Τρεις συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενίσχυση της παρατήρησης και προστασίας των ωκεανών παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Νέα Υόρκη, δηλώνοντας τη στήριξη της Ελλάδας στη διεθνή συμμαχία «Ocean Eye», που προωθούν από κοινού η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς. Η ελληνική πρόταση συνδέει την προστασία των θαλασσών με την τεχνητή νοημοσύνη, την υπολογιστική ισχύ, τα διαστημικά συστήματα και τη συλλογή δεδομένων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στην παρέμβασή του ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, ως μία από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές χώρες και με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει ιδιαίτερο λόγο να επενδύσει στη γνώση και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η τοποθέτηση εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα της επίσκεψής του στις ΗΠΑ, που περιλαμβάνει επαφές για την τεχνητή νοημοσύνη, τις ψηφιακές υποδομές και τη διεθνή παρουσία της χώρας. Η επίσκεψη Μητσοτάκη στις ΗΠΑ και τη Νέα Υόρκη
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την πρωτοβουλία με τα δύο νέα μεγάλα θαλάσσια εθνικά πάρκα στο Ιόνιο και στις νότιες Κυκλάδες, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα προχωρά στον στόχο προστασίας του 30% των χωρικών της υδάτων πριν από το 2030. Για την κυβέρνηση, το επόμενο βήμα είναι η συστηματική καταγραφή του τι συμβαίνει στις ελληνικές θάλασσες, ώστε τα δεδομένα να μπορούν να μετατρέπονται σε συγκεκριμένες πολιτικές προστασίας.
Η πρώτη δέσμευση: Η Mercator Ocean International
Η πρώτη ελληνική δέσμευση αφορά τη Mercator Ocean International. Όπως ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η Ελλάδα έχει ήδη υπογράψει τη σύμβαση για την ίδρυση της Mercator Ocean International ως διακυβερνητικού οργανισμού και προτίθεται να προχωρήσει γρήγορα στην κύρωσή της από τη Βουλή.
Η Mercator αποτελεί βασικό τμήμα της ευρωπαϊκής προσπάθειας για την παρατήρηση, μοντελοποίηση και κατανόηση των ωκεανών. Η ελληνική συμμετοχή αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας με ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς που διαθέτουν τεχνογνωσία και υποδομές για τη συγκέντρωση και αξιοποίηση θαλάσσιων δεδομένων.
Η δεύτερη δέσμευση αφορά έναν τομέα στον οποίο η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τα τελευταία χρόνια την παρουσία της: την τεχνητή νοημοσύνη και την υπολογιστική ισχύ. Τεχνητή Νοημοσύνη στο AnatropiNews
Η δεύτερη δέσμευση: AI και «Ψηφιακό Δίδυμο των Ωκεανών»
Η Ελλάδα προτίθεται να διαθέσει μέρος των αυξανόμενων υπολογιστικών δυνατοτήτων της για την επεξεργασία του τεράστιου όγκου δεδομένων που απαιτεί η σύγχρονη παρατήρηση των ωκεανών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε ειδικότερα στις νέες υπολογιστικές υποδομές που αναπτύσσονται στην Ελλάδα μέσω των ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενων εργοστασίων τεχνητής νοημοσύνης. Όπως είπε, η υπολογιστική ισχύς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία δεδομένων και τη συμβολή στη δημιουργία του «Ψηφιακού Διδύμου των Ωκεανών».
Πρόκειται για ένα μοντέλο που φιλοδοξεί να συγκεντρώνει και να συνδυάζει διαφορετικές κατηγορίες δεδομένων, ώστε οι αλλαγές στο θαλάσσιο περιβάλλον να μπορούν να παρακολουθούνται και να αναλύονται με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Η επιλογή αυτή συνδέει την περιβαλλοντική πολιτική με την τεχνολογική υποδομή της χώρας. Η Αθήνα επιχειρεί ήδη να προσελκύσει επενδύσεις και να αναπτύξει υποδομές στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, με τον πρωθυπουργό να έχει θέσει το ζήτημα στο επίκεντρο των επαφών του στη Silicon Valley. Μητσοτάκης σε Nvidia και Sequoia για AI και επενδύσεις
Η τρίτη δέσμευση: Διάστημα, επιτόπια παρατήρηση και Ανατολική Μεσόγειος
Η τρίτη δέσμευση αφορά την αξιοποίηση των εθνικών διαστημικών πόρων, των συστημάτων επιτόπιας παρατήρησης και της ελληνικής επιχειρησιακής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει δεδομένα για την κατάσταση των θαλασσών και να ενισχύσει τη συνολική εικόνα του θαλάσσιου χώρου. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία χαρακτήρισε περιοχή ιδιαίτερα ευάλωτη στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η χαρτογράφηση των θαλάσσιων οικοτόπων μέσα στο δίκτυο Natura 2000, καθώς και στα δύο νέα εθνικά θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και το Ιόνιο.
Η λογική πίσω από τη συγκεκριμένη πολιτική είναι ότι η προστασία μιας θαλάσσιας περιοχής δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στη θεσμική οριοθέτησή της. Απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, δεδομένα και μηχανισμούς που επιτρέπουν την έγκαιρη διαπίστωση αλλαγών στο οικοσύστημα.
Στο ίδιο τραπέζι Ελλάδα, ΕΕ και Καναδάς
Η ελληνική πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της διεθνούς συμμαχίας «Ocean Eye», την οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε σημαντική πρωτοβουλία υπό την κοινή ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά.
Η θαλάσσια παρατήρηση αποτέλεσε μέρος μιας ευρύτερης συζήτησης για τη συνεργασία Αθήνας και Οτάβας. Ο πρωθυπουργός συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον Καναδό ομόλογό του Μαρκ Κάρνεϊ και συζήτησαν ζητήματα διμερούς και ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, με ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, το διάστημα και την ενέργεια. Κάρνεϊ και Ευρώπη: η νέα σχέση Καναδά – ΕΕ
Η συνάντηση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον ενόψει και της ελληνικής Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027. Η συνεργασία σε τεχνολογία, ενέργεια και διάστημα αποτελεί ήδη μέρος της ευρωπαϊκής ατζέντας με τον Καναδά.
«Μπορούμε να προστατεύσουμε μόνο ό,τι μετράμε»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση της περιβαλλοντικής προστασίας με την παραγωγή και αξιοποίηση δεδομένων. Όπως ανέφερε, η αποτελεσματική προστασία απαιτεί πρώτα γνώση και κατανόηση των θαλασσών και στη συνέχεια τη δυνατότητα παρακολούθησης των αλλαγών σε πραγματικό χρόνο.
Με αυτή τη λογική, η ελληνική συμμετοχή στην «Ocean Eye» δεν περιορίζεται στην ανάληψη μιας περιβαλλοντικής δέσμευσης. Περιλαμβάνει υποδομές, υπολογιστική ισχύ, τεχνητή νοημοσύνη, δορυφορικά δεδομένα, επιτόπια παρατήρηση και χαρτογράφηση οικοτόπων.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την Ocean Eye, τη Mercator Ocean International, τη Διακυβερνητική Επιτροπή Ωκεανογραφίας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους υπόλοιπους εταίρους, με στόχο την ενίσχυση της γνώσης για τους ωκεανούς.
Στο επίκεντρο βρίσκεται έτσι ένα πρακτικό ερώτημα: πώς η τεχνολογία και τα δεδομένα μπορούν να μετατραπούν σε αποτελεσματικότερη προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, ιδιαίτερα σε μια περιοχή όπως η Ανατολική Μεσόγειος, όπου οι περιβαλλοντικές και κλιματικές μεταβολές εξελίσσονται με ταχύτητα.
