Η σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών εισέρχεται σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στον Κόλπο, σε απάντηση στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς που είχαν προηγηθεί κατά ιρανικών στόχων κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Οι εξελίξεις έρχονται λίγες ώρες μετά τη συντριβή αμερικανικού ελικοπτέρου Apache, για την οποία η Ουάσιγκτον απέδωσε ευθέως ευθύνη στο Ιράν, εντείνοντας τους φόβους για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.
Η αισιοδοξία του Τραμπ έδωσε τη θέση της στη στρατιωτική κλιμάκωση
Μόλις ένα εικοσιτετράωρο νωρίτερα, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανιζόταν αισιόδοξος για την πορεία των εξελίξεων, δηλώνοντας ότι η Ουάσιγκτον βρισκόταν κοντά στην επίτευξη μιας «πολύ καλής συμφωνίας» που θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.
Ο ίδιος είχε μάλιστα προσδιορίσει χρονικά ένα πιθανό παράθυρο αποκλιμάκωσης, εκτιμώντας ότι μέσα στις επόμενες «δύο ως τρεις ημέρες» θα μπορούσαν να υπάρξουν καθοριστικές εξελίξεις.
Ωστόσο, η εικόνα άλλαξε δραματικά λίγες ώρες αργότερα.
Η κατάρριψη του Apache και η αμερικανική απάντηση
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ένα ελικόπτερο AH-64 Apache του αμερικανικού στρατού καταρρίφθηκε από τις ιρανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια αποστολής στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, διεμήνυσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρούσαν σε «κατάλληλη ανταπόδοση».
Το αμερικανικό Κεντρικό Διοικητήριο (CENTCOM), που είναι αρμόδιο για τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, επιβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν σειρά πληγμάτων σε ιρανικούς στόχους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε μέσω της πλατφόρμας X, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν στις 9 Ιουνίου «σε νόμιμη άμυνα», κατόπιν εντολής του προέδρου των ΗΠΑ και ως απάντηση στην κατάρριψη του Apache.
Στόχοι κοντά στα Στενά του Ορμούζ
Η CENTCOM διευκρίνισε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν εγκαταστάσεις αντιαεροπορικής άμυνας, σταθμούς ελέγχου στο έδαφος και συστήματα ραντάρ επιτήρησης του Ιράν κατά μήκος των ακτών που βρίσκονται κοντά στα Στενά του Ορμούζ.
Η συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται κομβικής σημασίας για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς μέσω του στενού διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οποιαδήποτε στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή προκαλεί ανησυχία στις διεθνείς αγορές και εγείρει φόβους για ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη.
Οι ιρανικές επιθέσεις σε βάσεις των ΗΠΑ
Τις πρώτες πρωινές ώρες, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και την Ιορδανία, παρουσιάζοντας την ενέργεια ως απάντηση στα αμερικανικά πλήγματα.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημος απολογισμός για τυχόν θύματα ή ζημιές στις συγκεκριμένες βάσεις, ενώ οι αμερικανικές αρχές δεν έχουν δημοσιοποιήσει λεπτομέρειες σχετικά με την έκταση των επιθέσεων.
Την ίδια ώρα, οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανακοίνωσαν ότι αντιμετώπιζαν «εναέριους εχθρικούς στόχους», χωρίς να διευκρινίσουν ποιος βρισκόταν πίσω από τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις.
Ο κίνδυνος γενικευμένης σύγκρουσης
Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν υπογραμμίζει την ευθραυστότητα της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι διπλωματικές προσπάθειες αποκλιμάκωσης.
Η κατάρριψη του Apache φαίνεται πως λειτούργησε ως καταλύτης για την επιτάχυνση των στρατιωτικών εξελίξεων, σε μια περίοδο κατά την οποία υπήρχαν προσδοκίες ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να προσεγγίσουν μια συμφωνία.
Με τις επιθέσεις να επεκτείνονται πλέον πέρα από τα σύνορα του Ιράν και να αγγίζουν αμερικανικές βάσεις σε διαφορετικά σημεία της περιοχής, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τις επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών.
Οι επόμενες ώρες αναμένονται κρίσιμες τόσο για τη στρατιωτική ισορροπία στον Κόλπο όσο και για τις διπλωματικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια ακόμη μεγαλύτερη σύγκρουση με ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες.
