Η ισραηλινή κυβέρνηση ενέκρινε τις πρώτες ώρες της Παρασκευής την πρώτη φάση της συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας και απελευθέρωση των ομήρων που παραμένουν στα χέρια της Χαμάς, ύστερα από δύο χρόνια αιματηρού πολέμου.
Η εξέλιξη ήρθε έπειτα από έντονες πιέσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος παρουσίασε στα τέλη Σεπτεμβρίου ένα σχέδιο 20 σημείων για τον τερματισμό των συγκρούσεων και την έναρξη μιας νέας «μεταπολεμικής εποχής» στη Γάζα.
Έγκριση της πρώτης φάσης
«Η κυβέρνηση μόλις ενέκρινε το πλαίσιο για την απελευθέρωση όλων των ομήρων – των ζωντανών και των αποβιωσάντων», ανακοίνωσε μέσω X το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου. Η υπογραφή της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε νωρίς το πρωί στην Αίγυπτο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών και μεσολαβητών από αραβικές χώρες. Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του γραφείου του πρωθυπουργού, Σος Μπεντροσιάν, οι όμηροι θα απελευθερωθούν εντός 72 ωρών από την έναρξη ισχύος της κατάπαυσης του πυρός.
Η πρώτη φάση προβλέπει την ταυτόχρονη αποφυλάκιση περίπου 2.000 Παλαιστινίων κρατουμένων από ισραηλινές φυλακές, την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και την σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων από συγκεκριμένες περιοχές. Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός θα διατηρήσει τον έλεγχο του 53% της Λωρίδας της Γάζας, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Ιστορική στιγμή και πολιτικές αντιδράσεις
Η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε ανάμεικτα συναισθήματα στο Ισραήλ και στα παλαιστινιακά εδάφη. Ο επικεφαλής της ισραηλινής διπλωματίας, Γεδεών Σάαρ, χαρακτήρισε τη συμφωνία «το πρώτο βήμα για να μπει οριστικό τέλος στον πόλεμο». Από την πλευρά της Χαμάς, ο ανώτερος διαπραγματευτής Χαλίλ αλ Χάγια δήλωσε ότι «έλαβε διαβεβαιώσεις» από τους μεσολαβητές και την αμερικανική κυβέρνηση πως ο πόλεμος «τερματίζεται πλήρως».
Ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, μίλησε σε ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο για μια «ιστορική στιγμή» και τόνισε ότι στόχος πλέον είναι «ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα» ανάμεσα στους δύο λαούς. «Θέλουμε να ζήσουμε δίπλα στο Ισραήλ, όχι απέναντί του», υπογράμμισε.
Στο εσωτερικό της ισραηλινής κυβέρνησης, πάντως, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις. Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, εξέφρασε την έντονη αντίθεσή του στη συμφωνία, λέγοντας πως «ανταμείβει την τρομοκρατία». Παρ’ όλα αυτά, η συμφωνία εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία από το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας.
Πανηγυρισμοί και ανακούφιση
Στη Χαν Γιούνις, στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας –μια πόλη σχεδόν ισοπεδωμένη από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς–, κάτοικοι βγήκαν στους δρόμους πανηγυρίζοντας για το τέλος του πολέμου. «Δόξα τω Θεώ! Παρ’ όλους τους θανάτους και τις απώλειες, είμαστε ευτυχείς σήμερα», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο 38χρονος Αϊμάν αλ Ναζάρ.
Στο Τελ Αβίβ, στην «πλατεία των ομήρων», εκατοντάδες συγγενείς των απαχθέντων αγκαλιάζονταν, κρατώντας πλακάτ που έγραφαν «Επιστρέφουν». «Περιμέναμε αυτή τη μέρα 734 ημέρες», δήλωσε συγκινημένος ο 54χρονος Λόρενς Ιτζχάκ, συγγενής ενός από τους απαχθέντες της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες κράτησαν τέσσερις ημέρες στην Αίγυπτο. Ο ίδιος δήλωσε ότι «ανυπομονεί να επισκεφθεί» τη Μέση Ανατολή τις επόμενες ημέρες, πιθανώς «τη Δευτέρα ή την Τρίτη», μετά την επιστροφή των ομήρων. «Ίσως να είναι η στιγμή που η ειρήνη στη Μέση Ανατολή θα γίνει πραγματικότητα», είπε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου ευχαρίστησε δημοσίως τον Τραμπ για τις «ακούραστες προσπάθειές του» και τον «ηγετικό ρόλο του» στη συμφωνία. Ο Αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι δήλωσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «αξίζει το Νόμπελ Ειρήνης» για την πρωτοβουλία του, μια φράση που επανέλαβε και ο Νετανιάχου.
Επόμενη ημέρα και δεύτερη φάση
Η πρώτη φάση της συμφωνίας αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για τη δεύτερη, που προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς και την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα. Ο Τραμπ επιβεβαίωσε πως οι ΗΠΑ θα εποπτεύσουν την εφαρμογή του σχεδίου με τη συμμετοχή περίπου 200 Αμερικανών στρατιωτικών που θα αναπτυχθούν προσωρινά στην περιοχή.
Η Ουάσιγκτον προτείνει επίσης τη δημιουργία μιας «επιτροπής ειρήνης», υπό την προεδρία του ίδιου του Τραμπ, η οποία θα επιβλέπει τη μεταβατική διοίκηση της Γάζας. Ωστόσο, ανώτερα στελέχη της Χαμάς, όπως ο Οσάμα Χαμντάν, απορρίπτουν την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι «κανένας Παλαιστίνιος δεν θα δεχθεί αμερικανική κηδεμονία».
Ο βαρύς απολογισμός
Η σύγκρουση που ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023, μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, κόστισε τη ζωή σε 1.219 ανθρώπους στην ισραηλινή πλευρά και σε τουλάχιστον 67.000 Παλαιστινίους στη Γάζα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΟΗΕ. Δύο χρόνια αδιάκοπων βομβαρδισμών και αποκλεισμού έχουν αφήσει πίσω ερείπια, πείνα και εκατομμύρια εκτοπισμένους.
Η έναρξη της κατάπαυσης του πυρός δεν σημαίνει ότι οι πληγές θα επουλωθούν άμεσα, αλλά για πρώτη φορά μετά από 24 μήνες αίματος και φωτιάς, υπάρχει μια συλλογική αίσθηση πως «ο πόλεμος τελείωσε». Όπως είπε ένας Παλαιστίνιος πατέρας από τη Γάζα στο Al Jazeera, «ίσως να μην έχουμε πια σπίτια, αλλά μπορούμε να ελπίζουμε ξανά».
- Βενιζέλος: Ζήτημα εθνικής ασφάλειας η διαχείριση του FIR Αθηνών
- Γερμανικός Τύπος για Βενεζουέλα και ΗΠΑ: Δύο μέτρα και δύο σταθμά για το Διεθνές Δίκαιο
- Ο Νικολάς Μαδούρο βρίσκεται στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν
- Έκθεση ζωγραφικής: «Ταξίμια, στην Παράδοση του ελληνικού τρόπου: Από την ιστορία στη σύγχρονη Ζωγραφική»
- Οι εν αναμονή μιμητές του Ντόναλντ Τραμπ- Γιατί η Βενεζουέλα αλλάζει τα πάντα
