Το πρωί της 4ης Ιουνίου 1913, η Έμιλι Ουίλντινγκ Ντέιβισον φόρεσε το παλτό της, έβαλε στις τσέπες της δύο σημαίες με τα χρώματα του κινήματος των σουφραζέτων — πράσινο, λευκό και μωβ — και πήρε τον σιδηρόδρομο για το Έπσομ. Στην τσάντα της είχε και ένα εισιτήριο επιστροφής. Και μια πρόσκληση για μια συνάντηση του κινήματος το βράδυ.
Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα τι σκεφτόταν εκείνο το πρωί. Αυτό που ξέρουμε είναι τι έκανε.
Μια ζωή πολύ μεγάλη για την εποχή της
Η Έμιλι Ντέιβισον γεννήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 1872 στο Γκρίνουιτς του Λονδίνου. Ήταν μια εξαιρετικά ευφυής γυναίκα σε μια εποχή που η ευφυΐα των γυναικών θεωρούνταν περίεργη, ίσως ύποπτη. Σπούδασε στο Royal Holloway College και στη συνέχεια στο St. Hugh’s Hall της Οξφόρδης, όπου το 1895 αρίστευσε στα Αγγλικά. Το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης όμως δεν απένεμε τότε πτυχία σε γυναίκες. Αριστούχος χωρίς πτυχίο. Το σύστημα της έδειξε από νωρίς τι θέση της επιφύλασσε.
Έγινε δασκάλα ώσπου έβγαλε αρκετά χρήματα για να ολοκληρώσει τις σπουδές της, και αποφοίτησε τελικά με πτυχίο από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Στις φωτογραφίες της εποχής, εμφανίζεται συχνά με το τετράγωνο ακαδημαϊκό καπέλο — σαν να επιμένει να θυμίζει στον κόσμο αυτό που της αρνήθηκαν.
Το 1906 εντάχθηκε στην Ένωση Γυναικών Κοινωνικής και Πολιτικής Δράσης (WSPU) και παραιτήθηκε από τη δουλειά της για να αφιερωθεί στον αγώνα για ισότιμα εκλογικά δικαιώματα. Δεν ήταν πλέον δασκάλα. Ήταν επαγγελματίας επαναστάτρια.
Εννέα συλλήψεις, επτά απεργίες πείνας, σαράντα εννέα αναγκαστικές σιτίσεις
Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι στατιστική. Είναι βιογραφία.
Η Ντέιβισον συνελήφθη εννέα φορές για πράξεις πολιτικής ανυπακοής, έκανε απεργία πείνας επτά φορές και υποβλήθηκε σε αναγκαστική σίτιση σαράντα εννέα φορές. Ο γιατρός της φυλακής εισήγαγε έναν σωλήνα στο στόμα της, τον έσπρωχνε μέσα στον οισοφάγο και έχυνε υγρή τροφή μέσα της. Αυτό επαναλαμβανόταν ξανά και ξανά, μέρα με τη μέρα.
Το 1909, ενώ ήταν φυλακισμένη στο Χόλογουεϊ, οχυρώθηκε μέσα στο κελί της. Ένας δεσμοφύλακας ανέβηκε σε σκάλα και έριξε νερό με λάστιχο μέσα από το παράθυρο, πλημμυρίζοντας το κελί. Ήταν έτοιμη να πνιγεί. Δεν υπεχώρησε.
Το 1912, στη φυλακή Χόλογουεϊ, έφτασε στο συμπέρασμα ότι οι γυναίκες δεν θα κέρδιζαν ποτέ το δικαίωμα ψήφου χωρίς ένα μαρτύριο. Πήρε την απόφαση να τραβήξει την προσοχή πάνω στο κίνημα ρίχνοντας τον εαυτό της από μια σιδερένια σκάλα. Έπεσε σε δίχτυ 9 μέτρα πιο κάτω, γεγονός που απέτρεψε τον θάνατό της, αλλά της προκάλεσε σοβαρά τραύματα στη σπονδυλική στήλη. Εξηγώντας αργότερα την πράξη της, είπε: «Η ιδέα στο μυαλό μου ήταν ότι μια μεγάλη τραγωδία μπορεί να σώσει πολλές άλλες».
Μια γυναίκα που έβλεπε τον εαυτό της ως σπόρο — όχι ως θύμα.
Η μέρα στο Έπσομ
Στις 4 Ιουνίου 1913 διεξαγόταν το Έπσομ Ντέρμπι — ο 134ος αγώνας της διοργάνωσης. Ο αγώνας παρακολουθούσαν εκτιμώμενοι 500.000 άνθρωποι, μεταξύ τους ο βασιλιάς Γεώργιος Ε΄ και η βασίλισσα Μαρία.
Ο αγώνας ξεκίνησε στις 3:01 μ.μ. Καθώς τα άλογα έστριβαν στην καμπή του Τάτεναμ, πέρασαν μόλις τέσσερα δευτερόλεπτα από τη στιγμή που η Ντέιβισον πέρασε κάτω από τα κιγκλιδώματα ώσπου την χτύπησε το άλογο Άνμερ. Ο βασιλιάς Γεώργιος Ε΄ και η βασίλισσα Μαρία παρακολουθούσαν το θέαμα να ξεδιπλώνεται από το βασιλικό θεωρείο. Το άλογο την χτύπησε στο κεφάλι. Τραυματίστηκε και ο τζόκεϊ, το άλογο βγήκε αλώβητο.
Τι ακριβώς ήθελε να κάνει; Η ιστορία αφήνει το ερώτημα ανοιχτό. Ορισμένοι αυτόπτες μάρτυρες πίστεψαν ότι προσπαθούσε απλώς να διασχίσει την πίστα, νομίζοντας ότι τα άλογα είχαν περάσει. Άλλοι ανέφεραν ότι προσπαθούσε να αρπάξει τα χαλινάρια του βασιλικού αλόγου για να προσαρτήσει ένα λάβαρο της WSPU. Στην τσάντα της βρέθηκε εισιτήριο επιστροφής για την ίδια μέρα και πρόσκληση για συνάντηση του κινήματος το βράδυ.
Ίσως δεν ήθελε να πεθάνει. Ήταν έτοιμη να το κάνει — κι αυτή η διαφορά είναι το μέτρο της αποφασιστικότητάς της.
«Φρικτή γυναίκα»
Η Βασίλισσα Μαρία, αφού είδε από το βασιλικό θεωρείο τη γυναίκα να σωριάζεται κάτω από τα οπλές του αλόγου, επέλεξε να την αποκαλέσει «φρικτή γυναίκα». Ακόμα και νοσηλευόμενη, χωρίς τις αισθήσεις της, η Ντέιβισον δεχόταν σεξιστικά μηνύματα μίσους.
Δεν ανέκτησε ποτέ τις αισθήσεις της. Πέθανε τέσσερις μέρες αργότερα, στις 8 Ιουνίου 1913.
Είχε 40 χρονών.
Πενήντα χιλιάδες στην κηδεία της
Η Βρετανία που αρνήθηκε να της δώσει ψήφο την αποχαιρέτησε με μια κηδεία που έμοιαζε με επίδειξη δύναμης. Πενήντα χιλιάδες άνθρωποι παρακολούθησαν την πομπή. Οι σουφραζέτες βάδισαν στους δρόμους του Λονδίνου φορώντας λευκά, κρατώντας κλαδιά δάφνης.
Στον τάφο της στο Μόρπεθ της Αγγλίας, χαράχτηκαν τα λόγια που είχε επιλέξει η ίδια ως σύνθημα ζωής:
Deeds not words. Πράξεις, όχι λόγια.
Οι γυναίκες της Βρετανίας κέρδισαν μερικώς το δικαίωμα ψήφου το 1918 — πέντε χρόνια μετά τον θάνατό της. Το πλήρες εκλογικό δικαίωμα ισότιμο με τους άνδρες ήρθε το 1928.
Η Έμιλι Ντέιβισον δεν το έζησε.
Encyclopedia BritannicaEncyclopedia Britannica
Epsom & Ewell History Explorer Historic Newspapers
