Αχμαντινετζάντ, Τραμπ και Ισραήλ: Το παρασκήνιο μιας αποτυχημένης επιχείρησης στο Ιράν
Νέες αποκαλύψεις των The New York Times φέρνουν στο φως ένα σύνθετο παρασκήνιο γύρω από τις πρώτες ημέρες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τον πρώην πρόεδρο του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και ένα φερόμενο σχέδιο απελευθέρωσής του που εξελίχθηκε σε αποτυχημένη επιχείρηση αλλαγής ισορροπιών στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι μια «εσωτερική λύση» στο Ιράν θα ήταν προτιμότερη, ενώ το Ισραήλ φέρεται να είχε αναπτύξει σχέδιο που στόχευε στην απελευθέρωση και πιθανή πολιτική αξιοποίηση του πρώην Ιρανού προέδρου.
Το σχέδιο απελευθέρωσης και ο βομβαρδισμός στην Τεχεράνη
Σύμφωνα με τους The New York Times, το αρχικό σχέδιο που συζητήθηκε σε κύκλους ΗΠΑ και Ισραήλ προέβλεπε στοχευμένη επιχείρηση κατά του σημείου όπου τελούσε υπό κατ’ οίκον περιορισμό ο Αχμαντινετζάντ. Ο στόχος, όπως περιγράφεται, δεν ήταν η φυσική του εξόντωση αλλά η εξουδετέρωση των φρουρών που τον κρατούσαν υπό επιτήρηση, ώστε να υπάρξει πολιτική αξιοποίησή του σε περίπτωση κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος.
Η επιχείρηση, ωστόσο, εξελίχθηκε διαφορετικά. Την πρώτη ημέρα του πολέμου, ισραηλινά αεροσκάφη φέρεται να έπληξαν το φυλάκιο ασφαλείας στην είσοδο του δρόμου όπου βρισκόταν η κατοικία του στην Τεχεράνη, προκαλώντας τον θάνατο μελών των Φρουρών της Επανάστασης. Το ίδιο το σπίτι δεν υπέστη σοβαρές ζημιές, όμως η ισορροπία γύρω από τον πρώην πρόεδρο μεταβλήθηκε δραματικά.
Η πολιτική διάσταση και η εμπλοκή Τραμπ – Νετανιάχου
Οι αποκαλύψεις περιγράφουν ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο, στο οποίο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Τραμπ φέρονται να προσέγγισαν τον πόλεμο με στόχο όχι μόνο στρατιωτικά πλήγματα αλλά και πιθανή αναδιάταξη της πολιτικής ηγεσίας στο Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αφήσει δημόσια να εννοηθεί ότι μια «εσωτερική αλλαγή» στην Τεχεράνη θα μπορούσε να αποτελέσει λύση, με ορισμένους συνεργάτες του να αναζητούν πρόσωπα εντός του ιρανικού συστήματος που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ρεαλιστικές εναλλακτικές. Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αρκετοί αξιωματούχοι στις ΗΠΑ αντιμετώπιζαν το σενάριο αυτό ως εξαιρετικά απίθανο.
Η τύχη του Αχμαντινετζάντ μετά την επίθεση
Μετά τον βομβαρδισμό, ο Αχμαντινετζάντ φέρεται να επέζησε, ενώ οι «σωματοφύλακές» του – μέλη των Φρουρών της Επανάστασης – σκοτώθηκαν. Όπως αναφέρει και άρθρο της The Atlantic, ο πρώην πρόεδρος εκλήφθηκε από κύκλους γύρω του ως πρόσωπο που θα μπορούσε να «απελευθερωθεί» πολιτικά μέσω της επιχείρησης.
Από τότε, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, έχει αποσυρθεί πλήρως από τη δημόσια ζωή, με την τοποθεσία και την κατάστασή του να παραμένουν άγνωστες.
Ένας αμφιλεγόμενος πρώην πρόεδρος στο επίκεντρο
Ο Αχμαντινετζάντ παραμένει μια από τις πιο αμφιλεγόμενες μορφές της σύγχρονης ιρανικής πολιτικής ιστορίας. Κατά την προεδρία του (2005–2013), συγκρούστηκε ευθέως με τη Δύση, υπερασπίστηκε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και υιοθέτησε ακραία ρητορική απέναντι στο Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια είχε αρχίσει να ασκεί κριτική στο εσωτερικό καθεστώς, κατηγορώντας την ηγεσία για διαφθορά, γεγονός που τον έφερε σε τροχιά σύγκρουσης με την ίδια την εξουσία που κάποτε υπηρέτησε.
Από τη θεωρία του «εσωτερικού ηγέτη» στη σιωπή
Το σχέδιο που περιγράφουν οι The New York Times δείχνει, σύμφωνα με αναλυτές, τον βαθμό στον οποίο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περιλάμβανε όχι μόνο στρατιωτικές αλλά και πολιτικές στοχεύσεις υψηλού ρίσκου.
Η υπόθεση ότι ο Αχμαντινετζάντ θα μπορούσε να αποτελέσει «εσωτερική λύση» για την ηγεσία του Ιράν παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, ενώ η σημερινή του σιωπή τροφοδοτεί νέα ερωτήματα για το τι πραγματικά συνέβη μετά την επίθεση και ποιος είναι ο ρόλος που του αποδόθηκε – ή του αποδόθηκε ανεπιτυχώς – στο παρασκήνιο του πολέμου.
