Η απάντηση του Ιράν στην αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου έχει ήδη διαβιβαστεί μέσω Πακιστάν, το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής ανάμεσα στις δύο πλευρές. Η εξέλιξη σηματοδοτεί μια νέα φάση στις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις, την ώρα που η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εκρηκτική και η παγκόσμια αγορά ενέργειας συνεχίζει να δέχεται ισχυρούς κραδασμούς.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, η Τεχεράνη απέστειλε επίσημη απάντηση στην πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών χωρίς να αποκαλύπτονται οι λεπτομέρειες του περιεχομένου της. Διπλωματικές πηγές, ωστόσο, αναφέρουν ότι η ιρανική πλευρά προκρίνει μια σταδιακή διαδικασία αποκλιμάκωσης, με πρώτο βήμα την παύση των εχθροπραξιών και τη σταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Σύμφωνα με αραβικά ΜΜΕ, η απάντηση των Ιρανών επικεντρώνεται σε δύο συν ένα σημεία:
1)Στους όρους για τον οριστικό και συνολικό (σε όλες τις περιοχές) τερματισμό του πολέμου
2)Στην ασφαλή διέλευση των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ
3)Στην παροχή εγγυήσεων ότι δεν θα επαναληφθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στο μέλλον, όπως έχει συμβεί δύο φορές μέσα σε ελάχιστο διάστημα τους τελευταίους μήνες.
Το Ιράν εξακολουθεί να θέτει ως προτεραιότητα τον τερματισμό του πολέμου, προτείνοντας η συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα να διεξαχθεί στο τέλος, αφού πρώτα έχουν συμφωνηθεί όλα τα υπόλοιπα.
Επίσης, σημαντική παράμετρος για την επίτευξη συμφωνίας από την πλευρά των Ιρανών, είναι οι άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν, ώστε να ανακάμψει οικονομικά το συντομότερο δυνατόν.
Η πρόταση της Τεχεράνης και ο ρόλος του Πακιστάν
Το Πακιστάν έχει εξελιχθεί στον βασικό δίαυλο επικοινωνίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Ήταν η χώρα που μεσολάβησε για την εκεχειρία της 8ης Απριλίου, η οποία έβαλε τέλος σε σχεδόν 40 ημέρες κοινών αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν.
Οι συνομιλίες που ακολούθησαν στο Ισλαμαμπάντ δεν οδήγησαν σε συμφωνία, όμως οι επαφές συνεχίστηκαν σε διπλωματικό επίπεδο. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η νέα ιρανική πρόταση προβλέπει ότι η παρούσα φάση θα περιοριστεί αποκλειστικά στην κατάπαυση του πυρός και στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ενώ ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα θα μετατεθούν για μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις.
Η αμερικανική πλευρά είχε προτείνει επίσημο τερματισμό του πολέμου πριν ανοίξει η ατζέντα των δύσκολων γεωπολιτικών θεμάτων.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το κέντρο της κρίσης
Παρά τη σχετική ηρεμία των τελευταίων 48 ωρών, η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή. Αναφορές από χώρες του Κόλπου έκαναν λόγο για εντοπισμό εχθρικών drones, ενώ η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να κινείται σε εξαιρετικά περιορισμένους ρυθμούς.
Η διέλευση του δεξαμενόπλοιου LNG Al Kharaitiyat της QatarEnergy θεωρήθηκε σημαντική εξέλιξη, καθώς ήταν το πρώτο καταριανό πλοίο υγροποιημένου φυσικού αερίου που πέρασε με ασφάλεια από τα Στενά μετά την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η μεταφορά εγκρίθηκε από την Τεχεράνη ως ένδειξη καλής θέλησης προς το Κατάρ και το Πακιστάν, που επιχειρούν να διατηρήσουν ανοικτούς τους διαύλους διαλόγου.
Την ίδια στιγμή, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν δύο drones προερχόμενα από το Ιράν, ενώ το Κατάρ και το Κουβέιτ κατήγγειλαν νέες επιθέσεις και παραβιάσεις εναέριου χώρου.
Οι πιέσεις προς τον Τραμπ και η αμερικανική στρατηγική
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σάββατο στο γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο TF1 ότι αναμένει «πολύ σύντομα νέα» από την Τεχεράνη, ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον θεωρεί πως υπάρχει ακόμη περιθώριο διπλωματικής συνεννόησης.
Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ανακοινώνοντας ότι έχουν ακινητοποιηθεί τέσσερα πλοία και παρεμποδίζεται η κίνηση δεκάδων εμπορικών σκαφών.
Οι πιέσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο εντείνονται, καθώς ο πόλεμος έχει προκαλέσει διεθνή ενεργειακή αναστάτωση και αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, με πολιτικό αντίκτυπο στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, αρκετοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εμφανίζονται απρόθυμοι να εμπλακούν στρατιωτικά χωρίς πλήρη ειρηνευτική συμφωνία και διεθνή εντολή. Η Βρετανία ανακοίνωσε πάντως την αποστολή πολεμικού πλοίου στη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο σχεδιασμού πιθανής πολυεθνικής αποστολής ασφαλείας.
Η Ρωσία επανέρχεται στο προσκήνιο
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να αναλάβει ξανά τη μεταφορά και αποθήκευση εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, όπως είχε συμβεί και στο παρελθόν.
Η ρωσική παρέμβαση καταγράφεται ως προσπάθεια επανενεργοποίησης ενός μοντέλου διαχείρισης που θα μπορούσε να διευκολύνει μελλοντικές συμφωνίες γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση.
Aramco: Ένα δισεκατομμύριο βαρέλια εκτός αγοράς
Τη σοβαρότητα της ενεργειακής κρίσης περιέγραψε και ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, ο οποίος δήλωσε ότι ο πόλεμος έχει στερήσει από την παγκόσμια αγορά περίπου ένα δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου μέσα σε δύο μήνες.
Όπως σημείωσε, ακόμη και αν αποκατασταθούν άμεσα οι ενεργειακές ροές, η επιστροφή στην κανονικότητα θα απαιτήσει χρόνο λόγω των διαταραχών στις θαλάσσιες μεταφορές και στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μοχλό πίεσης στη διεθνή οικονομία, καθώς από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό περνούσε πριν από τον πόλεμο περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
