Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να προχωρήσουν στην πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία, παρά τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί από το αμερικανικό Κογκρέσο μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Άγκυρα.
Η δήλωση του Αμερικανού προέδρου έγινε κατά την έναρξη της συνάντησής του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, δίνοντας νέα διάσταση στις διαπραγματεύσεις για τη στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ – Τουρκίας.
«Είναι μια απόφαση που θα λάβουμε», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ, αναφερόμενος στο ζήτημα των F-35, ενώ σημείωσε ότι οι συνομιλίες με τον Τούρκο πρόεδρο θα περιλαμβάνουν επίσης θέματα εμπορίου και άμυνας.
Η Ουάσιγκτον εξετάζει την άρση του αδιεξόδου για τα F-35
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Τουρκία έχει επιδείξει μεγαλύτερη συνέπεια ως σύμμαχος σε σύγκριση με άλλες χώρες που διαθέτουν ήδη το προηγμένο μαχητικό πέμπτης γενιάς.
«Έχουμε καλύτερη σχέση με την Τουρκία και η Τουρκία, με πολλούς τρόπους, έχει υπάρξει πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες που θεωρούσαμε πιστές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Ντόναλντ Τραμπ τόνισε ότι το ζήτημα βρίσκεται υπό εξέταση και χαρακτήρισε το F-35 «το καλύτερο αεροσκάφος» που υπάρχει σήμερα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει τρόπους επανεκκίνησης της διαδικασίας.
Η Τουρκία είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα παραγωγής των F-35 μετά την απόφαση της κυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αποκτήσει το ρωσικό σύστημα S-400, το οποίο η Ουάσιγκτον θεωρούσε ασύμβατο με τα συστήματα ασφαλείας του ΝΑΤΟ.
Το Κογκρέσο παραμένει ο μεγάλος παράγοντας στην εξίσωση
Η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει ένα σύνθετο πολιτικό ζήτημα στην Ουάσιγκτον. Η σχετική απαγόρευση συνδέεται με τον αμερικανικό νόμο CAATSA, ο οποίος προβλέπει κυρώσεις σε χώρες που προχωρούν σε σημαντικές αμυντικές συμφωνίες με τη Ρωσία.
Μια αλλαγή στάσης θα απαιτούσε πολιτικό χειρισμό στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς αρκετοί στο Κογκρέσο εξακολουθούν να θεωρούν την κατοχή των S-400 από την Τουρκία σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια της Συμμαχίας.
Η κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο, φαίνεται να δίνει μεγαλύτερο βάρος στη γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας, στη σημασία της για το ΝΑΤΟ και στον ρόλο της στις περιφερειακές ισορροπίες.
Ερντογάν: Περιμένουμε θετική εξέλιξη στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ
Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπογράμμισε ότι το ζήτημα των F-35 δεν αποτελεί νέο θέμα στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον.
Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι οι δύο χώρες έχουν συζητήσει επανειλημμένα το θέμα και υπενθύμισε πως η Τουρκία έχει λάβει στο παρελθόν διαβεβαιώσεις για την παράδοση πέντε μαχητικών.
«Περιμένουμε αυτή η υπόσχεση να κινηθεί σε θετική κατεύθυνση στη διάρκεια της Συνόδου των ηγετών», δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι στις συνομιλίες του με τον Ντόναλντ Τραμπ θα τεθεί και το ζήτημα των κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος KAAN, το οποίο αποτελεί το σημαντικότερο πρόγραμμα της αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας.
Η Τουρκία επιχειρεί επιστροφή στον πυρήνα της δυτικής αεροπορικής ισχύος
Η υπόθεση των F-35 αποτελεί για την Άγκυρα στρατηγικό στόχο, καθώς συνδέεται με την προσπάθεια εκσυγχρονισμού της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας και με τη θέση της χώρας στο αμυντικό οικοσύστημα του ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία συμμετείχε αρχικά στο πρόγραμμα ανάπτυξης του F-35 και είχε επενδύσει σημαντικά ποσά στην παραγωγική αλυσίδα του αεροσκάφους, πριν η κρίση με τους S-400 οδηγήσει στην απομάκρυνσή της.
Η επαναφορά της στο πρόγραμμα θα αποτελούσε σημαντική διπλωματική επιτυχία για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ ταυτόχρονα θα σηματοδοτούσε μια νέα φάση στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον μετά από χρόνια εντάσεων.
Τραμπ και ΝΑΤΟ: Νέα αιχμή για τη στάση των συμμάχων
Στην ίδια συνάντηση, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε και στη στάση των συμμάχων του ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «δοκίμασε» τη Συμμαχία, θέλοντας να διαπιστώσει ποια θα ήταν η αντίδραση των κρατών-μελών σε μια κρίση μεγάλης κλίμακας.
Παρότι διευκρίνισε ότι δεν ζητούσε στρατιωτική βοήθεια από τους συμμάχους, υποστήριξε ότι οι χώρες του ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχαν εκφράσει μεγαλύτερη διάθεση στήριξης, δεδομένης της αμερικανικής συνεισφοράς στη Συμμαχία.
Οι δηλώσεις αυτές προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο στις συζητήσεις της Συνόδου, όπου η αμερικανική πίεση για μεγαλύτερη συμμετοχή των συμμάχων στις αμυντικές δαπάνες συναντά τις τουρκικές απαιτήσεις για αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
