Η Ελλάδα βρίσκεται και φέτος μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από τον ιό του Δυτικού Νείλου, με τον ΕΟΔΥ να προειδοποιεί ότι η φετινή περίοδος μετάδοσης μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες των τελευταίων ετών. Μέχρι τις 12 Αυγούστου έχουν καταγραφεί 110 κρούσματα, ενώ ιδιαίτερα έντονη είναι η κυκλοφορία του ιού σε περιοχές της Αττικής. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κορύφωση της εποχικής έξαρσης βρίσκεται ακόμη μπροστά, καθώς αναμένεται συνήθως από τα μέσα – τέλη Αυγούστου έως τις αρχές – μέσα Σεπτεμβρίου.
110 κρούσματα σε 39 δήμους
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, από την έναρξη της περιόδου μετάδοσης το 2026 έχουν καταγραφεί συνολικά 110 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Από αυτά, τα 81 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ 29 είχαν ήπιες εκδηλώσεις. Τα κρούσματα έχουν εντοπιστεί σε 39 δήμους, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες και συγκεκριμένα στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου.
Ο ΕΟΔΥ θεωρεί αναμενόμενη την καταγραφή επιπλέον περιστατικών το επόμενο διάστημα, τόσο στις περιοχές όπου ήδη έχει εντοπιστεί ο ιός όσο και σε νέες περιοχές, η γεωγραφική εξάπλωση των οποίων δεν μπορεί να προβλεφθεί με ασφάλεια.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στην Αττική, όπου καταγράφεται αυξημένος αριθμός κρουσμάτων και έντονη κυκλοφορία του ιού σε συγκεκριμένες περιοχές.
Στα δύσκολα η φετινή περίοδος
Η Δανάη Περβανίδου, MD, MPH, προϊσταμένη του Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ, επισημαίνει ότι η φετινή εικόνα είναι ιδιαίτερα έντονη.
Όπως εξηγεί, ο ρυθμός καταγραφής των κρουσμάτων είναι αυξημένος ήδη από τα πρώτα στάδια της περιόδου μετάδοσης και, εάν συνεχιστεί, υπάρχει κίνδυνος η φετινή περίοδος να είναι μία από τις πιο δύσκολες των τελευταίων ετών ως προς τον αριθμό των περιστατικών.
Η Ελλάδα, άλλωστε, συγκαταλέγεται διαχρονικά στις ευρωπαϊκές χώρες που πλήττονται περισσότερο από τον ιό του Δυτικού Νείλου, μαζί με την Ιταλία και, κατά περιόδους, άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.
Δεν έχει αλλάξει ο ιός
Παρά την αυξημένη κυκλοφορία του ιού, ο ΕΟΔΥ ξεκαθαρίζει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις πως ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει μεταβάλει τη συμπεριφορά του ή εμφανίζει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Η ένταση της εποχικής έξαρσης εξαρτάται από ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι μεταναστευτικές οδοί των πτηνών, τα οποία αποτελούν βασική δεξαμενή του ιού στη φύση, η ανοσία και η ποικιλομορφία των πληθυσμών των άγριων πτηνών, οι πληθυσμοί των κουνουπιών και οι περιβαλλοντικές και κλιματικές συνθήκες.
Ιδιαίτερα σημαντικές θεωρούνται η θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις, καθώς επηρεάζουν τόσο τον πληθυσμό των κουνουπιών όσο και την ικανότητά τους να προσλαμβάνουν και να μεταδίδουν τον ιό.
Ο θερμός χειμώνας στην Αττική
Σύμφωνα με την κ. Περβανίδου, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο χειμώνας 2025-2026 στην Αττική, ο οποίος ήταν ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών.
Οι υψηλές θερμοκρασίες ενδέχεται να συνέβαλαν στην τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα, καθώς οι μετεωρολογικές και κλιματικές συνθήκες επηρεάζουν σημαντικά τους πληθυσμούς των κουνουπιών και τον κύκλο μετάδοσης του ιού.
Ωστόσο, η ακριβής πρόβλεψη της έντασης και της γεωγραφικής κατανομής κάθε εποχικής έξαρσης παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη, λόγω του μεγάλου αριθμού παραγόντων που εμπλέκονται.
Η κορύφωση αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες
Το πλέον κρίσιμο διάστημα για την εξέλιξη της φετινής περιόδου δεν έχει ακόμη περάσει.
Με βάση τα ιστορικά δεδομένα, η κορύφωση της εποχικής έξαρσης του ιού του Δυτικού Νείλου καταγράφεται συνήθως από τα μέσα έως τα τέλη Αυγούστου και συνεχίζεται έως τις αρχές ή τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Ο αυξημένος αριθμός κρουσμάτων που έχει καταγραφεί ήδη από νωρίς, ιδιαίτερα στην Αττική, ενισχύει τον κίνδυνο να συνεχιστεί η ανοδική τάση κατά τις επόμενες εβδομάδες.
Σε πλήρη επιφυλακή ο ΕΟΔΥ
Ο ΕΟΔΥ πραγματοποιεί ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση, ενώ όλα τα διαγνωσμένα κρούσματα δηλώνονται άμεσα από τα συνεργαζόμενα εργαστήρια.
Κάθε περιστατικό διερευνάται εντός 24 έως 48 ωρών από τη διάγνωσή του και οι αρμόδιες αρχές ενημερώνονται άμεσα ώστε να προχωρήσουν στις απαιτούμενες δράσεις.
Παράλληλα, ο ΕΟΔΥ ενημερώνει δήμους και περιφέρειες για την καταγραφή κρουσμάτων και το επίπεδο κινδύνου, ενώ ενημερώνει τις τοπικές μονάδες υγείας, τους επαγγελματίες υγείας και το κοινό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κινητοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την εντατικοποίηση των δράσεων διαχείρισης των κουνουπιών και την ενημέρωση των πολιτών.
Τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια
Το βασικό μήνυμα των υγειονομικών αρχών προς τους πολίτες είναι η σχολαστική τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας.
Συνιστάται η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών σώματος και χώρου, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης, καθώς και η αξιοποίηση σητών, κουνουπιέρων, κλιματιστικών και ανεμιστήρων.
Ιδιαίτερα από το σούρουπο και μετά, όπου είναι δυνατόν, καλό είναι να χρησιμοποιούνται μακριά ρούχα που καλύπτουν το σώμα.
Μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται από τους ηλικιωμένους, τα άτομα με ανοσοκαταστολή και όσους πάσχουν από χρόνια υποκείμενα νοσήματα, καθώς διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης. Η μεγαλύτερη ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για σοβαρές και δυνητικά θανατηφόρες επιπλοκές.
Το στάσιμο νερό γίνεται εστία αναπαραγωγής
Καθοριστική είναι και η απομάκρυνση των εστιών στάσιμου νερού από τους ιδιωτικούς χώρους, καθώς εκεί τα κουνούπια μπορούν να αφήσουν τα αυγά τους.
Οι πολίτες καλούνται να ελέγχουν συστηματικά αυλές, κήπους, μπαλκόνια, ταράτσες, βεράντες, οικόπεδα και χωράφια και να απομακρύνουν κάθε αντικείμενο που μπορεί να συγκρατεί νερό.
Όσα αντικείμενα δεν μπορούν να απομακρυνθούν πρέπει να αναποδογυρίζονται ή να καλύπτονται, ενώ το νερό σε δοχεία που παραμένουν σε εξωτερικούς χώρους πρέπει να ανανεώνεται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Παράλληλα, χρειάζεται καθαρισμός υδρορροών, φρεατίων και λουκιών, ενώ οι ανοικτές δίοδοι και οι αγωγοί εξαερισμού βόθρων πρέπει να καλύπτονται με κατάλληλη σήτα.
Ενημέρωση και όχι πανικός
Ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί πλέον μια επαναλαμβανόμενη εποχική απειλή για την Ελλάδα και η εμφάνιση κρουσμάτων κάθε χρόνο θεωρείται αναμενόμενη.
Η φετινή αυξημένη κυκλοφορία του ιού, ιδιαίτερα στην Αττική, απαιτεί αυξημένη εγρήγορση από τις αρμόδιες αρχές και συνέπεια από τους πολίτες. Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει ότι δεν χρειάζεται πανικός, αλλά ενημέρωση, πρόληψη και συστηματική εφαρμογή των μέτρων προστασίας.
