Γράφει ο Ανδρέας Παπασταύρου*
Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου 2026. Μία από τις σημαντικότερες -αν όχι η σημαντικότερη- εκλογικές αναμετρήσεις της ισραηλινής ιστορίας, καθοριστικές για τη Μέση Ανατολή, αλλά και τον κόσμο, σε μια εποχή όπου οι σφοδροί άνεμοι δεν αναμένεται να κοπάσουν σύντομα. Και η έντασή τους εξαρτάται εν πολλοίς από το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών.
Dramatis Personae
Στο εκτυλισσόμενο δράμα, πρώτος αναφέρεται ο Μπενιαμίν Νετανιάχου. Εβραίος Ασκενάζι. Γεννήθηκε το 1949 και στα νιάτα του έζησε και στις ΗΠΑ όπου σπούδασε στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (ΜΙΤ).
Είναι αρχηγός του δεξιού κόμματος Λικούντ (Ενότητα) μακροβιότερος Πρωθυπουργός του Ισραήλ (19 χρόνια) και ο δεινότερος γνώστης της τέχνης της πολιτικής επιβίωσης. Διώκεται για δωροδοκία, απιστία και απάτη, σε μια χώρα που φυλακίζει τους πολιτικούς της όταν αυτοί βρεθούν ένοχοι. Η παραμονή του στην εξουσία και ο πόλεμος του εξασφαλίζουν αναστολή των διώξεων.
Σχετική παρέμβαση Τραμπ προς τον Πρόεδρο Χέρτσογκ υπέρ του Νετανιάχου δεν τελεσφόρησε. Ο Ισραηλινός Πρόεδρος υπενθύμισε σε όλους ότι ουδείς δύναται να παρεμβαίνει στην άσκηση της δικής του διακριτικής εξουσίας.
Ο αρχηγός του κόμματος Yashar (ευθύτητα, δικαιοσύνη) Γκάντι Άιζενκοτ γεννήθηκε από μαροκινούς εβραίους γονείς το 1960. Στρατιωτικός, έφθασε στη θέση του Αρχηγού των Αμυντικών Δυνάμεων του Ισραήλ (IDF). Σε αντίθεση με τον Νετανιάχου, δεν είναι χαρισματικός πολιτικός, αλλά διακρίνεται για σοβαρότητα και αξιοπιστία
Θεωρείται «ιέραξ» ως προς τα θέματα ασφαλείας, με κεντρώες και φιλελεύθερες αντιλήψεις στα εσωτερικά. Έχει χάσει έναν γιο και δύο ανεψιούς στη Γάζα. Δεν υποστηρίζει την επέκταση των εποικισμών, ούτε όμως και τη λύση των δύο κρατών.
Από πολλούς θεωρείται λύκος με προβιά. Δεν λησμονείται το ότι υπήρξε εμπνευστής του δόγματος «Νταχίγια», από το όνομα προαστείου της Νότιας Βηρυττού και προπυργίου της Χεζμπολάχ, που ισοπεδώθηκε από την ιραηλινή αεροπορία.
Το δόγμα αυτό προκρίνει δυσανάλογη χρήση στρατιωτικής ισχύος με πρόκληση υπέρμετρης καταστροφής (φυσικά και θυμάτων) σε κάθε τόπο από όπου προέρχονται πυρά εναντίον του Ισραήλ. Όπως είπε ο Άιζενκοτ, «εμείς βλέπουμε τα χωριά αυτά σαν στρατιωτικές βάσεις».
Πολύ σημαντική επιδίωξη του Άιζενκοτ είναι η απόδοση ευθυνών στους υπευθύνους για τη μη πρόληψη και αποτροπή της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου 2023, της πιο αιματηρής κηλίδας στη σύγχρονη ισραηλινή ιστορία. Ο Νετανιάχου το αποφεύγει επιμελώς, παρά τις εις βάρος του κατηγορίες από αρκετές πηγές για ολιγωρία όταν, ειδοποιήθηκε από τον Πρόεδρο των ΗΑΕ και όχι μόνο, για την επικείμενη επίθεση της Χαμάς, καθώς και για τη χρηματοδότηση της οργάνωσης από το Κατάρ. Αντί για αυτό, προεκλογικά ο Νετανιάχου προσπάθησε για νέα επίθεση στο Ιράν.
Έχοντας πάντως ζήσει στους τόπους εκείνους στις αρχές της δεκαετίας του 200-2010, εξ ιδίας πείρας σημειώνω ότι ούτε κουνούπι δεν θα μπορούσε να πλησιάσει το σύνορο του Ισραήλ με τη Γάζα, χωρίς να γίνει αντιληπτό από τους Ισραηλινούς. Πόσω μάλλον μπουλντόζες, βαρέα οχήματα και ένοπλοι. Τότε κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο. Τα συμπεράσματα, δικά σας.
Πολιτικό σκηνικό
Το Ισραήλ είναι μονοεδρική εκλογική περιφέρεια και το Κοινοβούλιό του (Κνέσετ) διαθέτει 120 έδρες, με «κατώφλι» εισόδου ποσοστό 3,25% των ψήφων. Για να σχηματισθεί κυβέρνηση, πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον 61 έδρες, πράγμα σχεδόν αδύνατον βάσει του κατακερματισμού της ισραηλινής πολιτικής ζωής όπου μικρά κόμματα, κυρίως ακραίων θρησκευτικών τάσεων, γίνονται απαραίτητα «δεκανίκια» για τον σχηματισμό κυβερνήσεων, με τις ανάλογες συνέπειες.
Έτσι καταλήξαμε στην κυριαρχία Νετανιάχου, ο οποίος πρόσφατα (18.10.2026) άλλαξε και το στρατιωτικό δόγμα του Ισραήλ, σύμφωνα με τις ψυχώσεις του. Το παλαιότερο δόγμα Μπεν Γκουριόν ίσχυε από τις αρχές του 1950 και ήταν προσαρμοσμένο σε μια χώρα μικρής έκτασης και γεωγραφικού βάθους. Οι μεταβολές που επέφερε ο Νετανιάχου χαρακτηρίσθηκαν από την αντιπολίτευση (Άιζενκοτ, Λαπίντ) ως «συνθήματα κενά περιεχομένου» και επικοινωνιακός ελιγμός για να αποσπαστεί η προσοχή από τις τραγικές παραλείψεις ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Ενδεχόμενες εξελίξεις
Μέχρι στιγμής, παρά την πτώση δημοτικότητάς του, το Λικούντ έλαβε τις περισσότερες ψήφους, αλλά μαζί και με τους ακροδεξιούς συνοδοιπόρους του, δεν φθάνει τις 61 έδρες. Το Υashar επίσης υπολείπεται του Λικούντ σε ψήφους, αλλά θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση με τους συμμάχους του και με τα παλαιστινιακά κόμματα. Όμως, θα πρέπει οι λοιποί σύμμαχοι του Άιζενκοτ να το δεχθούν, αλλά και τα παλαιστινιακά κόμματα να θέσουν αποδεκτούς όρους.
Συνεργασία με παλαιστινιακά κόμματα (αναμενόμενες 16 έδρες), ωστόσο, με τους σημερινούς όρους δεν είναι εφικτή, καθώς αμφότεροι, Νετανιάχου και Άϊζενκοτ την έχουν αποκλείσει. Ίσως θα μπορούσε να εξευρεθεί κάποια φόρμουλα συνεργασίας τους με τον Άιζενκοτ.
Κυβέρνηση Νετανιάχου: Ενδεχόμενες εκπλήξεις θα είναι μόνο δυσάρεστες για την περιοχή. Τα λοιπά είναι γνωστά. Υπουργοί που έχουν ως στόχο την εξαφάνιση των Παλαιστινίων από τη χώρα, έποικοι που βιαιοπραγούν ατιμωρητί κατά των κατοίκων της Δυτικής Όχθης…ανασφάλεια και στο εσωτερικό, και στο εξωτερικό. Μια νέα επίθεση εναντίον του Ιράν δεν θα πρέπει να αποκλείεται.
Κυβέρνηση Άιζενκοτ: Χωρίς υπέρ άγαν αισιοδοξία, ελπίζεται βελτίωση της κατάστασης και στο εσωτερικό και σε όλη την περιοχή. Ειδικότερα όσο μας αφορά, η πορεία των ισραηλινο-τουρκικών σχέσεων θα είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Το αποτέλεσμα της τελικής καταμέτρησης θα ανακοινωθεί στις 4 Νοεμβρίου. Κατόπιν θα αρχίσει η διαδικασία των προθεσμιών. Εάν όλες δεν τελεσφορήσουν, θα προκηρυχθούν νέες εκλογές, με την ελπίδα να αποφευχθεί επανάληψη των τριών αναμετρήσεων του 2019-2020
Αλλά, ας μην προτρέχουμε και λογαριάζουμε χωρίς και τον υπερατλαντικό ξενοδόχο. Αυτός, όμως θα εκφρασθεί πολλαπλώς στις 3 Νοεμβρίου 2023 και κατόπιν θα δούμε τις συνέπειες.
*Πρέσβης ε.τ.
