Η αγωνία των επιβατών που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τις φλόγες, οι φωνές μέσα στα συντρίμμια και οι καταγγελίες για τις παρεμβάσεις στον τόπο της τραγωδίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της 46ης συνεδρίασης της δίκης για τα Τέμπη.
Οι καταθέσεις της Καλλιόπης Καλαϊτζίδου και του Άγγελου Φανουράκη, επιβατών του δεύτερου βαγονιού, έφεραν στο ακροατήριο τις στιγμές της σύγκρουσης και της προσπάθειας διαφυγής.
Νωρίτερα, ο Βαγγέλης Βλάχος, αδελφός του Βάιου Βλάχου που σκοτώθηκε στο δυστύχημα, περιέγραψε την προσωπική έρευνα της οικογένειάς του για τις τελευταίες ώρες του αδελφού του, τις ελλείψεις στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων και όσα, όπως υποστήριξε, συνέβησαν στον τόπο της σύγκρουσης τις πρώτες ημέρες μετά την τραγωδία.
Την ίδια ώρα, έξω από το συγκρότημα «Γαιόπολις» του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όπου διεξάγεται η δίκη, συγγενείς ανάρτησαν τις φωτογραφίες των 57 νεκρών. Δίπλα τους τοποθετήθηκε και η φωτογραφία του Γεράσιμου Γεωργιάδη, του μοναδικού επιζώντα που εξακολουθεί να δίνει τη δική του μάχη, με το μήνυμα «είμαι παρών».
Η συνεδρίαση της Δευτέρας 2 Νοεμβρίου ολοκληρώθηκε με την κατάθεση της Καλαϊτζίδου. Η δίκη συνεχίζεται την Τρίτη, με νέες μαρτυρίες επιβατών και επιζώντων.
«Ήταν ένα χαρούμενο βαγόνι» – Η κατάθεση της Καλαϊτζίδου
«Ήταν ένα χαρούμενο βαγόνι. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή. Θυμάμαι να αιωρούμαι και μια ξαφνική λάμψη». Με αυτά τα λόγια η Καλλιόπη Καλαϊτζίδου περιέγραψε στο δικαστήριο τη στιγμή της σύγκρουσης. Όταν συνήλθε, είχε το πόδι της εγκλωβισμένο στην πόρτα του κουπέ. Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική και η θερμοκρασία ανέβαινε συνεχώς.
Στην ερώτηση της προέδρου για τους υπόλοιπους επιβάτες που βρίσκονταν μαζί της, απάντησε ότι άκουγε φωνές: «Δεν θέλω να πεθάνω, θα πεθάνουμε». Λίγο αργότερα άκουσε τις εκκλήσεις «φωτιά, φωτιά» και προσπάθησε να σηκωθεί. Με τη βοήθεια άλλων επιβατών κατάφερε να βγει από το βαγόνι και να φτάσει στον δρόμο.
Η μάρτυρας εξήγησε ότι η παρουσία της στη δίκη έχει έναν συγκεκριμένο λόγο: να ακουστούν οι φωνές όσων επέζησαν αλλά και εκείνων που δεν επέστρεψαν ποτέ από το ταξίδι. «Είμαι εδώ για αυτά τα παιδιά. Για να ακουστούν όλες οι φωνές», είπε ολοκληρώνοντας την κατάθεσή της.
Ο Φανουράκης έφερε στο δικαστήριο τη βαλίτσα του ταξιδιού
Νωρίτερα είχε καταθέσει ο Άγγελος Φανουράκης, επίσης επιβάτης του δεύτερου βαγονιού. Η περιγραφή του για τη σύγκρουση ήταν χαρακτηριστική: «Βλέπω μια δυνατή λάμψη και ακούω δυνατό θόρυβο από λαμαρίνες να τρίβονται. Πετάγομαι και βάζω ενστικτωδώς τα χέρια μου μπροστά. Κάναμε κωλοτούμπες μέσα στο βαγόνι. Την ώρα που εκσφενδονίζομαι μαυρίζουν όλα».
Ο μάρτυρας περιέγραψε την προσπάθεια των επιβατών να εγκαταλείψουν το βαγόνι, καθώς η φωτιά είχε ήδη αρχίσει να εξαπλώνεται. «Ακούω πως αν δεν κατέβουμε από εκεί θα καούμε. Πιάσαμε το παράθυρο να κατέβουμε», ανέφερε.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και το αίτημα που υπέβαλε ο συνήγορος υποστήριξης της κατηγορίας Αντώνης Ψαρόπουλος, πατέρας θύματος. Ο Φανουράκης είχε μαζί του στο δικαστήριο τη βαλίτσα που κουβαλούσε στο ταξίδι της 28ης Φεβρουαρίου, καθώς και τα παπούτσια που φορούσε εκείνο το βράδυ και είχε διατηρήσει μετά το δυστύχημα. Ο Ψαρόπουλος ζήτησε προφορικά να εξεταστούν τα αντικείμενα, προκειμένου να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της δικαστικής διερεύνησης.
Σημειώνεται ότι ο Φανουράκης δεν είχε κληθεί να καταθέσει στον εφέτη ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη κατά τη διάρκεια της κύριας ανάκρισης.
Η κατάθεση του Βαγγέλη Βλάχου: «Ήταν διαρκές και προδιαγεγραμμένο το έγκλημα»
Η πιο εκτεταμένη και πολυεπίπεδη κατάθεση της ημέρας ήταν εκείνη του Βαγγέλη Βλάχου, αδελφού του 34χρονου Βάιου Βλάχου. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε στη σχέση του με τον αδελφό του, στις τελευταίες ώρες της ζωής του, αλλά και στη δική του προσπάθεια να ανασυνθέσει όσα συνέβησαν πριν και μετά τη σύγκρουση.
«Ο Βάιος ήταν ο μικρός μου αδελφός. Μεγάλωσα μαζί του στο ίδιο δωμάτιο, με τα ίδια παιχνίδια. Μεγαλώσαμε μαζί, σπουδάσαμε μαζί», είπε, περιγράφοντας μια σχέση που συνεχίστηκε μέχρι το τελευταίο ταξίδι.
Ιδιαίτερα οδυνηρή ήταν η αναφορά του στην τελευταία συνομιλία τους. Ο Βάιος εργαζόταν σε τεχνική εταιρεία και επρόκειτο να ασχοληθεί με την πιστοποίηση βαγονιών, κάτι που τον ενθουσίαζε.
«Πρέπει να αλλάξει η ασφάλεια. Ο αδελφός μου αυτό έκανε και αυτό τον έκανε χαρούμενο, αλλά από αυτό χάθηκε», ανέφερε.
Ο Βαγγέλης Βλάχος μίλησε και για τον γιο του, ο οποίος είχε ιδιαίτερη αδυναμία στον θείο του. «Ο γιος μου τον λάτρευε τον Βάιο, αλλά δεν μπόρεσε να τον ξαναδεί. Πήγαμε ένα κλειστό φέρετρο», κατέθεσε.
Η τελευταία διαδρομή και οι προειδοποιήσεις που δεν εισακούστηκαν
Ο μάρτυρας περιέγραψε την προσωπική έρευνα που πραγματοποίησε για να ανασυνθέσει τις τελευταίες ώρες του αδελφού του, αξιοποιώντας καταγραφές από κάμερες και άλλα διαθέσιμα στοιχεία.
Όπως ανέφερε, ο Βάιος είχε φτάσει στον Σταθμό Λαρίσης στην Αθήνα, όπου παρέμεινε περίπου μισή ώρα, ενώ στη συνέχεια καταγράφηκε στο Παλαιοφάρσαλο. Εκεί, σύμφωνα με την περιγραφή του, ήταν εκνευρισμένος από τις καθυστερήσεις, είχε κατέβει από το τρένο και συνομιλούσε με άλλους επιβάτες.
Ο Βαγγέλης Βλάχος συνέδεσε τις καθυστερήσεις και τη λειτουργία της αμαξοστοιχίας με τη γενικότερη κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου. Υποστήριξε ότι η απουσία ουσιαστικών μέτρων ασφαλείας δεν αφορούσε μόνο τη συγκεκριμένη ημέρα, αλλά αποτελούσε καθημερινή πραγματικότητα.
«Δεν πήραν κανένα μέτρο σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες για να εξασφαλίσουν την ασφάλεια. Πάλι πήγαιναν με 160-170. Υπήρχε μια ανασφαλής κανονικότητα καθημερινά, όχι μόνο εκείνη την ημέρα», είπε.
Αναφερόμενος στις ηχητικές καταγραφές των συνομιλιών μετά τη σύγκρουση, τις χαρακτήρισε ντροπιαστικές, επισημαίνοντας ότι δεν υπήρχε σοβαρή επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκομένων.
«Αυτό το περιστατικό που αποτυπώνεται στις τελευταίες εικόνες του αδελφού μου ήταν κάτι που δεν έγινε μόνο τότε. Ήταν η ανασφαλής πραγματικότητα που είχε επιτρέψει ο ΟΣΕ και η Hellenic Train από το 2019. Ήταν διαρκές και προδιαγεγραμμένο το έγκλημα των Τεμπών», υποστήριξε.
Τρεις ημέρες αναζητούσε τον αδελφό του
Στη συνέχεια περιέγραψε τις δραματικές ώρες μετά τη σύγκρουση. Βρισκόταν στο εξωτερικό όταν ενημερώθηκε από τον πατέρα του για το δυστύχημα. Η πρώτη βιντεοκλήση ήταν αρκετή για να αντιληφθεί ότι η κατάσταση ήταν εξαιρετικά σοβαρή.
«Ο γιος μου μόλις άκουσε άρχισε να ουρλιάζει», θυμήθηκε.
Προσπαθούσε να εντοπίσει τον Βάιο μέσα από τις εικόνες των τηλεοπτικών μεταδόσεων, ενώ τηλεφωνούσε στα νοσοκομεία. Το κινητό του αδελφού του δεν απαντούσε.
«Έπαιρνα με αγωνία σε όλα τα νοσοκομεία για να βρω τον Βάιο. Ο πατέρας μου μου είπε πως θα κάτσει εκεί να βλέπει τους σάκους για να αναγνωρίσει τον σωματότυπο του Βάιου. Εμένα μου ζήτησε να ψάχνω και από τότε αυτό κάνω για τον αδελφό μου», κατέθεσε.
Κάποια στιγμή πληροφορήθηκε ότι σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης νοσηλευόταν ένας άνδρας με το όνομα Βάιος, ο οποίος είχε πάρει εξιτήριο. Αποδείχθηκε, ωστόσο, ότι επρόκειτο για διαφορετικό άνθρωπο από τα Τρίκαλα.
Χρειάστηκε τρεις ημέρες για να επιστρέψει από το εξωτερικό και να παραστεί στην κηδεία του αδελφού του. Αργότερα είδε τις φωτογραφίες της ιατροδικαστικής εξέτασης.
«Είδαμε τις φωτογραφίες, έφριξα. Δεν μπορώ να το δεχθώ, είναι πολύ άδικο αυτό», είπε.
Οι καταγγελίες για το «μπάζωμα» και την αλλοίωση του τόπου της τραγωδίας
Μεγάλο μέρος της κατάθεσης αφιερώθηκε στις παρεμβάσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, έγιναν στον τόπο του δυστυχήματος τις πρώτες ημέρες μετά τη σύγκρουση.
Ο Βαγγέλης Βλάχος υποστήριξε ότι όταν η οικογένεια έφτασε στο σημείο, ο χώρος είχε ήδη αλλάξει δραματικά.
«Όταν εμείς μαθαίναμε, είχαν ήδη συναντηθεί, είχαν ήδη αποφασίσει για το πώς θα δράσουν για να αλλοιώσουν όλο τον χώρο και τα στοιχεία», ανέφερε, ζητώντας να διερευνηθεί τι ακριβώς είχε αποφασιστεί στις συσκέψεις εκείνων των ημερών.
Περιγράφοντας την πρώτη επίσκεψή του, είπε ότι αντίκρισε έναν χώρο που δεν αναγνώριζε. «Με το που παρκάραμε στον χώρο ένιωθα πως είμαι σε όνειρο. Βλέπω τον χώρο αγνώριστο. Μου βγήκε θυμός, άρχισα να κλαίω, να βρίζω και να ρωτάω ποιος το έκανε αυτό», κατέθεσε.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε στο δικαστήριο, αστυνομικός που βρισκόταν εκεί τού μίλησε για έναν ψηλό άνδρα με μουστάκι, ο οποίος είχε δώσει εντολή μέχρι την Κυριακή ο χώρος να είναι «λαμπίκο».
Ο μάρτυρας περιέγραψε πώς ο ίδιος και η οικογένειά του επιχείρησαν να εντοπίσουν τα χώματα που είχαν απομακρυνθεί. Συνέκριναν φωτογραφίες και καταγραφές πριν και μετά τις παρεμβάσεις, αναζήτησαν στοιχεία ακόμη και σε αμμορυχεία και ενημέρωσαν τον ειδικό εφέτη ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη.
Αναφέρθηκε επίσης στην επίσκεψή του μαζί με τη μητέρα του στο Αστυνομικό Τμήμα Τεμπών, δύο ημέρες μετά την κηδεία. Εκεί, όπως είπε, υπήρχε έντονη μυρωδιά λάσπης και υγρασίας, ενώ η μητέρα του εντόπισε μια τσάντα που ανήκε στη σύντροφο του Βάιου.
Ο ίδιος εξέφρασε ακόμη την ενόχλησή του για τις διαρροές στοιχείων της δικογραφίας, υποστηρίζοντας ότι προκαλούν πρόσθετο πόνο στις οικογένειες.
Τι γνώριζαν οι αρμόδιοι για την ασφάλεια του σιδηροδρόμου
Ο αδελφός του θύματος υποστήριξε ότι οι σοβαρές ελλείψεις στην ασφάλεια του δικτύου ήταν γνωστές στους αρμόδιους και ότι είχαν προηγηθεί επανειλημμένες προειδοποιήσεις από εργαζομένους και στελέχη του σιδηροδρόμου.
«Είναι βέβαιο πως όλοι οι κατηγορούμενοι γνώριζαν γι’ αυτή την κατάσταση. Ήξεραν για τις ελλείψεις. Δεν ήταν μόνο τα εξώδικα. Είχαν ενημερωθεί από ανθρώπους σε σημαντικές θέσεις και τους είχαν προειδοποιήσει για το τι θα ακολουθούσε», ανέφερε.
Έκανε επίσης λόγο για παραπληροφόρηση μετά την τραγωδία, αναφερόμενος στην παρουσίαση του τοπικού πίνακα κυκλοφορίας της Λάρισας ως συστήματος τηλεδιοίκησης.
«Αμέσως μετά τα Τέμπη, μέσα σε έξι μήνες, έκαναν όλα όσα δεν είχαν κάνει τα προηγούμενα έξι χρόνια. Πώς μπόρεσαν να το κάνουν αυτό και δεν το είχαν κάνει νωρίτερα; Θα είχαν προλάβει την τραγωδία;» διερωτήθηκε.
Στην κατάθεσή του επανήλθε και στο ζήτημα των πιέσεων για την πραγματοποίηση πολλών δρομολογίων με υψηλές ταχύτητες, παρά τις δυσλειτουργίες του δικτύου.
Η πυρόσφαιρα και τα ερωτήματα για τον θάνατο των θυμάτων
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στη φωτιά και την πυρόσφαιρα που ακολούθησαν τη σύγκρουση. Ο Βάιος Βλάχος συγκαταλέγεται στα θύματα που απανθρακώθηκαν και η οικογένειά του εξακολουθεί να αναζητά απαντήσεις για τις συνθήκες του θανάτου του.
Ο Βαγγέλης Βλάχος αναφέρθηκε στη στάση στην οποία βρέθηκε η σορός του αδελφού του, η οποία περιγράφηκε ως στάση πυγμάχου, εξηγώντας ότι αυτό δημιούργησε ερωτήματα στην οικογένεια για το ενδεχόμενο να ήταν ακόμη ζωντανός όταν εκδηλώθηκε η φωτιά.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν διαθέτει ειδικές επιστημονικές γνώσεις για το συγκεκριμένο ζήτημα και ότι απαιτεί τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Μάλιστα, δήλωσε ότι σήμερα τον πείθει η επίσημη επιστημονική εκδοχή που συνδέει την πυρόσφαιρα με τα έλαια σιλικόνης και το ηλεκτρικό τόξο.
«Εμένα σήμερα με πείθει η επίσημη εκδοχή με τα έλαια σιλικόνης και το ηλεκτρικό τόξο. Αυτό μου δίνει τις απαντήσεις που χρειάζομαι. Ας το θεωρήσουμε δεδομένο και ας αναζητήσουμε ευθύνες», ανέφερε.
Ζήτησε, παράλληλα, να διερευνηθούν συνολικά τα ζητήματα πυρασφάλειας των συρμών και όχι μόνο η συμπεριφορά των καθισμάτων στη φωτιά. Κατά την άποψή του, πρέπει να εξεταστούν όλες οι παράμετροι που αφορούν την προστασία των επιβατών.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι ζητά την τιμωρία όσων αποδειχθεί ότι ευθύνονται, χωρίς να καταδικαστούν αθώοι.
«Να υπάρξει δικαιοσύνη και να αλλάξει η ανασφάλεια των σιδηροδρόμων. Να καταδικαστούν όσοι φταίνε για τον θάνατο του αδελφού μου. Να μην καταδικαστεί κανείς που είναι αθώος. Έχω εμπιστοσύνη στο δικαστήριό σας».
Οι φωτογραφίες των 57 θυμάτων έξω από το «Γαιόπολις»
Η 46η συνεδρίαση είχε και μια ιδιαίτερη συμβολική διάσταση. Συγγενείς των θυμάτων ανάρτησαν στην περίφραξη του συγκροτήματος «Γαιόπολις» τις φωτογραφίες και τα ονόματα των 57 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στις 28 Φεβρουαρίου 2023.
Τέμπη: Οδύνη στο μνημόσυνο για τους 57 νεκρούς | Athens Voice
Ανάμεσά τους βρίσκεται και η φωτογραφία του Γεράσιμου Γεωργιάδη, του μοναδικού επιζώντα της τραγωδίας, με τη φράση «είμαι παρών».
Στη συγκεκριμένη συνεδρίαση, από τους 36 κατηγορουμένους παρών ήταν ο πρώην πρόεδρος του ΟΣΕ Σπυρίδων Πατέρας.
Η δικαστική διαδικασία συνεχίζεται την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, με νέες καταθέσεις τραυματιών και επιζώντων. Για την τρέχουσα εβδομάδα έχουν προγραμματιστεί τρεις συνεδριάσεις και συνολικά 21 μάρτυρες.
Η κατάθεση των επιβατών αναμένεται να προσθέσει νέα στοιχεία για όσα συνέβησαν μέσα στα βαγόνια, ενώ οι μαρτυρίες των συγγενών επαναφέρουν στο ακροατήριο τα ζητήματα της ασφάλειας, της διαχείρισης του τόπου της τραγωδίας και της αναζήτησης ευθυνών.
Σχετικό αρχείο και προηγούμενο ρεπορτάζ:
- Anatropi News – Πώς φτάσαμε στο Ειδικό Δικαστήριο για τα Τέμπη
- Anatropi News – Το βούλευμα για Τριαντόπουλο, Αγοραστό και το μπάζωμα
- Libre – Η κατάθεση επιβάτη για τις συνθήκες μέσα στο δεύτερο βαγόνι
- Libre – Καταθέσεις επιβατών από το δεύτερο βαγόνι
- Libre – Τα αιτήματα για αναβάθμιση κατηγοριών στη δίκη
- Larissanet – Οι καταθέσεις Φανουράκη και Καλαϊτζίδου
- ΕΡΤ – Η 46η συνεδρίαση και τα έγγραφα που αναμένει το δικαστήριο
