Στο Τελ Αβίβ υπογράφεται σήμερα, Δευτέρα 31 Αυγούστου, η συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το νέο ελληνικό σύστημα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής προστασίας, που αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της «Ατζέντας 2030» για τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους 3,1 δισ. ευρώ, προβλέπει τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου αεράμυνας, στο οποίο θα διασυνδεθούν νέα και υφιστάμενα οπλικά συστήματα.
Σε 28 μήνες η ανάπτυξη της νέας αρχιτεκτονικής
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» σχεδιάζεται ως ένα ολοκληρωμένο και πολυεπίπεδο σύστημα αντιμετώπισης αεροπορικών και πυραυλικών απειλών. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί σε 28 μήνες, με βασικό ζητούμενο τη λειτουργία τους μέσα από ένα ενιαίο δίκτυο διοίκησης, ελέγχου και έγκαιρης προειδοποίησης.
Στο νέο πλέγμα θα ενταχθούν οι φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, το ισραηλινής προέλευσης πυραυλικό σύστημα PULS, καθώς και οι υφιστάμενες συστοιχίες Patriot.
Η λογική της νέας αρχιτεκτονικής βασίζεται στη διασύνδεση διαφορετικών μέσων, ώστε η αντιμετώπιση μιας απειλής να μπορεί να γίνεται από το καταλληλότερο διαθέσιμο σύστημα, ανάλογα με το είδος και την απόσταση του στόχου.
Τα τέσσερα ισραηλινά συστήματα της «Ασπίδας»
Κεντρικό ρόλο στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» έχουν τέσσερα ισραηλινά συστήματα, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές ζώνες προστασίας.
Το David’s Sling, ή «Σφεντόνα του Δαβίδ», αποτελεί το σύστημα μεγάλης εμβέλειας και θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τους Patriot. Η επιχειρησιακή του εμβέλεια φτάνει έως και τα 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με τη διαμόρφωση και τον τύπο των πυραύλων.
Στη μεσαία ζώνη βρίσκεται το Barak MX, ένα σύστημα που έχει επιλέξει και η Κύπρος. Ανάλογα με τη διαμόρφωση, η εμβέλειά του κυμαίνεται από 35 έως 150 χιλιόμετρα, προσφέροντας δυνατότητα αντιμετώπισης διαφορετικών κατηγοριών εναέριων απειλών.
Για την εγγύς προστασία προβλέπεται η αξιοποίηση του Spyder, σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους πυραύλους Hawk. Το σύστημα μπορεί να αντιμετωπίζει απειλές σε αποστάσεις έως και 50 χιλιομέτρων.
Τη συνολική εικόνα του εναέριου χώρου θα ενισχύει το ραντάρ ELM-2084, τεχνολογίας AESA ηλεκτρονικής σάρωσης, το οποίο θα διασυνδέεται με τα υπόλοιπα στοιχεία της αρχιτεκτονικής.
Ο ελληνικός «Κένταυρος» στην πολυεπίπεδη άμυνα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάσταση του ηλεκτρονικού πολέμου. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» ενσωματώνει δυνατότητες ηλεκτρονικής υποστήριξης και αντιμετώπισης απειλών, διευρύνοντας τον ρόλο του συστήματος πέρα από την κλασική αντιαεροπορική άμυνα.
Σημαντικό στοιχείο είναι ο ελληνικός «Κένταυρος», ο οποίος έχει ήδη δοκιμαστεί επιχειρησιακά και μπορεί να διασυνδεθεί με τα υπόλοιπα μέσα της νέας αρχιτεκτονικής. Η ενσωμάτωση ελληνικών τεχνολογιών αποτελεί παράλληλα βασικό σκέλος της προσπάθειας να αυξηθεί η εγχώρια συμμετοχή στα εξοπλιστικά προγράμματα.
Συμφωνίες Ελλάδας – Ισραήλ στο Τελ Αβίβ
Οι συμφωνίες που υπογράφονται σήμερα στο Τελ Αβίβ αφορούν τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και τη SIBAT, τη Διεύθυνση Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ. Παράλληλα, θα υπογραφούν επιμέρους συμφωνίες μεταξύ των αρμόδιων αμυντικών φορέων και των εταιρειών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είχε εγκριθεί από το ΚΥΣΕΑ στις 23 Ιουλίου 2026 και εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της «Ατζέντας 2030» για την αναδιοργάνωση και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Πρόγραμμα 3,1 δισ. ευρώ με ισχυρή ελληνική συμμετοχή
Το συνολικό κόστος του προγράμματος αναμένεται να ανέλθει στα 3,1 δισ. ευρώ, ενώ ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Συνολικά 12 ελληνικές επιχειρήσεις συμμετέχουν στο πρόγραμμα, με το έργο που αναμένεται να αναλάβουν να ξεπερνά τα 700 εκατ. ευρώ. Μεταξύ των εταιρειών περιλαμβάνονται οι Metlen, Scytalys, Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα, ΔΕΗ, ΕΑΒ, Prisma, Ionics, UniSystems και Sthenos.
Η συμμετοχή αυτή προσδίδει στο πρόγραμμα και αναπτυξιακή διάσταση, καθώς πέρα από την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας επιδιώκεται η δημιουργία τεχνογνωσίας και παραγωγικού έργου στην Ελλάδα.
Ένα ενιαίο δίκτυο απέναντι σε πολλαπλές απειλές
Η φιλοσοφία της «Ασπίδας του Αχιλλέα» στηρίζεται στην πολυεπίπεδη προστασία και στη συνεργασία διαφορετικών τεχνολογιών. Από τους πυραύλους μεγάλης εμβέλειας και τα συστήματα μέσης και μικρής εμβέλειας έως τα ραντάρ, τα μαχητικά αεροσκάφη και τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου, στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου πλέγματος που θα μπορεί να εντοπίζει, να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει διαφορετικές απειλές.
Για την Ελλάδα, το πρόγραμμα σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στη φιλοσοφία της αεράμυνας, καθώς η έμφαση μεταφέρεται από τη λειτουργία μεμονωμένων συστημάτων στη δικτυοκεντρική επιχειρησιακή αξιοποίησή τους. Η ολοκλήρωση του προγράμματος μέσα στους προβλεπόμενους 28 μήνες θα αποτελέσει, επομένως, κρίσιμο βήμα για τη νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας των Ενόπλων Δυνάμεων.
