Σε νέα φάση επικίνδυνης κλιμάκωσης εισέρχεται η αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, με επίκεντρο τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι η επαναλειτουργία της σημαντικότερης θαλάσσιας ενεργειακής αρτηρίας του πλανήτη θα γίνει μόνο υπό «ιρανικές διευθετήσεις», ενώ οι δύο πλευρές αντάλλαξαν νέο κύκλο στρατιωτικών πληγμάτων, αυξάνοντας τους φόβους για γενικευμένη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή και νέες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Το Ιράν συνδέει το άνοιγμα των Στενών με τους δικούς του όρους
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επανέλαβε με κατηγορηματικό τρόπο ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξουν εκ νέου υπό αμερικανική πίεση.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X υποστήριξε ότι «η Αμερική ακόμη δεν έχει μάθει πως ο εκφοβισμός και η αθέτηση υποσχέσεων δεν είναι πλέον χωρίς κόστος», προσθέτοντας πως «αν μας χτυπάτε, θα σας χτυπάμε».
Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά με «ιρανικές διευθετήσεις» και όχι, όπως είπε, μέσω «αμερικανικών απειλών».
Νέο κύμα αμερικανικών βομβαρδισμών
Η ένταση κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν νέα ευρείας κλίμακας επιχείρηση εναντίον στρατιωτικών στόχων στο Ιράν.
Σύμφωνα με την CENTCOM, επλήγησαν περίπου 90 στόχοι, μεταξύ των οποίων:
- συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας,
- εγκαταστάσεις παράκτιας επιτήρησης,
- αποθήκες πυραύλων,
- βάσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών,
- στρατιωτικές υποδομές που χρησιμοποιούνται για επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι στόχος των επιχειρήσεων ήταν να περιοριστεί περαιτέρω η δυνατότητα της Τεχεράνης να επιτίθεται στη διεθνή εμπορική ναυσιπλοΐα και στα εμπορικά πλοία που διέρχονται από την περιοχή.
Εκρήξεις σε πολλές περιοχές του Ιράν
Κατά τη διάρκεια της νύχτας σημειώθηκαν εκρήξεις σε αρκετές ιρανικές πόλεις, μεταξύ των οποίων η Μπαντάρ Αμπάς, η Κοναράκ και η Σαμπαχάρ, ενώ σε αρκετές περιοχές καταγράφηκαν διακοπές ηλεκτροδότησης.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης:
- ένας πυροσβέστης σκοτώθηκε σε πλήγμα κοντά στο αεροδρόμιο της Ιρανσάρ,
- στρατιωτική βάση στην επαρχία Μπουσέρ δέχθηκε επίθεση,
- σιδηροδρομική γέφυρα στην επαρχία Γκολεστάν επλήγη,
- στο Χουζεστάν τουλάχιστον τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν και αρκετοί τραυματίστηκαν.
Τα αντίποινα των Φρουρών της Επανάστασης
Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.
Στο στόχαστρο βρέθηκαν οι βάσεις:
- Αριφτζάν,
- Αλί Ας Σαλέμ,
- Τζουφάιρ,
- Σεΐχης Ίσα.
Παράλληλα προειδοποίησαν ότι θα επεκτείνουν τις επιθέσεις και σε άλλες χώρες της περιοχής εφόσον συνεχιστούν οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί.
Στο Κουβέιτ οι ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν τις επιθέσεις, ενώ στο Μπαχρέιν ενεργοποιήθηκαν οι σειρήνες αεροπορικού συναγερμού. Αντίστοιχες προειδοποιήσεις εξέδωσαν και οι αρχές του Κατάρ.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον σημαντικότερο θαλάσσιο ενεργειακό διάδρομο παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η Τεχεράνη έχει ήδη ανακοινώσει ότι προτίθεται να επιβάλει τέλη διέλευσης στα εμπορικά πλοία, ενώ παράλληλα επιδιώκει να επιβάλει συγκεκριμένη θαλάσσια διαδρομή κοντά στις ιρανικές ακτές, προειδοποιώντας ότι πλοία που αποκλίνουν από αυτήν ενδέχεται να θεωρηθούν στόχοι.
Οι αμερικανικές αρχές κατηγορούν το Ιράν ότι επιτέθηκε σε τουλάχιστον τρία εμπορικά πλοία τις προηγούμενες ημέρες, γεγονός που αποτέλεσε, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, την αφορμή για τις τελευταίες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Τραμπ: «Αν μας προκαλέσουν ξανά, θα είναι πολύ χειρότερα»
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ υπερασπίστηκε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, δηλώνοντας ότι αποτελούν αντίποινα για τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.
Μέσω Truth Social προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση από το Ιράν θα αντιμετωπιστεί με ακόμη σφοδρότερη απάντηση.
Κατά την επιστροφή του από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη «κερδίσει στρατιωτικά» και ισχυρίστηκε πως Ιρανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν μαζί του εκφράζοντας επιθυμία για νέα συμφωνία.
Ωστόσο, εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς την αξιοπιστία της Τεχεράνης, δηλώνοντας ότι δεν γνωρίζει αν το Ιράν θα τηρήσει ενδεχόμενη συμφωνία.
Παράλληλα επανέλαβε ότι στόχος της Ουάσιγκτον δεν είναι ένας γενικευμένος πόλεμος, αλλά η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Ισλαμική Δημοκρατία.
Αβέβαιο το μέλλον της συμφωνίας και νέες πιέσεις στις αγορές
Η νέα στρατιωτική αναζωπύρωση ουσιαστικά θέτει υπό αμφισβήτηση το μνημόνιο κατανόησης που είχαν συμφωνήσει Τεχεράνη και Ουάσιγκτον στις 17 Ιουνίου, το οποίο προέβλεπε την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την έναρξη συνομιλιών για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Οι μεσολαβητές, το Κατάρ και το Πακιστάν, απηύθυναν νέα έκκληση προς τις δύο πλευρές να επιστρέψουν στη διπλωματική οδό και να αποφύγουν περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
Την ίδια ώρα, οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με έντονη ανησυχία τις εξελίξεις. Η τιμή του πετρελαίου Brent συνέχισε την ανοδική της πορεία, καταγράφοντας νέα αύξηση και διαμορφούμενη στα 78,85 δολάρια το βαρέλι στις ασιατικές αγορές, καθώς ενισχύονται οι φόβοι για παρατεταμένη διαταραχή των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.
