Η Μόσχα ανεβάζει επικίνδυνα τον τόνο απέναντι στο ΝΑΤΟ, προειδοποιώντας ακόμη και για χρήση πυρηνικών όπλων στην περίπτωση που η Συμμαχία επιχειρήσει να απομονώσει το Καλίνινγκραντ από την υπόλοιπη Ρωσία.
Η προειδοποίηση περιλαμβάνεται σε διπλωματικό «non-paper» που απέστειλε η Ρωσία στο ΝΑΤΟ, την ώρα που η ένταση στη Βαλτική και στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας παραμένει αυξημένη.
Το ρωσικό έγγραφο, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται διεθνή μέσα, κατηγορεί το ΝΑΤΟ ότι ακολουθεί «επικίνδυνη και απερίσκεπτη πορεία» απέναντι στη Ρωσία και προειδοποιεί για «υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης άμεσης ένοπλης σύγκρουσης».
Η Μόσχα συνδέει την προειδοποίηση με τις στρατιωτικές ασκήσεις της Συμμαχίας στην περιοχή, αλλά και με την αποστολή Baltic Sentry, η οποία έχει στόχο την προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών στη Βαλτική. Η ρωσική πλευρά θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες εντάσσονται σε σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αποκλεισμό του ρωσικού θύλακα.
Το Καλίνινγκραντ, ρωσικό έδαφος ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία και χωρίς χερσαία σύνδεση με την υπόλοιπη Ρωσία, αποτελεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία της αντιπαράθεσης μεταξύ Μόσχας και ΝΑΤΟ. Η περιοχή είναι ιδιαίτερα στρατιωτικοποιημένη και η γεωγραφική της θέση την καθιστά κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια ολόκληρης της Βαλτικής.
Η προειδοποίηση για πυρηνικά πλήγματα
Στο «non-paper» η Ρωσία αναφέρει ότι θα είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει «το σύνολο των δυνάμεων και των δυνατοτήτων» που διαθέτει, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών όπλων, εάν χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρήσουν να απομονώσουν το Καλίνινγκραντ από την υπόλοιπη χώρα.
Ακόμη πιο σοβαρή είναι η αναφορά σε πιθανότητα ρωσικών πληγμάτων εναντίον «κέντρων λήψης αποφάσεων» σε κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ από την έναρξη μιας ενδεχόμενης σύγκρουσης.
Η διατύπωση αυτή μεταφέρει την αντιπαράθεση από το επίπεδο της στρατιωτικής αποτροπής σε μια ευθεία προειδοποίηση για το ενδεχόμενο άμεσης σύγκρουσης Ρωσίας και ΝΑΤΟ. Το Κρεμλίνο, πάντως, υποστηρίζει ότι η Ρωσία δεν επιδιώκει επίθεση σε χώρες της Συμμαχίας και παρουσιάζει τις προειδοποιήσεις ως υπενθύμιση των θέσεών της σε περίπτωση που υπάρξει κίνηση εναντίον του Καλίνινγκραντ.
Πεσκόφ: «Να υπενθυμίσουμε τα θεμελιώδη έγγραφα»
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε ουσιαστικά την αποστολή του εγγράφου, χαρακτηρίζοντας «απολύτως φυσιολογική» την προσπάθεια των Ρώσων διπλωματών να υπενθυμίσουν στους «θερμοκέφαλους στην Ευρώπη» τα θεμελιώδη έγγραφα που καθορίζουν τη ρωσική στάση.
Η ρωσική πλευρά υποστηρίζει ότι η νέα προειδοποίηση αποτελεί απάντηση σε δημοσιεύματα και σενάρια στρατιωτικού σχεδιασμού στη Δύση σχετικά με το Καλίνινγκραντ. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε βρετανικά μέσα ενημέρωσης και σε πρόσφατο ντοκιμαντέρ του Sky News που παρουσίασε υποθετικό σενάριο στρατιωτικής σύγκρουσης γύρω από τον ρωσικό θύλακα.
Παράλληλα, ρωσικές πρεσβείες σε ευρωπαϊκές χώρες έχουν εκδώσει τις τελευταίες ημέρες ανακοινώσεις στις οποίες κατηγορούν το ΝΑΤΟ ότι αυξάνει την ένταση μέσω στρατιωτικών ασκήσεων και σεναρίων που αφορούν το Καλίνινγκραντ.
Η απάντηση του ΝΑΤΟ
Η Συμμαχία επιβεβαίωσε ότι έλαβε το ρωσικό «non-paper» και απάντησε στη Μόσχα. Η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ Άλισον Χαρτ τόνισε ότι η Συμμαχία είναι αμυντική και ότι καμία από τις δραστηριότητες ή τις ασκήσεις της δεν αποτελεί απειλή για οποιοδήποτε τμήμα της Ρωσίας.
Παράλληλα, το ΝΑΤΟ καταδίκασε τη ρωσική απειλή χρήσης βίας, κάνοντας ειδική αναφορά στην «ανεύθυνη πυρηνική ρητορική», και κάλεσε τη Μόσχα να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Χαρτ υποστήριξε ακόμη ότι η Συμμαχία διαθέτει τα μέσα για να υπερασπιστεί κάθε εκατοστό του συμμαχικού εδάφους και ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη στήριξή της προς την Ουκρανία.
Ρούτε: «Να διατηρήσουμε κάποια ηρεμία»
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιχείρησε να κρατήσει χαμηλότερους τους τόνους, υπογραμμίζοντας ότι η Συμμαχία πρέπει να διατηρήσει την ψυχραιμία της, χωρίς όμως να αλλάξει τη στάση της.
«Πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσουμε αυτό το ζήτημα είναι να διατηρήσουμε μια κάποια ηρεμία από την πλευρά του ΝΑΤΟ», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Συμμαχία μπορεί να επιτρέψει «λίγη ηρεμία», ενώ παράλληλα θα συνεχίσει την υφιστάμενη πολιτική της.
Η τοποθέτηση Ρούτε αποτυπώνει τη λεπτή ισορροπία στην οποία κινείται πλέον το ΝΑΤΟ: από τη μία πλευρά η ανάγκη να αποτραπεί οποιαδήποτε ρωσική επιθετική ενέργεια και από την άλλη η αποφυγή κινήσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε άμεση στρατιωτική αναμέτρηση με τη Μόσχα.
Το Καλίνινγκραντ στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Το Καλίνινγκραντ έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία για τη Ρωσία, καθώς αποτελεί το δυτικότερο τμήμα της επικράτειάς της και βρίσκεται ανάμεσα σε δύο χώρες του ΝΑΤΟ, την Πολωνία και τη Λιθουανία. Η περιοχή φιλοξενεί σημαντικές ρωσικές στρατιωτικές υποδομές και αποτελεί κρίσιμο σημείο για τον έλεγχο της Βαλτικής.
Η συζήτηση γύρω από τον πιθανό αποκλεισμό της συνδέεται και με τον διάδρομο Σουβάλκι, τη στενή χερσαία λωρίδα που συνδέει την Πολωνία με τη Λιθουανία και χωρίζει το Καλίνινγκραντ από τη Λευκορωσία. Για το ΝΑΤΟ αποτελεί κρίσιμο σημείο της ανατολικής πτέρυγας, ενώ για τη Μόσχα αποτελεί πιθανό σημείο στρατιωτικής πίεσης σε περίπτωση ευρύτερης σύγκρουσης.
Η νέα ανταλλαγή προειδοποιήσεων προσθέτει έτσι ένα ακόμη επίπεδο στην ήδη τεταμένη σχέση Ρωσίας και ΝΑΤΟ. Και ενώ καμία πλευρά δεν δηλώνει ότι επιδιώκει άμεση σύγκρουση, η δημόσια αναφορά ακόμη και στο ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων δείχνει το εύρος της στρατιωτικής και διπλωματικής αντιπαράθεσης που έχει διαμορφωθεί στη Βαλτική.
