Η αυξανόμενη παρουσία των λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες προκαλεί ανησυχία τόσο στους λουόμενους όσο και στις αρμόδιες αρχές, καθώς πρόκειται για ένα ξενικό είδος που έχει πλέον εγκατασταθεί σε μεγάλο μέρος της Ανατολικής Μεσογείου. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, παρότι οι επιθέσεις σε ανθρώπους παραμένουν σπάνιες, το συγκεκριμένο ψάρι ενέχει σοβαρούς κινδύνους τόσο σε περίπτωση κατανάλωσης όσο και σε περίπτωση δαγκώματος.
Με αφορμή τα αυξημένα περιστατικά εμφάνισης λαγοκέφαλων σε παράκτιες περιοχές της χώρας, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός εξέδωσε νέες οδηγίες για την προστασία των πολιτών και την παροχή πρώτων βοηθειών σε περίπτωση τραυματισμού.
Γιατί ο λαγοκέφαλος θεωρείται επικίνδυνος
Σύμφωνα με την Άννα Δουλάμη, νοσηλεύτρια του Τομέα Υγείας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, ο σημαντικότερος κίνδυνος συνδέεται με την κατανάλωση του ψαριού.
Ο λαγοκέφαλος περιέχει στα εσωτερικά του όργανα ισχυρή νευροτοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση και να αποβεί ακόμη και μοιραία για τον άνθρωπο. Η συγκεκριμένη τοξίνη δεν εξουδετερώνεται με κανέναν τρόπο κατά την επεξεργασία του ψαριού.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κατάψυξη, ο βρασμός, το ψήσιμο ή οποιαδήποτε άλλη μορφή μαγειρέματος δεν καταστρέφουν την τοξική ουσία. Για τον λόγο αυτό, κανένα μέρος του λαγοκέφαλου δεν θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση.
Η σύσταση είναι ξεκάθαρη: το ψάρι δεν πρέπει να καταναλώνεται σε καμία περίπτωση, ακόμη και αν έχει καθαριστεί ή μαγειρευτεί.
Οι ισχυρές σιαγόνες και ο κίνδυνος τραυματισμού
Πέρα από την τοξικότητα, ο λαγοκέφαλος διαθέτει εξαιρετικά ισχυρές σιαγόνες και δόντια που μοιάζουν με ράμφος.
Το δάγκωμά του δεν περιέχει δηλητήριο ούτε μεταφέρει τοξίνες στον άνθρωπο. Ωστόσο, η δύναμη που ασκεί μπορεί να προκαλέσει βαθιά τραύματα, εκτεταμένες κακώσεις ιστών και έντονη αιμορραγία.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το συγκεκριμένο ψάρι είναι σε θέση να κόβει αλιευτικά εργαλεία, πετονιές και δίχτυα, γεγονός που αποτυπώνει τη δύναμη των σιαγόνων του.
Σε περίπτωση που αισθανθεί απειλή ή παγιδευτεί, μπορεί να αντιδράσει αμυντικά, προκαλώντας σοβαρό τραυματισμό σε όποιον επιχειρήσει να το πιάσει ή να το απομακρύνει.
Τι πρέπει να κάνετε αν σας δαγκώσει λαγοκέφαλος
Οι ειδικοί συνιστούν ψυχραιμία και άμεση αντιμετώπιση του τραύματος.
Το πρώτο βήμα είναι ο σχολαστικός καθαρισμός της πληγής με άφθονο τρεχούμενο καθαρό νερό και ουδέτερο σαπούνι. Οι διασώστες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται θαλασσινό νερό για τον καθαρισμό, καθώς ενδέχεται να επιβαρύνει την κατάσταση του τραύματος.
Παράλληλα, δεν συνιστάται η αυθαίρετη χρήση τοπικών αντισηπτικών ή άλλων σκευασμάτων χωρίς ιατρική οδηγία.
Εάν υπάρχει αιμορραγία, θα πρέπει να ασκηθεί σταθερή πίεση στο σημείο με καθαρή γάζα ή καθαρό ύφασμα μέχρι να περιοριστεί η απώλεια αίματος.
Σε περιπτώσεις έντονης αιμορραγίας, συνιστάται η ανύψωση του τραυματισμένου άκρου ώστε να μειωθεί η ροή του αίματος προς την περιοχή.
Γιατί είναι απαραίτητη η ιατρική αξιολόγηση
Ακόμη και αν το τραύμα φαίνεται μικρό, οι ειδικοί τονίζουν ότι η εξέταση από γιατρό είναι απαραίτητη.
Η αξιολόγηση θα καθορίσει εάν απαιτείται αντιτετανική προστασία, χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής ή συρραφή του τραύματος με ράμματα. Οι βαθιές πληγές ενδέχεται να προκαλέσουν επιπλοκές εάν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως.
Για τον λόγο αυτό, κάθε περιστατικό δαγκώματος λαγοκέφαλου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δυνητικά σοβαρός τραυματισμός και να παρακολουθείται από επαγγελματίες υγείας.
Τι ισχύει για το περιστατικό στη Βάρκιζα
Τις τελευταίες ημέρες κυκλοφόρησαν πληροφορίες σχετικά με ηλικιωμένη γυναίκα που φέρεται να τραυματίστηκε από λαγοκέφαλο στη Βάρκιζα.
Ωστόσο, ο Δήμος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης ανακοίνωσε ότι, έπειτα από επικοινωνία με το αρμόδιο λιμενικό τμήμα, τις υγειονομικές υπηρεσίες και τους εμπλεκόμενους φορείς, δεν έχει επιβεβαιωθεί κανένα τέτοιο περιστατικό.
Παρά τη διάψευση, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη παρουσία του είδους στις ελληνικές ακτές καθιστά αναγκαία την ενημέρωση και την επαγρύπνηση των πολιτών.
Ένα ξενικό είδος που εξαπλώνεται στη Μεσόγειο
Ο λαγοκέφαλος αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά ξενικά είδη που έχουν εισβάλει στη Μεσόγειο τις τελευταίες δεκαετίες μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων και οι μεταβολές στα θαλάσσια οικοσυστήματα ευνοούν την εξάπλωσή του, με αποτέλεσμα να καταγράφεται πλέον συχνά σε πολλές περιοχές του Αιγαίου και του Ιονίου.
Η παρουσία του προκαλεί προβλήματα όχι μόνο στη δημόσια υγεία αλλά και στην αλιεία, καθώς καταστρέφει δίχτυα, αγκίστρια και αλιεύματα, επιβαρύνοντας οικονομικά τους επαγγελματίες ψαράδες.
Οι οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού
Οι πολίτες καλούνται να αποφεύγουν την επαφή με λαγοκέφαλους και να μην επιχειρούν να τους πιάσουν, είτε είναι ζωντανοί είτε νεκροί.
Σε περίπτωση τραυματισμού συνιστώνται:
Άμεσο πλύσιμο του τραύματος με καθαρό νερό και σαπούνι.
Άσκηση πίεσης για τον έλεγχο της αιμορραγίας.
Άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.
Κλήση του ΕΚΑΒ (166) ή του Ευρωπαϊκού Αριθμού Έκτακτης Ανάγκης (112) εφόσον το περιστατικό συμβεί σε απομακρυσμένη περιοχή ή η αιμορραγία είναι έντονη.
Καθώς η θερινή περίοδος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και οι λουόμενοι κατακλύζουν τις παραλίες, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η γνώση των βασικών κανόνων πρόληψης και πρώτων βοηθειών αποτελεί το σημαντικότερο μέσο προστασίας απέναντι σε ένα είδος που φαίνεται να έχει πλέον εγκατασταθεί μόνιμα στις ελληνικές θάλασσες.
