Πάνω από 5.000 συλλήψεις έχουν πραγματοποιηθεί στη Γαλλία από τη Δευτέρα, καθώς οι μαθητικές κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν από τα λύκεια των παρισινών προαστίων κλιμακώνονται και εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα. Μόνο την Παρασκευή συνελήφθησαν 1.747 άνθρωποι, ενώ εκατοντάδες σχολεία παρέμειναν κλειστά ή επηρεάστηκαν από τις κινητοποιήσεις.
Το κίνημα, που ξεκίνησε στις 17 Σεπτεμβρίου με αιτήματα για καλύτερες συνθήκες στα σχολεία και περισσότερη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, εξελίσσεται πλέον σε σοβαρή πολιτική δοκιμασία για την κυβέρνηση. Η Γαλλία βρίσκεται στους δρόμους και οι καταλήψεις λυκείων συνδυάζονται πλέον με συγκρούσεις και επεισόδια σε αρκετές πόλεις.
Η ένταση αποκτά μεγαλύτερη πολιτική διάσταση καθώς η χώρα έχει ήδη εισέλθει σε άτυπη προεκλογική περίοδο ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών, ενώ η Μαρίν Λεπέν καταγράφεται σε υψηλές επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις. Η κοινωνική πίεση εντείνεται παράλληλα από την οικονομική αβεβαιότητα και το αυξημένο κόστος ζωής.
Στο ίδιο περιβάλλον, οι αυξημένες τιμές των καυσίμων προσθέτουν ένα ακόμη στοιχείο κοινωνικής δυσαρέσκειας. Οι σχεδιαζόμενες περικοπές στον προϋπολογισμό, την ώρα που τα σχολεία αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού και προβλήματα υποδομών, έχουν μετατρέψει τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης σε ένα από τα βασικά μέτωπα της αντιπαράθεσης.
Η Παρασκευή ήταν η πιο έντονη ημέρα μέχρι τώρα, με την κυβέρνηση να καταγγέλλει περιστατικά «αστικής βίας» και τις μαθητικές οργανώσεις να δηλώνουν ότι το κίνημα θα συνεχιστεί. Η κλιμάκωση των κινητοποιήσεων στα λύκεια έχει πλέον μεταφέρει τη σύγκρουση από τα σχολικά προαύλια στους δρόμους των μεγάλων γαλλικών πόλεων.
1.747 συλλήψεις μέσα σε μία ημέρα
Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές ανακοίνωσε το βράδυ της Παρασκευής ότι 1.747 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Από τη Δευτέρα, ο συνολικός αριθμός των συλλήψεων έχει ξεπεράσει τις 5.000.
Σύμφωνα με τον ίδιο, 735 σχολεία επηρεάστηκαν από τις κινητοποιήσεις, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 30% των σχολικών μονάδων που λειτουργούν στη χώρα.
Παράλληλα, περιστατικά βίας καταγράφηκαν κοντά σε 158 σχολεία. Οι αρχές κάνουν λόγο για ρίψη αντικειμένων και συγκρούσεις με αστυνομικούς, εκπαιδευτικούς, δημοσιογράφους και περαστικούς.
Σχεδόν 400 λύκεια, από τα περίπου 3.700 της Γαλλίας, παρέμειναν κλειστά την Παρασκευή. Οι υλικές ζημιές στα σχολικά κτίρια αναμένεται να ανέλθουν σε αρκετά εκατομμύρια ευρώ.
«Τρίτη πράξη» στους δρόμους
Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες, οι μαθητικές οργανώσεις καλούν σε συνέχιση των κινητοποιήσεων την Τρίτη, ημέρα κατά την οποία έχουν προγραμματιστεί νέες διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη Γαλλία.
Ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ ανακοίνωσε μετά τη συνάντησή του με τους εκπροσώπους του κινήματος ένα «σχέδιο δράσης» για την επιτάχυνση της αντικατάστασης εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα στην πρώτη και την τελευταία τάξη του σχολείου.
Παράλληλα, δεσμεύτηκε για «εις βάθος εργασία» πάνω στα σχολικά προγράμματα. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι δεν είναι σε θέση να αποφασίσει για την έναρξη της σχολικής χρονιάς του 2027, καθώς αυτή θα πραγματοποιηθεί μετά τις προεδρικές εκλογές.
Οι μαθητές θεωρούν ότι οι εξαγγελίες δεν απαντούν στα βασικά αιτήματα του κινήματος. Ο επικεφαλής της Ένωσης Μαθητών Λυκείου (USL), Ριάντ Ρανί, κάλεσε σε συνέχιση της κινητοποίησης και συμμετοχή στην «τρίτη πράξη» την Τρίτη.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και τα συνδικάτα των εκπαιδευτικών, τα οποία κάλεσαν τα μέλη τους να συμμετάσχουν στις κινητοποιήσεις, μεταξύ άλλων και μέσω απεργιών.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την Ανυπότακτη Γαλλία
Το Μέγαρο Ματινιόν καταδίκασε τα περιστατικά «αστικής βίας» και απέδωσε την ευθύνη στην Ανυπότακτη Γαλλία (LFI), το κόμμα του Ζαν-Λικ Μελανσόν.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τμήμα των επεισοδίων δεν συνδέεται με τα αιτήματα των μαθητών, αλλά αποτελεί οργανωμένη προσπάθεια μετατροπής των κινητοποιήσεων σε ευρύτερη πολιτική σύγκρουση.
Η Ανυπότακτη Γαλλία απορρίπτει την κυβερνητική ερμηνεία και υποστηρίζει ότι πίσω από τις κινητοποιήσεις υπάρχουν πραγματικά προβλήματα στη δημόσια εκπαίδευση και αιτήματα που αφορούν τη χρηματοδότηση των σχολείων.
Η αντιπαράθεση αποκτά έτσι σαφή πολιτική διάσταση, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Μελανσόν εμφανίζεται ήδη ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές της προεδρικής κούρσας. Πρόσφατη δημοσκόπηση για τις εκλογές του 2027 κατέγραψε τη Λεπέν και τον Μελανσόν σε τροχιά δεύτερου γύρου.
Συγκρούσεις σε Παρίσι και Στρασβούργο
Η Παρασκευή σημαδεύτηκε από επεισόδια σε αρκετές γαλλικές πόλεις.
Στη Λα Σιοτά, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, ένας εκπαιδευτικός περιλούστηκε οικειοθελώς με βενζίνη και στη συνέχεια δέχθηκε επίθεση από δύο άτομα.
Στο Στρασβούργο σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ νεαρών και αστυνομικών. Η αστυνομία επενέβη μάλιστα σε πανεπιστημιακό χώρο έπειτα από αίτημα του πρύτανη.
Επεισόδια σημειώθηκαν και στο Παρίσι, όπου οι δυνάμεις ασφαλείας προχώρησαν σε επεμβάσεις για να αποκαταστήσουν την κυκλοφορία και να αποτρέψουν νέες συγκρούσεις.
Καταγγελίες για τη χρήση LBD
Η Διεθνής Αμνηστία κατήγγειλε δυσανάλογη χρήση βίας εναντίον μαθητών που συμμετέχουν στις διαδηλώσεις και ζήτησε την αναστολή της χρήσης των LBD, των εκτοξευτών σφαιρών άμυνας που χρησιμοποιούνται από τις γαλλικές δυνάμεις ασφαλείας για τον έλεγχο του πλήθους.
Τα συγκεκριμένα όπλα χαρακτηρίζονται μη θανατηφόρα, έχουν όμως προκαλέσει στο παρελθόν σοβαρούς τραυματισμούς και αποτελούν εδώ και χρόνια αντικείμενο αντιπαράθεσης στη Γαλλία.
Η νέα αντιπαράθεση για τη χρήση τους προσθέτει μία ακόμη διάσταση στο ήδη τεταμένο κλίμα, καθώς από τη μία πλευρά η κυβέρνηση επικαλείται την ανάγκη προστασίας των αστυνομικών και των πολιτών και από την άλλη οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζητούν αυστηρότερους περιορισμούς.
Από την εκπαίδευση στην ευρύτερη κοινωνική κρίση
Το αρχικό αίτημα των μαθητών ήταν σαφές: καλύτερες συνθήκες στα σχολεία, περισσότερες προσλήψεις εκπαιδευτικών και ενίσχυση της χρηματοδότησης της δημόσιας εκπαίδευσης.
Μέσα σε λίγες εβδομάδες, όμως, η κινητοποίηση απέκτησε διαφορετικές διαστάσεις. Η οικονομική πίεση, η συζήτηση για τις περικοπές στον προϋπολογισμό και το ήδη φορτισμένο πολιτικό σκηνικό έχουν μετατρέψει τα σχολεία σε ένα από τα βασικά πεδία κοινωνικής αντιπαράθεσης.
Η Τρίτη θα αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο σημείο για το κίνημα. Η συμμετοχή στις νέες διαδηλώσεις, ο αριθμός των σχολείων που θα παραμείνουν κλειστά και κυρίως η έκταση των επεισοδίων θα δείξουν εάν η γαλλική κυβέρνηση αντιμετωπίζει μια σειρά μαθητικών κινητοποιήσεων ή μια σύγκρουση που αρχίζει να αποκτά ευρύτερο κοινωνικό χαρακτήρα.
