Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν σήμερα εκατομμύρια άνθρωποι, καθώς μια σπάνια ολική έκλειψη ηλίου θα διασχίσει το βόρειο τμήμα της Ισπανίας. Η σκιά της Σελήνης θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο για λιγότερο από δύο λεπτά σε ορισμένες περιοχές, ενώ το φαινόμενο θα είναι μερικώς ορατό σε πολύ μεγαλύτερη έκταση.
Από τη Ρωσία έως την Ισπανία
Η ολική έκλειψη θα ξεκινήσει στη Ρωσία γύρω στις 20:00 ώρα Ελλάδας και θα κινηθεί μέσα από το Βόρειο Ημισφαίριο, περνώντας πάνω από τη Γροιλανδία και στη συνέχεια πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Η ζώνη της ολικότητας θα περάσει και από την Ευρώπη, με την Ισπανία να βρίσκεται στο επίκεντρο του φαινομένου. Η έκλειψη θα είναι ορατή ως ολική σε μια σχετικά στενή λωρίδα που εκτείνεται από το Οβιέδο έως την Πάλμα της Μαγιόρκα.
Η διαδρομή περνά από το Μπούργος και από περιοχές βόρεια της Μαδρίτης, ενώ το φαινόμενο θα φτάσει στο τέλος του περίπου στις 21:30. Σε περιοχές εκτός της στενής ζώνης της ολικότητας, ο Ήλιος θα καλυφθεί μόνο μερικώς.
Τι συμβαίνει σε μια ολική έκλειψη ηλίου
Η ολική έκλειψη ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και η σκιά της πέφτει πάνω σε ένα περιορισμένο τμήμα της γήινης επιφάνειας.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του φαινομένου οφείλεται σε μια εντυπωσιακή κοσμική σύμπτωση: η Σελήνη είναι περίπου 400 φορές μικρότερη από τον Ήλιο, αλλά βρίσκεται περίπου 400 φορές πιο κοντά στη Γη. Έτσι, οι δύο ουράνιοι δίσκοι εμφανίζονται από τη Γη με σχεδόν ίδιο φαινόμενο μέγεθος.
Κατά τη διάρκεια της ολικότητας, ο ηλιακός δίσκος καλύπτεται πλήρως και το φως της ημέρας μειώνεται απότομα. Για λίγες στιγμές γίνεται ορατό το ηλιακό στέμμα, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου.
Στο Μπούργος η ολικότητα θα διαρκέσει 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα
Η στιγμή της πλήρους κάλυψης του Ήλιου είναι εξαιρετικά σύντομη. Στο Μπούργος, για παράδειγμα, η ολικότητα θα διαρκέσει ακριβώς 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα.
Το συνολικό φαινόμενο, ωστόσο, θα διαρκέσει πολύ περισσότερο. Εκεί θα ξεκινήσει με τη σταδιακή κάλυψη του Ήλιου, θα ακολουθήσει η ολική έκλειψη και στη συνέχεια η σταδιακή επανεμφάνιση του ηλιακού δίσκου. Συνολικά, η διαδικασία θα διαρκέσει περίπου δύο ώρες.
Η διαφορά ανάμεσα στη διάρκεια της ολικότητας και στη συνολική διάρκεια είναι σημαντική, καθώς η πλήρης συσκότιση αποτελεί μόνο το μικρότερο τμήμα της έκλειψης.
Γιατί θεωρείται τόσο σπάνια
Εκλείψεις ηλίου σημειώνονται συνήθως μία ή δύο φορές τον χρόνο, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι συχνό φαινόμενο από ένα συγκεκριμένο σημείο της Γης.
Η σκιά της Σελήνης που φτάνει στην επιφάνεια του πλανήτη έχει πλάτος μόλις μερικών εκατοντάδων χιλιομέτρων. Έτσι, η ζώνη μέσα στην οποία μπορεί κάποιος να δει την ολική έκλειψη είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
Για τον ίδιο λόγο, μπορεί να χρειαστούν περίπου 400 χρόνια μέχρι μια συγκεκριμένη περιοχή να βρεθεί ξανά κάτω από τη σκιά μιας ολικής έκλειψης ηλίου.
Η Ισπανία, πάντως, θα έχει και άλλες ευκαιρίες στο άμεσο μέλλον. Δύο ακόμη ολικές εκλείψεις θα είναι ορατές από διαφορετικές περιοχές της χώρας, στις 2 Αυγούστου 2027 και στις 26 Ιανουαρίου 2028.
Τα γυαλιά προστασίας είναι απολύτως απαραίτητα
Η παρακολούθηση της έκλειψης απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Η απευθείας παρατήρηση του Ήλιου χωρίς κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μη αναστρέψιμη βλάβη στον αμφιβληστροειδή.
Απαραίτητα είναι τα ειδικά γυαλιά ηλιακής παρατήρησης με πιστοποίηση ISO 12312-2:2015, τα οποία έχουν σχεδιαστεί ώστε να φιλτράρουν την επικίνδυνη ακτινοβολία.
Ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα ύπουλος, καθώς ο αμφιβληστροειδής δεν διαθέτει υποδοχείς πόνου. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προκληθεί βλάβη χωρίς το άτομο να αισθανθεί άμεσα πόνο, ενώ προβλήματα στην όραση ενδέχεται να εμφανιστούν αργότερα.
Η έκλειψη, επομένως, προσφέρει ένα σπάνιο θέαμα, αλλά μόνο εφόσον παρακολουθηθεί με τον κατάλληλο εξοπλισμό και χωρίς απευθείας θέαση του Ήλιου με γυμνά μάτια.
