Γυαλιά ηλίου και δημόσια υγεία: σύγκρουση για τις νέες ρυθμίσεις του Υπουργείου Υγείας
Η έντονη αντίδραση του Πανελλήνιου Συλλόγου Οπτικών Οπτομετρών (ΠΣΟΟ–ΝΠΔΔ) προκαλεί νέο κύκλο συζήτησης γύρω από το πλαίσιο διάθεσης γυαλιών ηλίου και τον ρόλο των οπτικών καταστημάτων στην Ελλάδα. Αφορμή αποτελούν πρόσφατες εγκύκλιοι του Υπουργείου Υγείας, οι οποίες, σύμφωνα με τον Σύλλογο, επιτρέπουν τη διάθεση γυαλιών ηλίου από μη οπτικά καταστήματα χωρίς την υποχρεωτική παρουσία διπλωματούχου οπτικού – οπτομέτρη.
Ο ΠΣΟΟ κάνει λόγο για «σοβαρή θεσμική απορρύθμιση» και ζητά την άμεση ανάκληση των ρυθμίσεων, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούνται συνθήκες υποβάθμισης της οπτικής υγείας και στρέβλωσης της αγοράς.
Προειδοποιήσεις για κινδύνους στην όραση και ειδική αναφορά στα παιδιά
Οι οπτικοί – οπτομέτρες υπογραμμίζουν ότι τα γυαλιά ηλίου δεν αποτελούν απλό καταναλωτικό προϊόν, αλλά μέσο προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία. Όπως αναφέρουν, η απουσία επιστημονικής καθοδήγησης κατά την επιλογή φακών μπορεί να οδηγήσει σε ακατάλληλα προϊόντα που δημιουργούν ψευδή αίσθηση ασφάλειας, με πιθανές συνέπειες για την υγεία των ματιών.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για την παιδική όραση. Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι η ανάπτυξη της όρασης στα παιδιά απαιτεί εξειδικευμένη προστασία και σωστή επιλογή φακών, σημειώνοντας ότι η διαδικασία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή εμπορική πράξη.
Ζήτημα επιστημονικής ευθύνης και απουσία διαβούλευσης
Ο ΠΣΟΟ–ΝΠΔΔ καταγγέλλει ότι οι εγκύκλιοι εκδόθηκαν χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τον αρμόδιο θεσμικό φορέα. Κάνει λόγο για «εικονική επιστημονική ευθύνη» και επισημαίνει ότι η ρύθμιση επιτρέπει σε έναν επιστημονικά υπεύθυνο να καλύπτει πολλαπλά καταστήματα ή αλυσίδες λιανικής χωρίς φυσική παρουσία.
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η επιστημονική ευθύνη είναι προσωπική και αδιαίρετη και προϋποθέτει ουσιαστική δυνατότητα εποπτείας και ελέγχου. Η απουσία αυτών των προϋποθέσεων, όπως σημειώνεται, αλλοιώνει τον θεσμικό ρόλο του επιστημονικά υπεύθυνου και αποδυναμώνει το πλαίσιο προστασίας του καταναλωτή.
Ανταγωνισμός και θεσμική εκκρεμότητα στον κλάδο
Παράλληλα, οι οπτικοί προειδοποιούν για στρέβλωση του ανταγωνισμού εις βάρος των νόμιμων οπτικών καταστημάτων, τα οποία λειτουργούν υπό αυστηρές προδιαγραφές, αδειοδοτήσεις και υγειονομικούς κανόνες.
Ο Σύλλογος επαναφέρει και το αίτημα για μείωση του ΦΠΑ σε γυαλιά οράσεως, φακούς επαφής και συναφή προϊόντα, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για αγαθά υγείας και όχι καταναλωτικά είδη. Ζητά υπαγωγή σε μειωμένο ή υπερμειωμένο συντελεστή 13% ή 6%, με στόχο την εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή πρακτική.
Απόφαση ΣτΕ και επαγγελματικά δικαιώματα οπτικών – οπτομετρών
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκεται και το ζήτημα των επαγγελματικών δικαιωμάτων του κλάδου, το οποίο παραμένει σε εκκρεμότητα μετά την απόφαση 1513/2022 του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η απόφαση ακύρωσε προηγούμενες ρυθμίσεις του 2017 και έκρινε ότι ο καθορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων πρέπει να γίνεται με νόμο ή Προεδρικό Διάταγμα.
Ο ΠΣΟΟ–ΝΠΔΔ ζητά την άμεση θέσπιση ενιαίου και σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου, που θα κατοχυρώνει τα επαγγελματικά δικαιώματα των οπτικών – οπτομετρών και θα ορίζει με σαφήνεια το πλαίσιο συνεργασίας με τους οφθαλμιάτρους.
Κάλεσμα για ανάκληση των εγκυκλίων και θεσμικό διάλογο
Ο πρόεδρος του ΠΣΟΟ–ΝΠΔΔ, Θωμάγγελος Μιχαλάκης, ζητά την άμεση ανάκληση των εγκυκλίων, τονίζοντας ότι η όραση αποτελεί δημόσιο αγαθό υγείας και όχι εμπορικό προϊόν. Όπως σημειώνει, η απουσία πραγματικής επιστημονικής εποπτείας αλλοιώνει το πλαίσιο προστασίας του πολίτη και δημιουργεί θεσμικό κενό.
Ο Σύλλογος καλεί το Υπουργείο Υγείας σε άμεσο θεσμικό διάλογο, με στόχο –όπως αναφέρει– την προστασία της δημόσιας υγείας, τη νομιμότητα και την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών σε υπηρεσίες φροντίδας όρασης.
Οι τρεις βασικοί άξονες των θέσεων του ΠΣΟΟ
Ο Σύλλογος συνοψίζει τις παρεμβάσεις του σε τρεις άξονες: την αντίδραση στη ρύθμιση για τα γυαλιά ηλίου, το αίτημα για φορολογική ελάφρυνση στα προϊόντα όρασης και την ανάγκη θεσμικής κατοχύρωσης των επαγγελματικών δικαιωμάτων.
Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΣΟΟ–ΝΠΔΔ αποφάσισε, στην έκτακτη συνεδρίασή του στις 23 Ιουνίου 2026, την έναρξη νομικών και θεσμικών ενεργειών, υποστηρίζοντας ότι οι νέες εγκύκλιοι αλλοιώνουν το πλαίσιο επιστημονικής εποπτείας που προβλέπει ο Ν. 971/1979.
