Τι λένε οι ειδικοί για Σεπτέμβριο και Οκτώβριο
Ανησυχία προκαλεί η αυξητική τάση των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα, με τους θανάτους να έχουν ήδη φτάσει τους 19, ξεπερνώντας τον συνολικό αριθμό της περυσινής χρονιάς.
Προβληματισμό προκαλεί παράλληλα το σοβαρό περιστατικό με 13χρονο, καθώς υπενθυμίζει ότι, παρά το γεγονός ότι η βαριά νόσηση αφορά κυρίως μεγαλύτερες ηλικίες, ο ιός μπορεί να προσβάλει ανθρώπους κάθε ηλικίας.
Ανοδική η επιδημιολογική εικόνα
Την αυξητική πορεία των περιστατικών σε σχέση με πέρυσι επισήμανε η παθολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου.
Όπως ανέφερε, το 2025 είχαν καταγραφεί συνολικά εννέα θάνατοι από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ φέτος ο αριθμός αυτός έχει ήδη ξεπεραστεί σημαντικά, καθώς οι θάνατοι έχουν φτάσει τους 19.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η εξέλιξη της επιδημιολογικής εικόνας θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες, τη δραστηριότητα των κουνουπιών και την αποτελεσματικότητα της επιδημιολογικής επιτήρησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πορεία των περιστατικών μέσα στον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, μήνες κατά τους οποίους η μετάδοση του ιού μπορεί να συνεχιστεί, εφόσον παραμένουν ευνοϊκές οι συνθήκες για την παρουσία και τη δραστηριότητα των κουνουπιών.
Ο ιός δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους
Η περίπτωση του 13χρονου έχει προκαλέσει προβληματισμό, καθώς οι σοβαρότερες μορφές της νόσου καταγράφονται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Ωστόσο, όπως εξηγούν οι ειδικοί, ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν αποτελεί λοίμωξη που αφορά αποκλειστικά τους ηλικιωμένους.
Μπορεί να προσβάλει ανθρώπους οποιασδήποτε ηλικίας, με τη μεγάλη πλειονότητα των μολύνσεων να μην προκαλεί συμπτώματα. Σε ένα μικρότερο ποσοστό, όμως, μπορεί να εμφανιστεί συμπτωματική λοίμωξη και, σε ακόμη λιγότερες περιπτώσεις, σοβαρή νόσηση.
Μεγαλύτερο κίνδυνο για βαριά νόσο αντιμετωπίζουν κυρίως οι άνθρωποι ηλικίας άνω των 60 ετών, όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα και τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα, ανεξάρτητα από την ηλικία τους.
Όταν ο ιός προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα
Η σοβαρότητα της λοίμωξης συνδέεται κυρίως με την πιθανότητα προσβολής του κεντρικού νευρικού συστήματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν έντονος πονοκέφαλος, υψηλός πυρετός, λήθαργος, διαταραχές του επιπέδου συνείδησης, σπασμοί ή ακόμη και παράλυση.
Η εμφάνιση τέτοιων συμπτωμάτων απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, μεταφορά στο νοσοκομείο. Εκεί μπορούν να πραγματοποιηθούν οι ειδικές εξετάσεις που απαιτούνται για τη διάγνωση.
Ένα επεισόδιο πυρετού ή πονοκεφάλου, πάντως, δεν σημαίνει από μόνο του ότι πρόκειται για λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Η κλινική εικόνα μπορεί να παραπέμπει σε πολλές διαφορετικές λοιμώξεις και η διάγνωση απαιτεί ιατρική εκτίμηση.
Οι υψηλές θερμοκρασίες κρατούν ενεργό τον κίνδυνο
Καθοριστικός παράγοντας για την πορεία της μετάδοσης είναι και ο καιρός. Οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να διατηρήσουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τις συνθήκες που ευνοούν τη δραστηριότητα των κουνουπιών.
Η εμπειρία προηγούμενων ετών δείχνει ότι περιστατικά του ιού καταγράφονται και τον Σεπτέμβριο, ακόμη και τον Οκτώβριο, πριν από τη σταδιακή υποχώρηση της μετάδοσης.
Παράλληλα, η επιστημονική έρευνα εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στις κλιματικές μεταβολές και την επιδημιολογία του ιού. Η αύξηση της θερμοκρασίας και οι ηπιότερες καιρικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν τον κύκλο ζωής και τη γεωγραφική παρουσία των κουνουπιών, μεταβάλλοντας ενδεχομένως και τη διάρκεια της περιόδου μετάδοσης.
Η πρόληψη παραμένει το βασικό όπλο
Καθώς δεν υπάρχει ειδική θεραπεία που να εξαλείφει τον ιό του Δυτικού Νείλου, η πρόληψη παραμένει το βασικό μέσο περιορισμού του κινδύνου.
Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, οι ψεκασμοί και τα οργανωμένα προγράμματα καταπολέμησης των κουνουπιών αποτελούν βασικά εργαλεία. Εξίσου σημαντική είναι όμως και η ατομική προστασία.
Η χρήση εντομοαπωθητικών, σητών και κουνουπιέρων, καθώς και η αποφυγή έκθεσης στα κουνούπια, ιδιαίτερα κατά τις ώρες μεγαλύτερης δραστηριότητάς τους, μπορούν να περιορίσουν την πιθανότητα τσιμπήματος. Η χρήση ανεμιστήρων και κλιματισμού μπορεί επίσης να μειώσει την έκθεση σε εσωτερικούς χώρους.
Η φετινή εικόνα, με τους 19 θανάτους και τις σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές σε ορισμένους ασθενείς, επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για συνεχή επιτήρηση. Το γεγονός ότι η πλειονότητα των λοιμώξεων παραμένει ασυμπτωματική δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι αμελητέος.
Το ζητούμενο για το επόμενο διάστημα είναι να αποτυπωθεί αν η αυξητική τάση θα συνεχιστεί ή αν, με την αλλαγή των καιρικών συνθηκών, θα αρχίσει να υποχωρεί. Μέχρι τότε, η έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων και η προστασία από τα κουνούπια παραμένουν τα δύο βασικά σημεία στα οποία εστιάζουν οι ειδικοί.
