Μια νέα, παρασκηνιακή προσπάθεια για την επανεκκίνηση της διπλωματικής διαδικασίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία φέρεται να βρίσκεται σε εξέλιξη, με τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ να προτείνει, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, μια τριμερή συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η πρόταση κατατέθηκε κατά τη μυστική επίσκεψη του Ράτκλιφ στη Μόσχα και έρχεται την ώρα που οι διαπραγματεύσεις Ρωσίας και Ουκρανίας παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες.
Μυστική αποστολή στη Μόσχα
Ο Τζον Ράτκλιφ ταξίδεψε μυστικά στη Μόσχα την Τρίτη, όπου είχε συναντήσεις με δύο από τους ισχυρότερους παράγοντες του ρωσικού μηχανισμού ασφαλείας: τον επικεφαλής της υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών SVR Σεργκέι Ναρίσκιν και τον διευθυντή της FSB Αλεξάντερ Μπόρτνικοφ.
Η επίσκεψη, σύμφωνα με δύο πηγές που ενημερώθηκαν για το περιεχόμενό της, δεν περιορίστηκε σε ζητήματα ανταλλαγής πληροφοριών. Ο Ράτκλιφ φέρεται να διερεύνησε κατά πόσο οι επικεφαλής των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως δίαυλος για να πειστεί ο Βλαντίμιρ Πούτιν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο διευθυντής της CIA φέρεται να έθεσε την ιδέα μιας συνάντησης κορυφής με τη συμμετοχή των Τραμπ, Πούτιν και Ζελένσκι, σε μια προσπάθεια να υπάρξει πολιτική λύση στον πόλεμο.
Η πρόταση για την τριμερή συνάντηση
Η ιδέα μιας συνάντησης των τριών ηγετών δεν είναι καινούργια για την κυβέρνηση Τραμπ. Έχει βρεθεί στο τραπέζι και στο παρελθόν, με τον Ζελένσκι να εμφανίζεται θετικός σε μια τέτοια προοπτική.
Το βασικό εμπόδιο παραμένει η ρωσική πλευρά. Ο Πούτιν έχει μέχρι σήμερα απορρίψει την προοπτική μιας τριμερούς συνάντησης, γεγονός που καθιστά την αποστολή του Ράτκλιφ ιδιαίτερα σημαντική ως προς το εάν υπάρχει περιθώριο αλλαγής της ρωσικής στάσης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν την Παρασκευή τον Ζελένσκι για τις συνομιλίες που είχε ο διευθυντής της CIA στη Μόσχα, καθώς και για την πρόταση σχετικά με μια πιθανή σύνοδο κορυφής.
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την επίσκεψη του Ράτκλιφ «τυπική δουλειά», απορρίπτοντας την εκδοχή ότι επρόκειτο για αποστολή με αντικείμενο την προειδοποίηση της Ρωσίας σχετικά με ενδεχόμενη επίθεση σε έδαφος του ΝΑΤΟ.
Το μήνυμα Ράτκλιφ στη ρωσική ηγεσία
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Ράτκλιφ μετέφερε στον Μπόρτνικοφ μια ιδιαίτερα δυσοίωνη εκτίμηση για την πορεία του πολέμου και προειδοποίησε τη ρωσική πλευρά ότι θα ήταν προτιμότερο να επιδιώξει μια συμφωνία πριν επιδεινωθούν οι συνθήκες.
Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο διευθυντής της CIA φέρεται να εκτίμησε ότι ο Μπόρτνικοφ μπορεί να αποτελέσει εποικοδομητικό συνομιλητή και να συμβάλει στην επανεκκίνηση των διπλωματικών επαφών.
Η CIA δεν σχολίασε τις πληροφορίες για το περιεχόμενο των συναντήσεων.
Η επιλογή των επικεφαλής των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών ως συνομιλητών υπογραμμίζει, πάντως, τον ιδιαίτερο ρόλο που διαδραματίζουν οι μηχανισμοί ασφαλείας στη διαμόρφωση των αποφάσεων του Κρεμλίνου. Για την Ουάσιγκτον, η αξιοποίηση αυτών των διαύλων μπορεί να αποτελέσει έναν διαφορετικό τρόπο προσέγγισης της ρωσικής ηγεσίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η επίσημη διπλωματία έχει περιορισμένα αποτελέσματα.
Το Κίεβο φοβάται νέα κλιμάκωση
Παρά τις αμερικανικές προσπάθειες για επιστροφή στις συνομιλίες, η ουκρανική πλευρά αντιμετωπίζει με έντονη επιφυλακτικότητα τις προθέσεις της Μόσχας.
Ουκρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι διαθέτουν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ο Πούτιν εξετάζει σημαντική κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο αναπληρωτής επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, Πάβλο Παλίσα, δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Ρώσος πρόεδρος έχει δώσει εντολή στον στρατό να προετοιμάσει σειρά επιχειρησιακών σεναρίων για επίθεση στη βόρεια Ουκρανία. Σύμφωνα με τον ίδιο, μεταξύ των περιοχών που θεωρούνται κρίσιμες περιλαμβάνονται το Κίεβο και το Τσερνίχιβ.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση δημιουργεί ένα παράδοξο σκηνικό: ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νέα διπλωματική πρωτοβουλία, το Κίεβο προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μιας νέας μεγάλης ρωσικής επίθεσης.
Στον πάγο οι διαπραγματεύσεις
Οι απευθείας προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με τη μεσολάβηση της κυβέρνησης Τραμπ, έχουν ουσιαστικά σταματήσει από τα μέσα Φεβρουαρίου, μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ έχουν πραγματοποιήσει ξεχωριστές επαφές με Ρώσους και Ουκρανούς διαπραγματευτές τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, οι επαφές αυτές δεν έχουν μέχρι σήμερα οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο στα βασικά ζητήματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Ο επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, Κιρίλο Μπουντάνοφ, δήλωσε την Πέμπτη ότι οι συνομιλίες με τη Ρωσία, υπό αμερικανική μεσολάβηση, θα μπορούσαν να επαναληφθούν τον Σεπτέμβριο.
Ο Ζελένσκι βλέπει «ρεαλιστικό όραμα»
Το Κίεβο φαίνεται να διατηρεί ανοιχτό τον δίαυλο με την Ουάσιγκτον, παρά την αβεβαιότητα για τις επόμενες κινήσεις της Μόσχας.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ευχαρίστησε την Παρασκευή τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον «απαραίτητο τόνο» στις συνομιλίες με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ προωθεί ένα ρεαλιστικό όραμα για το τι πρέπει να γίνει και ποιο αποτέλεσμα πρέπει να επιτευχθεί.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει εάν η μυστική αποστολή του Ράτκλιφ στη Μόσχα αποτέλεσε απλώς μια διερευνητική επαφή ή εάν μπορεί να εξελιχθεί σε μια νέα διπλωματική πρωτοβουλία υψηλού επιπέδου.
Σε κάθε περίπτωση, η προοπτική μιας συνάντησης Τραμπ, Πούτιν και Ζελένσκι θα αποτελούσε σημαντική αλλαγή στη μέχρι σήμερα πορεία των διαπραγματεύσεων. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν η Μόσχα είναι διατεθειμένη να κάνει το βήμα που μέχρι σήμερα απέφευγε: να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με την ουκρανική ηγεσία υπό αμερικανική μεσολάβηση.
