ζητήματα όπως τα ελληνοτουρκικά, η υγεία, η διαφθορά και το κράτος δικαίου.
Αυτό εξηγεί και γιατί η κυβερνητική στρατηγική συνδέει τις εξαγγελίες της ΔΕΘ με το διαθέσιμο εισόδημα. Το πραγματικό τεστ, όμως, δεν είναι μόνο η ανακοίνωση των μέτρων αλλά το αν αυτά θα γίνουν αντιληπτά στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.
5. Η ΔΕΘ αξιολογείται διαφορετικά από την κομματική πρόθεση ψήφου
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα είναι ότι η αξιολόγηση των εξαγγελιών δεν ταυτίζεται με την κομματική προτίμηση.
Στις έρευνες, οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη αξιολογούνται υψηλότερα από εκείνες του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη. Ταυτόχρονα, όμως, σημαντικό ποσοστό πολιτών δηλώνει ότι κανένας από τους τρεις δεν τον έπεισε.
Στην GPO, για παράδειγμα, το 45,9% απάντησε «κανένας» στο ερώτημα ποιος έπεισε περισσότερο στη ΔΕΘ. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι άλλο είναι η κομματική επιλογή και άλλο η αξιολόγηση μιας συγκεκριμένης πολιτικής εμφάνισης.
6. Το «κανένας» είναι πλέον κρίσιμο πολιτικό μέγεθος
Το κοινό χαρακτηριστικό αρκετών μετρήσεων είναι η μεγάλη παρουσία της απάντησης «κανένας».
Στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, στην αξιοπιστία για την υλοποίηση των εξαγγελιών και στην αξιολόγηση των πολιτικών αρχηγών, ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος αποφεύγει να επιλέξει κάποιο από τα διαθέσιμα πρόσωπα.
Στην Alco, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται στην αξιοπιστία για την εφαρμογή όσων ανακοίνωσε στη ΔΕΘ με 27%, έναντι 14,5% του Αλέξη Τσίπρα και 12,5% του Νίκου Ανδρουλάκη. Ωστόσο, το 40% απαντά «κανένας».
Το εύρημα αυτό είναι σημαντικό γιατί δείχνει ότι η πολιτική αντιπαράθεση διεξάγεται πάνω σε μια βάση γενικευμένης δυσπιστίας και όχι μόνο πάνω στον ανταγωνισμό μεταξύ των κομμάτων.
7. Οι αναποφάσιστοι είναι κυρίως «δεξαμενή» του σημερινού πολιτικού συστήματος
Η αδιευκρίνιστη ψήφος παραμένει μεγάλη. Στην Alco φτάνει το 15,3%.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το κομματικό προφίλ αυτών των ψηφοφόρων. Το μεγαλύτερο τμήμα προέρχεται από τη ΝΔ, σε ποσοστό 34,6%, ενώ ακολουθούν ψηφοφόροι που είχαν επιλέξει τον ΣΥΡΙΖΑ, τους Σπαρτιάτες, το ΠΑΣΟΚ και άλλα κόμματα.
Με άλλα λόγια, η «γκρίζα ζώνη» δεν αποτελεί ενιαίο πολιτικό ακροατήριο. Περιλαμβάνει ψηφοφόρους με διαφορετικές αφετηρίες και, συνεπώς, διαφορετικά κριτήρια για την τελική επιλογή τους.
8. Η ηλικία δημιουργεί δύο διαφορετικούς εκλογικούς χάρτες
Η διαφορά ανάμεσα στους νεότερους και τους μεγαλύτερους ψηφοφόρους είναι από τα πιο καθαρά ποιοτικά ευρήματα.
Στην Palmos Analysis, στις ηλικίες 17-34 ετών η ΕΛ.Α.Σ. καταγράφεται πρώτη με 18% στην πρόθεση ψήφου, έναντι 13% της ΝΔ. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 8%, ενώ Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας στο 7%.
Στους ψηφοφόρους 75 ετών και άνω η εικόνα αντιστρέφεται: η ΝΔ φτάνει στο 48%, το ΠΑΣΟΚ στο 15% και η ΕΛ.Α.Σ. στο 10%.
Η ηλικία, επομένως, δεν λειτουργεί απλώς ως δημογραφική μεταβλητή. Διαμορφώνει διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες και διαφορετικές προσδοκίες από την επόμενη κυβέρνηση.
9. Η αυτοδυναμία παραμένει διαφορετικό ζήτημα από την πρωτιά
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν καθαρά ότι η ΝΔ είναι πρώτη. Δεν δείχνουν, όμως, ότι έχει εξασφαλίσει αυτοδυναμία.
Οι ενδεικτικές κατανομές εδρών των τελευταίων ερευνών κινούνται περίπου στην περιοχή των 118-126 εδρών για τη ΝΔ, αριθμοί που απέχουν από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ταυτόχρονα, οι πολίτες δεν εμφανίζονται απολύτως ευθυγραμμισμένοι γύρω από ένα μοντέλο διακυβέρνησης. Η GPO καταγράφει οριακή υπεροχή της επιλογής αυτοδύναμης κυβέρνησης έναντι κυβέρνησης συνεργασίας, ενώ άλλες μετρήσεις εμφανίζουν πιο ισορροπημένη εικόνα.
Άρα η πρωτιά και η κυβερνησιμότητα είναι δύο διαφορετικές δημοσκοπικές μεταβλητές.
10. Η ΝΔ έχει το πλεονέκτημα της κυβερνητικής αξιοπιστίας, αλλά όχι λευκή επιταγή
Στις περισσότερες μετρήσεις ο Κυριάκος Μητσοτάκης διατηρεί προβάδισμα όταν το ερώτημα αφορά την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, την άμυνα ή την εφαρμογή των εξαγγελιών.
Αυτό αποτελεί το βασικό επιχείρημα πάνω στο οποίο η κυβέρνηση μπορεί να στηρίξει το αφήγημα της αποτελεσματικότητας και της συνέχειας.
Την ίδια στιγμή, η αξιολόγηση των κυβερνητικών μέτρων είναι σαφώς χαμηλότερη από την προσωπική αξιοπιστία του πρωθυπουργού. Στην Alco, μόλις 13% εκτιμά ότι τα μέτρα της ΔΕΘ θα βοηθήσουν αρκετά ή πολύ την οικογένεια, ενώ 48% έχει αντίθετη άποψη.
Η απόσταση ανάμεσα στο πρόσωπο και στην κυβερνητική επίδοση είναι επομένως ένα από τα κρίσιμα στοιχεία των μετρήσεων.
11. Το πραγματικό δημοσκοπικό τεστ τώρα αρχίζει
Οι μετρήσεις που έγιναν αμέσως μετά τη ΔΕΘ δεν δίνουν ακόμη απάντηση στο σημαντικότερο ερώτημα: τι θα συμβεί όταν οι πολιτικές εξαγγελίες συναντήσουν την καθημερινότητα του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Η πορεία των τιμών στην ενέργεια, η ακρίβεια, η εφαρμογή των φορολογικών και εισοδηματικών μέτρων, αλλά και η πολιτική επικαιρότητα μπορούν να μετακινήσουν ψηφοφόρους που σήμερα παραμένουν αναποφάσιστοι.
Παράλληλα, η ανακοίνωση και η συγκρότηση του νέου κόμματος του Αντώνη Σαμαρά αποτελεί μια μεταβλητή που δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις μετρήσεις. Το ίδιο ισχύει για την περαιτέρω οργανωτική συγκρότηση της ΕΛ.Α.Σ. και για την προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να μετατρέψει τη δημοσκοπική του ενίσχυση σε σταθερότερη εκλογική τάση.
Έτσι, το βασικό μήνυμα των δημοσκοπήσεων μετά τη ΔΕΘ είναι διπλό: ο βασικός συσχετισμός δεν έχει αλλάξει, αλλά το εκλογικό σώμα παραμένει ανοιχτό σε μετακινήσεις. Η ΝΔ διατηρεί την πρωτιά, η ΕΛ.Α.Σ. έχει κατοχυρώσει τη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να μειώσει την απόσταση. Πίσω από αυτά, όμως, υπάρχει ένα μεγάλο τμήμα πολιτών που δεν έχει αποφασίσει, ένας ισχυρός δείκτης δυσπιστίας και μια οικονομική καθημερινότητα που θα συνεχίσει να καθορίζει την πολιτική συζήτηση.
