Η ενεργειακή κρίση και οι επιπτώσεις της στην καθημερινότητα των νοικοκυριών βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, με την κυβέρνηση να προετοιμάζει νέα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης και παράλληλα να θέτει σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ζήτημα της προσωρινής μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.
Ο πρωθυπουργός, κατά την καθιερωμένη μηνιαία ενημέρωση του Προέδρου της Δημοκρατίας, περιέγραψε έναν δύσκολο χειμώνα λόγω των διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενεργειακή κρίση και ειδικότερα το κόστος της θέρμανσης και των καυσίμων.
«Μας περιμένει ένας δύσκολος χειμώνας σε περιβάλλον πρωτοφανών γεωπολιτικών αναταράξεων», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χαρακτηρίζοντας το πετρέλαιο θέρμανσης «πρώτη προτεραιότητα» για την κυβέρνηση, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα.
Η κυβερνητική παρέμβαση, όπως την περιέγραψε, θα έχει δύο σκέλη: επιδότηση στην αντλία και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Παράλληλα, θα συνεχιστεί η στήριξη στο diesel, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι επιπτώσεις από τις υψηλές τιμές των καυσίμων. Το ζήτημα της ενέργειας βρίσκεται ήδη ψηλά στην οικονομική ατζέντα της κυβέρνησης.
Το δεύτερο μέτωπο αφορά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Ο πρωθυπουργός προανήγγειλε ότι θα θέσει μετ’ επιτάσεως το θέμα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, υποστηρίζοντας ότι μια προσωρινή μείωση της φορολογίας στα ορυκτά καύσιμα θα πρέπει να αποτελέσει ευρωπαϊκή επιλογή.
Η διπλή παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης
Η κυβέρνηση επιλέγει να κινηθεί άμεσα στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η έναρξη της περιόδου διάθεσης συμπίπτει με ένα περιβάλλον αυξημένων διεθνών τιμών πετρελαίου και γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για «διπλή παρέμβαση», συνδυάζοντας την ενίσχυση στην αντλία με την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Η παρέμβαση θα αφορά οριζόντια την ενίσχυση του επιδόματος, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι ανάγκες θέρμανσης είναι μεγαλύτερες.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συνέχιση της στήριξης στο diesel. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να περιορίσει το άμεσο κόστος των καυσίμων για νοικοκυριά και επαγγελματίες, χωρίς να προχωρήσει μονομερώς σε δημοσιονομική παρέμβαση στον ΕΦΚ.
Η μάχη για τον ΕΦΚ σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Το ζήτημα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης αποτελεί το δυσκολότερο δημοσιονομικό σκέλος της παρέμβασης. Ο πρωθυπουργός ήταν σαφής ότι η Ελλάδα δεν μπορεί, με βάση τα σημερινά δεδομένα, να μειώσει μονομερώς τον ΕΦΚ χωρίς να περικόψει άλλη δαπάνη.
«Δεν έχουμε τη δυνατότητα να τον μειώσουμε χωρίς να περικόψουμε άλλη δαπάνη», είπε, προσθέτοντας ότι η λύση θα μπορούσε να υπάρξει μόνο εφόσον συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια συνολική εξαίρεση για προσωρινή μείωση της φορολογίας των ορυκτών καυσίμων.
Με αυτό το δεδομένο, η Αθήνα επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το εθνικό στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο στόχος είναι να υπάρξει κοινό πλαίσιο που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να περιορίσουν προσωρινά τη φορολογική επιβάρυνση των καυσίμων σε περιόδους έντονων ανατιμήσεων.
Το μήνυμα Μητσοτάκη για την οικονομία
Στη συνάντηση με τον Κωνσταντίνο Τασούλα, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις πιέσεις που καταγράφονται στις διεθνείς αγορές ομολόγων. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερα περιθώρια άμυνας σε σχέση με προηγούμενες περιόδους κρίσης, αποδίδοντας την εικόνα αυτή στη δημοσιονομική πειθαρχία.
Όπως ανέφερε, οι επενδυτές πιστώνουν τη χώρα με δημοσιονομική αξιοπιστία, ενώ υποστήριξε ότι η Ελλάδα δανείζεται με χαμηλότερο κόστος από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Ιταλία.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη συγκεκριμένη εικόνα με την πορεία της ελληνικής οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη παραμένει υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η δημιουργία πλεονασμάτων και η αποπληρωμή χρέους δημιουργούν, όπως είπε, περιθώρια για τη στήριξη της κοινωνίας.
Τασούλας: Η διεθνής αστάθεια περνά στην καθημερινότητα
Από την πλευρά του, ο Κωνσταντίνος Τασούλας στάθηκε στη σύνδεση των διεθνών εξελίξεων με την καθημερινότητα των πολιτών. Όπως σημείωσε, οι αναταράξεις στο διεθνές περιβάλλον δεν αποτελούν μακρινές εξελίξεις, αλλά έχουν άμεσες συνέπειες στις οικονομίες και στο βιοτικό επίπεδο.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στη «βαριά καλογερική» που επωμίζεται μια κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι το βάρος της ευθύνης συνοδεύεται από την ανάγκη αντιμετώπισης των δυσκολιών και περιορισμού των επιπτώσεών τους.
Ο κ. Τασούλας χαρακτήρισε θετική την κυβερνητική παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης και εξέφρασε την εκτίμηση ότι υπάρχει περιθώριο να επιχειρηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια εξαίρεση στη φορολόγηση του ΕΦΚ, ειδικά όσο παραμένουν αυξημένες οι τιμές του πετρελαίου.
Στο επίκεντρο το κόστος του χειμώνα
Η συνάντηση στο Προεδρικό Μέγαρο ανέδειξε έτσι δύο παράλληλες προτεραιότητες για την κυβέρνηση: την άμεση συγκράτηση του κόστους θέρμανσης και καυσίμων στο εσωτερικό και την προσπάθεια για ευρωπαϊκή παρέμβαση στη φορολογία των ορυκτών καυσίμων.
Το βασικό ζήτημα για το επόμενο διάστημα είναι η διάρκεια και η ένταση των διεθνών πιέσεων στις τιμές του πετρελαίου. Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη των νοικοκυριών και στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, την οποία ο πρωθυπουργός έθεσε ως βασικό επιχείρημα για την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.
