Με μια κινηματογραφική αναφορά που παραπέμπει ευθέως στις παθογένειες του ελληνικού εκπαιδευτικού και πολιτικού συστήματος, ο Αλέξης Τσίπρας επιλέγει την ταινία «Μάθε παιδί μου γράμματα» του Θόδωρου Μαραγκού ως πρόταση της εβδομάδας. Αφορμή είναι η υπόθεση του Λάζαρου Τσαβδαρίδη και οι καταγγελίες για τη φερόμενη εικονική συμμετοχή της κόρης του σε ομάδα χάντμπολ, με στόχο την εξασφάλιση πρόσθετης μοριοδότησης για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης χρησιμοποιεί την ταινία του 1981 για να ασκήσει συνολική επίθεση στην κυβέρνηση, συνδέοντας την υπόθεση με μια σειρά σκανδάλων και καταγγελιών που, κατά την εκτίμησή του, υπονομεύουν την αξιοπιστία των θεσμών και την ίδια την έννοια της αξιοκρατίας.
Η παρέμβασή του έρχεται μάλιστα μετά την παραίτηση του Λάζαρου Τσαβδαρίδη από τη θέση του υφυπουργού Ανάπτυξης, την οποία έκανε δεκτή ο Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς οι εξηγήσεις του πρώην υφυπουργού για την υπόθεση δεν κρίθηκαν επαρκείς από το Μέγαρο Μαξίμου.
«Μάθε παιδί μου γράμματα»: Μια ταινία για την εξουσία και την αξιοκρατία
Ο Αλέξης Τσίπρας θυμίζει ότι στην ταινία πρωταγωνιστούν ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, ο Νίκος Καλογερόπουλος και ο Κώστας Τσάκωνας. Και σχολιάζει με εμφανή ειρωνεία: «Έχει διάβασμα, πολύ διάβασμα, αλλά από ό,τι φαίνεται το διάβασμα δεν είναι αρκετό».
Η επιλογή δεν είναι τυχαία. Η ταινία του Θόδωρου Μαραγκού, που κυκλοφόρησε το 1981, αποτελεί μια σατιρική απεικόνιση της ελληνικής κοινωνίας, της εκπαίδευσης, της πολιτικής εξουσίας και των πελατειακών σχέσεων. Με επίκεντρο ένα σχολείο στην ελληνική επαρχία, αναδεικνύει έναν κόσμο όπου η γνώση και η προσπάθεια συχνά υποχωρούν μπροστά στις γνωριμίες, τις εξαρτήσεις και την επιβολή των ισχυρών.
Αυτό ακριβώς το στοιχείο αξιοποιεί ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. για να συνδέσει την κινηματογραφική αναφορά με την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα. Η υπόθεση Τσαβδαρίδη, όπως υποστηρίζει, έρχεται να προστεθεί σε μια αλυσίδα υποθέσεων που πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στην κυβέρνηση.
Από την υπόθεση Τσαβδαρίδη στην κρίση αξιοπιστίας των θεσμών
Στην ανάρτησή του, ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτηρίζει την υπόθεση ακόμη ένα επεισόδιο σε μια σειρά σκανδάλων που, όπως αναφέρει, «το ένα μετά το άλλο προσβάλλουν την αξιοπρέπεια και τη νοημοσύνη των πολιτών και αποδεικνύουν τον αμοραλισμό αυτής της κυβέρνησης».
Η αιχμή του εστιάζει ιδιαίτερα στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Ο πρώην πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση κατάφερε να πλήξει ακόμη και το τελευταίο ισχυρό επιχείρημα υπεράσπισης του θεσμού: το αδιάβλητο της διαδικασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει τις αναφορές του σε καταγγελίες για στημένους αγώνες στο μπάσκετ και σε πλασματικά μόρια στο χάντμπολ. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να αναδείξει μια ευρύτερη αντίφαση: από τη μία πλευρά, η πολιτική εξουσία επικαλείται την αριστεία και την αξιοκρατία και, από την άλλη, οι υποθέσεις που έρχονται στη δημοσιότητα δημιουργούν την εικόνα ενός συστήματος προνομίων και διασυνδέσεων.
Η υπόθεση του πρώην υφυπουργού είχε ήδη προκαλέσει πολιτική αναταραχή, οδηγώντας στην παραίτησή του και σε αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα, όπως καταγράφεται και στο παρασκήνιο του μίνι ανασχηματισμού.
Υπενθυμίζεται ότι ο Λάζαρος Τσαβδαρίδης απέρριψε τις καταγγελίες, υποστηρίζοντας ότι η κόρη του δεν έκανε χρήση πρόσθετης αθλητικής μοριοδότησης για την εισαγωγή της σε ελληνικό πανεπιστήμιο. Η Ομοσπονδία Χειροσφαίρισης Ελλάδος, από την πλευρά της, ανέφερε ότι η αθλήτρια διέθετε νόμιμο δελτίο και είχε φυσική παρουσία στον πάγκο της ομάδας στους αγώνες όπου δηλώθηκε, χωρίς να διαπιστώνει παραβίαση των αγωνιστικών κανονισμών.
Η πολιτική αντιπαράθεση αποκτά έτσι και μια διάσταση που αφορά την κοινωνική αντίληψη για την ισότητα των ευκαιριών. Για τον Τσίπρα, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην ευθύνη ενός κυβερνητικού στελέχους, αλλά αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί συνολικά το σύστημα εξουσίας.
«Για τα δικά τους παιδιά πάντα θα υπάρχει μια θέση»
Το πιο αιχμηρό σημείο της παρέμβασης αφορά το μήνυμα που, σύμφωνα με τον Αλέξη Τσίπρα, εκπέμπουν τέτοιες υποθέσεις στους νέους ανθρώπους.
«Η αριστεία τους είναι τελικά στην απάτη και τη διαφθορά», σημειώνει, συμπυκνώνοντας σε αυτή τη φράση την πολιτική του κριτική προς την κυβέρνηση.
Και συνεχίζει με μια αναφορά που επιχειρεί να αγγίξει την καθημερινή εμπειρία χιλιάδων οικογενειών που επενδύουν χρόνο, χρήματα και προσωπικές θυσίες στην εκπαίδευση των παιδιών τους:
«Το μήνυμα για τους νέους ανθρώπους είναι ότι η προσπάθεια δεν αρκεί για να πετύχεις, το κρίσιμο είναι τα κονέ, οι διασυνδέσεις, η οικονομική δύναμη. Για τα δικά τους παιδιά πάντα θα υπάρχει μια θέση».
Η κατάληξη είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική: «Για τα δικά σας παιδιά πάντοτε λείπει μία».
Με αυτή τη διατύπωση, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να μεταφέρει την πολιτική αντιπαράθεση από το επίπεδο της διαχείρισης μιας συγκεκριμένης υπόθεσης στο πεδίο της κοινωνικής αδικίας. Η πρόσβαση στην εκπαίδευση, η αξιοκρατία και η εμπιστοσύνη στις εξεταστικές διαδικασίες γίνονται το επίκεντρο της επίθεσής του.
Η επιστροφή στον «αρχιερέα της διαφθοράς»
Ο Αλέξης Τσίπρας κλείνει την ανάρτησή του με μια φράση που παραπέμπει ευθέως στην πρόσφατη πολιτική αντιπαράθεσή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
«Κι ύστερα αναρωτιούνται γιατί τον είπα αρχιερέα», σημειώνει, επαναφέροντας τον χαρακτηρισμό «αρχιερέας της διαφθοράς» που έχει αποδώσει στον πρωθυπουργό.
Η αναφορά συνδέεται με την προηγούμενη μετωπική σύγκρουση Τσίπρα – Μητσοτάκη για τη διαφθορά, η οποία είχε μεταφερθεί και στο πεδίο της αντιπαράθεσης για τον Ποινικό Κώδικα.
Η επιλογή της ταινίας του Θόδωρου Μαραγκού λειτουργεί, επομένως, ως κάτι περισσότερο από μια κινηματογραφική πρόταση. Είναι ένα πολιτικό σχόλιο με σαφή στόχο: να αντιπαραβάλει την υπόσχεση της αξιοκρατίας με την πραγματικότητα των καταγγελιών για προνομιακή μεταχείριση και να επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα που αφορά κάθε οικογένεια με παιδιά στην εκπαίδευση: τελικά, πόσο μετρά η προσπάθεια όταν οι ευκαιρίες δεν είναι ίδιες για όλους;
