Μερική ανάκαμψη καταγράφει η Νέα Δημοκρατία στη νέα δημοσκόπηση της Marc για λογαριασμό της εφημερίδας Πρώτο Θέμα, με το κυβερνών κόμμα να ενισχύει οριακά τη θέση του και την αντιπολίτευση να παραμένει κατακερματισμένη. Την ίδια ώρα, η μάχη για τη δεύτερη θέση αποκτά νέα χαρακτηριστικά, καθώς πέρα από τα υφιστάμενα κόμματα, στο κάδρο εισέρχονται και υπό διαμόρφωση πολιτικοί φορείς.
Η εικόνα στην πρόθεση ψήφου και η «πολυπαραγοντική» εκτίμηση
Στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει 27,8%, διατηρώντας καθαρό προβάδισμα. Ακολουθεί το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής με 10,7%, η Πλεύση Ελευθερίας με 8,7%, η Ελληνική Λύση με 8,1%, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας με 6,8% και ο ΣΥΡΙΖΑ με 5,2%.
Στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος, με πολυπαραγοντική κατανομή των αναποφάσιστων, η σειρά παραμένει ίδια. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι, παρά τις μετακινήσεις στο εσωτερικό του εκλογικού σώματος, δεν έχει διαμορφωθεί ακόμη δυναμική ανατροπής της συνολικής ιεραρχίας.
Η απόσταση της Νέας Δημοκρατίας από το δεύτερο κόμμα παραμένει διψήφια, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα κυριαρχίας, χωρίς όμως να αίρει τα δομικά προβλήματα φθοράς που έχουν καταγραφεί το προηγούμενο διάστημα.
Καταλληλότητα για την πρωθυπουργία: Ενίσχυση Μητσοτάκη, κινητικότητα στο Κέντρο
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται ενισχυμένος κατά 1,4 μονάδες στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία. Στη δεύτερη θέση ακολουθεί η Ζωή Κωνσταντοπούλου με 8,1%, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σταθερή απήχηση της Πλεύσης Ελευθερίας σε ένα κοινό που αναζητεί πιο συγκρουσιακή αντιπολίτευση.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης προηγείται με βραχεία κεφαλή της Ζωής Κωνσταντοπούλου στους κεντρώους ψηφοφόρους και καταγράφει σαφές προβάδισμα στους κεντροαριστερούς. Ωστόσο, η συσπείρωση του ΠΑΣΟΚ παραμένει χαμηλή, καθώς μόλις το 35,3% των ψηφοφόρων του Ιουνίου 2023 δηλώνουν ότι το στηρίζουν και σήμερα. Το στοιχείο αυτό περιορίζει τη δυνατότητα του κόμματος να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά άλλων σχηματισμών.
Ποιος κάνει την «πιο ουσιαστική αντιπολίτευση»
Το ΠΑΣΟΚ κερδίζει, με διαφορά 0,4 μονάδων από την Πλεύση Ελευθερίας, τον τίτλο του κόμματος που ασκεί την πιο ουσιαστική αντιπολίτευση. Η υπεροχή του στηρίζεται κυρίως στις ηλικίες άνω των 65 ετών, αλλά και σε ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι φαίνεται να αναγνωρίζουν στο κόμμα έναν θεσμικό ρόλο ελέγχου.
Η οριακή διαφορά από την Πλεύση Ελευθερίας καταδεικνύει, ωστόσο, ότι η κοινωνική ζήτηση για πιο αιχμηρή αντιπολιτευτική γραμμή παραμένει ισχυρή, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες.
Τα υπό διαμόρφωση κόμματα Καρυστιανού και Τσίπρα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τα υπό διαμόρφωση κόμματα της Μαρία Καρυστιανού και του Αλέξης Τσίπρας.
Η συνολική δυνητική ψήφος για την κυρία Καρυστιανού φτάνει το 30,5%, με τη «σίγουρη» ψήφο στο 9,7%. Για τον Αλέξη Τσίπρα, τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώνονται στο 20,2% και 8,8%. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος δηλώνει ανοιχτό σε νέες πολιτικές εκφράσεις, χωρίς όμως να έχει μετατρέψει τη διάθεση αυτή σε σταθερή πρόθεση.
Η ύπαρξη αυτής της δεξαμενής δυνητικών ψηφοφόρων εντείνει την πίεση προς τα μεσαία κόμματα και καθιστά τη μάχη της δεύτερης θέσης εξαιρετικά ρευστή.
Διακομματική αποδοχή για τη συνταγματική αναθεώρηση
Εντυπωσιακά είναι τα ποσοστά αποδοχής για τις προτάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με τη συνταγματική αναθεώρηση.
Η αλλαγή του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών συγκεντρώνει στήριξη 92,5%. Η κατάργηση της μονιμότητας για δημοσίους υπαλλήλους που δεν ανταποκρίνονται στα καθήκοντά τους υποστηρίζεται από το 82%, ενώ το 79% τάσσεται υπέρ της καθολικής αξιολόγησης στο Δημόσιο.
Υψηλά είναι και τα ποσοστά για τον δημοσιονομικό κόφτη στους προϋπολογισμούς (76,7%), την επιστολική ψήφο για τους ψηφοφόρους εντός Ελλάδας (72,1%), τη συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης (71,8%), την επιστολική ψήφο των αποδήμων (66,1%) και την καθιέρωση μίας εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (62,9%).
Το εύρος της συναίνεσης δείχνει ότι θεσμικές παρεμβάσεις που συνδέονται με διαφάνεια, λογοδοσία και αποτελεσματικότητα συγκεντρώνουν διακομματική αποδοχή.
Το άρθρο 16 και η ιδεολογική γραμμή ρήξης
Η μόνη πρόταση που διχάζει την κοινωνία αφορά την αλλαγή του άρθρου 16 για τα πανεπιστήμια. Το 48,8% δηλώνει υπέρ της ίδρυσης μη κρατικών ΑΕΙ και το 46,3% κατά.
Οι ψηφοφόροι της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς σε ποσοστά 62,9% και 83,8% αντίστοιχα απορρίπτουν την πρόταση, ενώ οι κεντρώοι, κεντροδεξιοί και δεξιοί ψηφοφόροι την υποστηρίζουν. Το ζήτημα αυτό αναδεικνύεται σε σαφή ιδεολογική τομή, με ισχυρό συμβολικό φορτίο και προοπτική να επηρεάσει τις πολιτικές συμμαχίες.
Το πολιτικό συμπέρασμα: Κυριαρχία με φόντο ρευστότητα
Η δημοσκόπηση αποτυπώνει μια εικόνα σχετικής σταθεροποίησης της Νέας Δημοκρατίας και ενίσχυσης του Κυριάκου Μητσοτάκη στο πεδίο της καταλληλότητας. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει ένα πολυκερματισμένο και ρευστό τοπίο στην αντιπολίτευση, όπου κανένα κόμμα δεν έχει κατοχυρώσει πειστικά τον ρόλο του βασικού διεκδικητή.
Η μάχη για τη δεύτερη θέση εξελίσσεται σε πεδίο πολλαπλών διεκδικητών, με υπαρκτές δεξαμενές δυνητικής ψήφου για νέα σχήματα. Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από το κατά πόσο οι διαθέσεις αυτές θα αποκτήσουν οργανωτική και πολιτική έκφραση ή θα παραμείνουν στοιχείο πίεσης μέσα στο υπάρχον κομματικό σύστημα.
