Μια μυστική συμφωνία ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ μεταξύ του Ιράν και της Ρωσία φέρνουν στο φως οι Financial Times, αποκαλύπτοντας μια εκτεταμένη προμήθεια προηγμένων φορητών αντιαεροπορικών συστημάτων. Η συμφωνία, η οποία υπογράφηκε στη Μόσχα τον Δεκέμβριο, αφορά την παράδοση χιλιάδων πυραύλων ώμου τύπου Verba και σηματοδοτεί μια νέα φάση στη στρατιωτική σύγκλιση των δύο χωρών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια 500 φορητών μονάδων εκτόξευσης Verba και 2.500 πυραύλων 9M336 σε ορίζοντα τριετίας, με συνολικό κόστος που αγγίζει τα 495 εκατ. ευρώ. Τα στοιχεία προέρχονται από διαρροή ρωσικών εγγράφων που περιήλθαν στην κατοχή της εφημερίδας, καθώς και από πηγές με γνώση της συμφωνίας.
Το πρακτορείο Reuters επισημαίνει ότι δεν κατέστη δυνατό να επαληθεύσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες.
Τι προβλέπει η συμφωνία – Παραδόσεις έως το 2029
Η σύμβαση προβλέπει ότι οι παραδόσεις θα πραγματοποιηθούν σε τρεις φάσεις, από το 2027 έως το 2029. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μικρός αριθμός συστημάτων ενδέχεται να έχει ήδη παραδοθεί, επιταχύνοντας την ενίσχυση της ιρανικής αεράμυνας.
Το Verba συγκαταλέγεται στα πλέον σύγχρονα ρωσικά φορητά αντιαεροπορικά συστήματα (MANPADS). Πρόκειται για πύραυλο ώμου με υπέρυθρη καθοδήγηση, ικανό να πλήττει στόχους όπως πυραύλους cruise, αεροσκάφη χαμηλής πτήσης και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργεί από μικρές, ευέλικτες ομάδες μάχης, επιτρέποντας τη δημιουργία διάσπαρτων αντιαεροπορικών «θυλάκων» χωρίς εξάρτηση από σταθερά ραντάρ ή μεγάλες βάσεις, που αποτελούν ευάλωτους στόχους σε σύγχρονες συγκρούσεις.
Ανασυγκρότηση μετά τον πόλεμο με το Ισραήλ
Η κίνηση εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Τεχεράνης να ανασυγκροτήσει την αντιαεροπορική της άμυνα, η οποία υπέστη σημαντικά πλήγματα στον περσινό πόλεμο με το Ισραήλ. Οι ισραηλινές επιθέσεις στόχευσαν κρίσιμες υποδομές, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων ραντάρ και συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, αποκαλύπτοντας τρωτά σημεία στο υφιστάμενο δίκτυο προστασίας.
Παράλληλα, η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες απειλές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν προειδοποιήσει για ενδεχόμενη στρατιωτική δράση στο πλαίσιο της ευρύτερης έντασης στη Μέση Ανατολή. Η ενίσχυση με φορητά συστήματα όπως το Verba παρέχει τη δυνατότητα ταχείας ανάπτυξης και ευελιξίας, δυσχεραίνοντας τον σχεδιασμό αεροπορικών επιχειρήσεων από αντίπαλες δυνάμεις.
Στρατηγική σύγκλιση Μόσχας – Τεχεράνης
Η συμφωνία αναδεικνύει τη βαθύτερη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης, η οποία έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Η Ρωσία έχει κατηγορηθεί από δυτικές κυβερνήσεις για ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη έχει βρεθεί στο επίκεντρο διεθνών επικρίσεων για τη δική της συνδρομή προς τη Μόσχα σε άλλες συγκρούσεις.
Η προμήθεια των Verba ενδέχεται να μεταβάλει τις ισορροπίες σε περιφερειακό επίπεδο, ιδίως εάν τα συστήματα αναπτυχθούν γύρω από κρίσιμες ενεργειακές ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Τα φορητά αντιαεροπορικά συστήματα, λόγω της κινητικότητάς τους, δυσχεραίνουν τον εντοπισμό και την εξουδετέρωσή τους, ενισχύοντας την αποτρεπτική ισχύ ενός κράτους ακόμη και απέναντι σε τεχνολογικά ανώτερες αεροπορικές δυνάμεις.
Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας, η αποκάλυψη της συμφωνίας προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αστάθειας στη Μέση Ανατολή, με τη στρατιωτική συνεργασία Ιράν–Ρωσίας να αποκτά πλέον σαφή ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά.
