Από τον θάνατο της Ρενέ Νικόλ Γκουντ έως τις πανεθνικές κινητοποιήσεις, μια Αμερική σε ανοιχτή σύγκρουση για τη μετανάστευση, την αστυνόμευση και τα όρια της κρατικής βίας.
Παρά το πολικό ψύχος των -7 βαθμών Κελσίου, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πλημμύρισαν τους δρόμους της Μινεάπολης το Σάββατο, σε μια από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών στην πόλη. Αφορμή, ο φονικός πυροβολισμός της 37χρονης Ρενέ Νικόλ Γκουντ από πράκτορα της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE), ένα περιστατικό που έχει προκαλέσει σοκ και βαθιά πολιτική αντιπαράθεση.
Η πορεία κατέληξε στο σημείο όπου η Γκουντ έπεσε νεκρή μέσα στο αυτοκίνητό της, μετατρέποντας τον δρόμο σε άτυπο τόπο μνήμης αλλά και κατηγορίας. Το πλήθος φώναζε το όνομά της, ενώ συνθήματα όπως «Καταργήστε την ICE» και «Καμία δικαιοσύνη, καμία ειρήνη» κυριάρχησαν.
«Ραγισμένη καρδιά» και συσσωρευμένη οργή
«Είμαι τρελά οργισμένη, με ραγισμένη καρδιά και καταρρακωμένη», δήλωσε η 30χρονη Έλισον Μοντγκόμερι, συνοψίζοντας το συναίσθημα που διαπερνούσε τη διαδήλωση. Δεν πρόκειται απλώς για ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά για μια έκρηξη συσσωρευμένης αγανάκτησης απέναντι στον ρόλο και τις πρακτικές της ICE.
Οι τοπικές αρχές της Μινεσότα, που ελέγχονται από τους Δημοκρατικούς, χαρακτήρισαν αδικαιολόγητη τη χρήση θανατηφόρας βίας. Βίντεο αυτόπτη μάρτυρα φέρεται να δείχνει τη Γκουντ να στρίβει το όχημά της μακριά από τον πράκτορα τη στιγμή που πυροβολείται, στοιχείο που ενισχύει τις αμφιβολίες για τον ισχυρισμό περί άμεσης απειλής.
Δύο εκδοχές, ένα χάσμα
Απέναντι σε αυτή την αφήγηση, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας, στο οποίο υπάγεται η ICE, επιμένει ότι ο πράκτορας ενήργησε σε νόμιμη άμυνα. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι ο οδηγός του οχήματος επιχείρησε να το χρησιμοποιήσει ως όπλο, μια γραμμή άμυνας που επαναλήφθηκε και σε δεύτερο περιστατικό στο Πόρτλαντ του Όρεγκον, όπου πράκτορας της υπηρεσίας φύλαξης συνόρων πυροβόλησε και τραυμάτισε δύο άτομα μέσα στο αυτοκίνητό τους.
Η σύγκρουση των αφηγήσεων δεν είναι μόνο νομική, αλλά βαθιά πολιτική. Για τους υποστηρικτές της σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής, οι πράκτορες δρουν σε ένα ολοένα και πιο επικίνδυνο περιβάλλον. Για τους επικριτές, πρόκειται για μια ανεξέλεγκτη υπηρεσία που λειτουργεί με λογική στρατιωτικής κατοχής.
Από τη Μινεάπολη σε όλη τη χώρα
Τα δύο περιστατικά λειτούργησαν ως καταλύτης για περισσότερες από 1.000 διαδηλώσεις σε όλες τις ΗΠΑ, με κεντρικό σύνθημα «ICE Out For Good». Στη Φιλαδέλφια, διαδηλωτές πορεύτηκαν μέχρι ομοσπονδιακό κέντρο κράτησης φωνάζοντας «Η ICE πρέπει να φύγει» και «Όχι στις φασιστικές ΗΠΑ». Στο Μανχάταν, εκατοντάδες άνθρωποι πέρασαν έξω από τα δικαστήρια μετανάστευσης, διαμαρτυρόμενοι για τις συλλήψεις μεταναστών μετά την εμφάνισή τους ενώπιον των δικαστικών αρχών.
Παρά τη μαζικότητα και την ένταση των συνθημάτων, οι κινητοποιήσεις χαρακτηρίστηκαν κυρίως ειρηνικές.
Η Μινεσότα στο στόχαστρο του Λευκού Οίκου
Η Μινεσότα δεν βρέθηκε τυχαία στο επίκεντρο. Εδώ και μήνες αποτελεί πεδίο εφαρμογής της επιθετικής πολιτικής απελάσεων της κυβέρνησης Τραμπ, με την ανάπτυξη περίπου 2.000 ομοσπονδιακών πρακτόρων στην περιοχή. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τους τοπικούς αξιωματούχους για «ανοχή», συνδέοντας τη στάση τους με σκάνδαλο υπεξαίρεσης κοινωνικών επιδομάτων στο οποίο εμπλέκονταν μέλη της σομαλικής διασποράς.
Για τους Δημοκρατικούς της Πολιτείας, η ομοσπονδιακή παρουσία ισοδυναμεί με πολιτική πρόκληση και υπονόμευση της τοπικής αυτονομίας. Για τον Λευκό Οίκο, είναι απόδειξη αποφασιστικότητας απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση.
«Δεν θα απαντήσουμε στο χάος με χάος»
Ο δήμαρχος της Μινεάπολης, Τζέικομπ Φρέι, προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη του δικαιώματος στη διαμαρτυρία και την ανάγκη για τάξη. «Δεν θα αντιμετωπίσουμε το χάος του Ντόναλντ Τραμπ με ένα άλλο χάος», δήλωσε, προειδοποιώντας ότι όσοι προκαλέσουν φθορές ή παρανομήσουν θα συλληφθούν. «Θέλει να τσιμπήσουμε το δόλωμα», πρόσθεσε, υπονοώντας μια στρατηγική πολιτικής κλιμάκωσης από την Ουάσινγκτον.
Κογκρέσο εναντίον ICE
Η ένταση μεταφέρθηκε και σε θεσμικό επίπεδο, όταν τρεις Δημοκρατικές βουλεύτριες της Μινεσότα –η Άντζι Κρεγκ, η Κέλι Μόρισον και η Ιλχάν Ομάρ– επιχείρησαν να επισκεφθούν κέντρο της ICE κοντά στη Μινεάπολη, χωρίς να τους επιτραπεί η είσοδος. «Παραβιάζουν την ομοσπονδιακή νομοθεσία», δήλωσε η Κρεγκ, τονίζοντας τον εποπτικό ρόλο του Κογκρέσου και την ανάγκη ανθρώπινης μεταχείρισης των κρατουμένων.
Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας απάντησε ότι η άρνηση έγινε για λόγους ασφαλείας και ότι οι κανονισμοί απαιτούν προειδοποίηση επτά ημερών για τέτοιες επισκέψεις, μια εξήγηση που δεν έπεισε τους επικριτές.
Σύμφωνα με το εξειδικευμένο αμερικανικό μέσο The Trace, η Ρενέ Γκουντ είναι ο τέταρτος άνθρωπος που σκοτώνεται από πυρά πρακτόρων της ICE από την έναρξη της πολιτικής μαζικών απελάσεων του Τραμπ, ενώ επτά ακόμη έχουν τραυματιστεί. Για τους υποστηρικτές των κινητοποιήσεων, τα στοιχεία αυτά συνθέτουν ένα ανησυχητικό μοτίβο. Για τους υπερασπιστές της υπηρεσίας, αποτελούν το αναπόφευκτο κόστος μιας σκληρής αλλά αναγκαίας πολιτικής.
