22 Νοέ 2026

Δείτε επίσης

  • Home
  • Αναλύσεις
  • Μητσοτάκης: Στέρεο έδαφος και υπερπλεονάσματα – Η αντιπολίτευση βλέπει μια οικονομία δύο ταχυτήτων

Μητσοτάκης: Στέρεο έδαφος και υπερπλεονάσματα – Η αντιπολίτευση βλέπει μια οικονομία δύο ταχυτήτων

Image

Προϋπολογισμός 2027: Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τα πλεονάσματα, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ απαντούν με ακρίβεια και φορολογική επιβάρυνση

Με το βλέμμα στις εκλογές του 2027, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να παρουσιάσει την οικονομική πορεία της χώρας ως βασικό επιχείρημα για τη συνέχιση της κυβερνητικής πολιτικής. Στην κυριακάτικη ανασκόπησή του επικαλείται το πρωτογενές πλεόνασμα, την αύξηση των επενδύσεων, τη μείωση της φοροδιαφυγής και τα περιθώρια κοινωνικών παροχών, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα πατά σε στέρεο έδαφος. Ωστόσο, η νέα πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάπτυξη, η οποία αποκλίνει αισθητά από τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, αλλά και η συνεχιζόμενη πίεση στα νοικοκυριά, δημιουργούν ένα διαφορετικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς κατατέθηκε στη Βουλή ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027, ο τελευταίος πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές. Η κυβέρνηση τον παρουσιάζει ως αποτύπωση της δημοσιονομικής σταθερότητας και της αναπτυξιακής δυναμικής, ενώ η αντιπολίτευση αμφισβητεί την κοινωνική κατανομή των αποτελεσμάτων και θέτει στο επίκεντρο το πραγματικό εισόδημα.

Το πολιτικό μήνυμα του πρωθυπουργού είναι σαφές: η οικονομική σταθερότητα αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχιση της πορείας της χώρας. «Το 2027, χρονιά εθνικών εκλογών, οι πολίτες θα κληθούν να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουμε σε αυτόν τον δρόμο. Είναι ευθύνη όλων μας να μη χαθεί ό,τι πετύχαμε με τόσο κόπο», αναφέρει, συνδέοντας ευθέως τις οικονομικές επιδόσεις με το εκλογικό διακύβευμα.

Στον αντίποδα, το ΠΑΣΟΚ και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν την κυβέρνηση ότι μετατρέπει τους δημοσιονομικούς δείκτες σε επικοινωνιακό αφήγημα, χωρίς να απαντά στο ερώτημα γιατί η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη ανακούφιση για την κοινωνία. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η ακρίβεια, η φορολογική επιβάρυνση και η απόσταση ανάμεσα στους μακροοικονομικούς δείκτες και την καθημερινότητα.

Το δημοσιονομικό επιχείρημα της κυβέρνησης: Πλεόνασμα 7,78 δισ. και αυξημένες επενδύσεις

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στηρίζει μεγάλο μέρος της επιχειρηματολογίας του στα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο δεκάμηνο του 2026.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 7,78 δισ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου, έναντι στόχου 4,823 δισ. ευρώ. Η υπέρβαση φτάνει σχεδόν τα 3 δισ. ευρώ.

Ο πρωθυπουργός επισημαίνει, ωστόσο, ότι ακόμη και μετά την αφαίρεση ποσών που συνδέονται με χρονικές μεταθέσεις πληρωμών, η υπέρβαση έναντι του στόχου παραμένει πάνω από 1 δισ. ευρώ.

Οι επενδυτικές δαπάνες ανήλθαν σε 11,5 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 2,17 δισ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν το ισχυρότερο επιχείρημα της κυβέρνησης για τη δημοσιονομική της πολιτική. Υπάρχει, όμως, μια σημαντική διάκριση: το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση δεν ταυτίζεται με το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης, το οποίο υπολογίζεται με διαφορετική μεθοδολογία και περιλαμβάνει ευρύτερο πεδίο δημόσιων φορέων.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η βελτίωση των εσόδων επιτρέπει τη χρηματοδότηση μόνιμων παρεμβάσεων χωρίς νέες φορολογικές επιβαρύνσεις. Η αντιπολίτευση αντιτείνει ότι η αύξηση των εισπράξεων δεν αποδεικνύει από μόνη της πως έχει περιοριστεί το βάρος που σηκώνουν τα νοικοκυριά.

Η πρόβλεψη της Κομισιόν που χαλάει το κυβερνητικό αφήγημα

Το σημαντικότερο σημείο πολιτικής αντιπαράθεσης αφορά τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ελληνική οικονομία.

Η φθινοπωρινή έκθεση της Κομισιόν, που δημοσιοποιήθηκε στις 17 Νοεμβρίου, προβλέπει ανάπτυξη 1,8% για το 2026 και 1,5% για το 2027. Για το 2028 διατηρεί επίσης την πρόβλεψη στο 1,5%.

Οι εκτιμήσεις αυτές απέχουν από τις προβλέψεις του ελληνικού προϋπολογισμού, ο οποίος υπολογίζει ανάπτυξη 2% για το 2026 και 2,3% για το 2027.

Η απόσταση στις προβλέψεις για την ανάπτυξη

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, φθινοπωρινές προβλέψεις 2026 και σχέδιο κρατικού προϋπολογισμού 2027.

Η διαφορά δεν είναι αμελητέα. Για το 2027 φτάνει τις 0,8 ποσοστιαίες μονάδες και αφορά τον πυρήνα του κυβερνητικού σχεδιασμού για την επόμενη χρονιά.

Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται, αλλά προειδοποιεί για επιβράδυνση καθώς θα περιορίζεται σταδιακά η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές το 2026, χάρη στην απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, ωστόσο η σταδιακή ολοκλήρωση του προγράμματος δημιουργεί αβεβαιότητα για τη συνέχεια.

Παράλληλα, η ενεργειακή κρίση και η αύξηση του κόστους εισαγωγών εκτιμάται ότι θα περιορίσουν την κατανάλωση, καθώς μειώνουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 4,1% το 2026, θα υποχωρήσει στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται, απλώς με βραδύτερο ρυθμό.

Η διαφορά ανάμεσα στις κυβερνητικές προβλέψεις και εκείνες της Κομισιόν δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ο προϋπολογισμός είναι ανεφάρμοστος. Αποτυπώνει, όμως, δύο διαφορετικές εκτιμήσεις για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας, σε μια περίοδο κατά την οποία η συμβολή των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων περιορίζεται.

Η φοροδιαφυγή, ο ΦΠΑ και το ερώτημα ποιος πληρώνει τα υπερπλεονάσματα

Ένα δεύτερο βασικό επιχείρημα του πρωθυπουργού αφορά τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι το Δημόσιο καταφέρνει να εισπράττει περισσότερα χωρίς να αυξάνει τους φόρους, αποδίδοντας σημαντικό μέρος της βελτίωσης στην ψηφιοποίηση των συναλλαγών, στο myDATA και στη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS.

Επικαλείται, μάλιστα, τη μείωση του κενού ΦΠΑ, υποστηρίζοντας ότι από το 24% το 2019 έχει περιοριστεί περίπου στο 9% το 2024.

Η πρόοδος στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής είναι υπαρκτή και καταγράφεται και στα ευρωπαϊκά στοιχεία. Ωστόσο, χρειάζεται μια διευκρίνιση: τα τελευταία δημοσιευμένα συγκρίσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κενό συμμόρφωσης ΦΠΑ αφορούν το 2023. Τότε το ποσοστό στην Ελλάδα είχε υποχωρήσει στο 11,4%, από 24% το 2019, παραμένοντας υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, που ήταν περίπου 9,5%.

Η τάση είναι θετική, αλλά η φοροδιαφυγή δεν έχει εξαλειφθεί. Και κυρίως, η μείωση του κενού ΦΠΑ δεν απαντά στο διαφορετικό ερώτημα της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης.

Εδώ ακριβώς εστιάζει η κριτική του ΠΑΣΟΚ.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος Κώστας Τσουκαλάς κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι παρουσιάζει ως οικονομική επιτυχία τα υπερπλεονάσματα, τα οποία, κατά την εκτίμησή του, προκύπτουν όχι μόνο από την ανάπτυξη και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, αλλά και από τους έμμεσους φόρους και την αύξηση των τιμών.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι προβλέψεις της Κομισιόν αποκαλύπτουν τις αδυναμίες του κυβερνητικού σχεδιασμού, αναφερόμενος στην παραγωγικότητα, στο δημογραφικό και στο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών.

Το ΠΑΣΟΚ επαναφέρει επίσης το ζήτημα της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων, ζητώντας εξηγήσεις για την απόρριψη της πρότασής του να καταργηθούν τα ηλικιακά κριτήρια για το επίδομα των 400 ευρώ.

ΠΑΣΟΚ: «Χάρτινο success story» και αμφισβήτηση των κυβερνητικών προβλέψεων

Ο Κώστας Τσουκαλάς χαρακτηρίζει «χάρτινο» το success story που παρουσιάζει ο πρωθυπουργός και υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση αποφεύγει να αναφερθεί στα δυσμενή σημεία της ευρωπαϊκής πρόβλεψης.

«Ο πρωθυπουργός σήμερα με περίσσιο θράσος πανηγυρίζει για την υπερφορολόγηση και τη λεηλασία του εισοδήματος της ελληνικής κοινωνίας», αναφέρει, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση των δημόσιων εσόδων συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την επιβάρυνση των καταναλωτών.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην απόκλιση των προβλέψεων για τις επενδύσεις, θεωρώντας ότι η κυβέρνηση διατηρεί υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις για την επόμενη χρονιά.

«Ο λογαριασμός βγαίνει μόνο για τους κολλητούς, ενώ η κοινωνία ασφυκτιά», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η χώρα χρειάζεται διαφορετική οικονομική πολιτική και ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.

Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί, με αυτόν τον τρόπο, να μεταφέρει τη συζήτηση από το ύψος των δημοσιονομικών πλεονασμάτων στην κατανομή του οικονομικού αποτελέσματος και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών.

ΣΥΡΙΖΑ: Ανισότητες, funds και ανεπαρκή μέτρα για την ακρίβεια

Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ χαρακτηρίζει την κυριακάτικη ανασκόπηση του πρωθυπουργού «μονόπρακτο διαστρέβλωσης και παραλόγου», υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται μακριά από την κοινωνική πραγματικότητα.

Η Κουμουνδούρου επικεντρώνει την κριτική της στον προϋπολογισμό του 2027, τον οποίο θεωρεί συνέχεια μιας πολιτικής που παράγει υπερπλεονάσματα σε βάρος των εργαζομένων και των παραγωγικών στρωμάτων.

Σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ, η κυβέρνηση επικαλείται τη δημοσιονομική πειθαρχία για να περιορίζει τις κοινωνικές παροχές, την ώρα που τα χρέη των πολιτών προς το Δημόσιο και τις τράπεζες αυξάνονται και πολλά νοικοκυριά εξαντλούν το εισόδημά τους πριν από το τέλος του μήνα.

Το κόμμα αμφισβητεί επίσης την αποτελεσματικότητα των επιδοτήσεων στα καύσιμα, υποστηρίζοντας ότι δεν έχουν αποτρέψει τις μεγάλες αυξήσεις στις τιμές. Αντίστοιχα, χαρακτηρίζει ανεπαρκή την πρωτοβουλία «Γιορτές για Όλους» στα σούπερ μάρκετ.

Ξεχωριστή θέση στην ανακοίνωση έχει η υπόθεση των funds και των servicers. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι αποφεύγει να αναφερθεί στην πρωτοβουλία για σύσταση εξεταστικής επιτροπής, η οποία έχει προκαλέσει νέα κοινοβουλευτική αντιπαράθεση.

Παράλληλα, ασκεί κριτική στην κυβερνητική πρωτοβουλία για τη δημιουργία κέντρου επιστροφών μεταναστών στη Ρουάντα, αλλά και στους πανηγυρισμούς για την άνοδο της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Δείκτη Ισότητας των Φύλων, συνδέοντας το ζήτημα με τις γυναικοκτονίες και τις ανισότητες.

ΚΚΕ: Τα επιδόματα έχουν εξανεμιστεί πριν δοθούν

Ακόμη πιο αιχμηρή είναι η αντίδραση του ΚΚΕ, το οποίο υποστηρίζει ότι τα υπερπλεονάσματα δεν αποτελούν ένδειξη κοινωνικής ευημερίας, αλλά αποτέλεσμα μιας πολιτικής που μεταφέρει το βάρος στους εργαζομένους και στα λαϊκά στρώματα.

Στο σχόλιό του, το κόμμα αναφέρει ότι όσο συνεχίζεται η συγκεκριμένη οικονομική πολιτική, οι πολίτες θα συνεχίσουν να επιβαρύνονται για τη διατήρηση των πλεονασμάτων, την κερδοφορία των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και τις στρατιωτικές δαπάνες.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην ενίσχυση των 400 ευρώ προς τους συνταξιούχους, την οποία χαρακτηρίζει ανεπαρκή.

«Τα επιδόματα της κοροϊδίας στους συνταξιούχους έχουν εξανεμιστεί πριν καν δοθούν», σημειώνει, συνδέοντας την κριτική του με τις περικοπές προηγούμενων ετών και την απώλεια της 13ης και 14ης σύνταξης.

Το ΚΚΕ καλεί, τέλος, σε μαζική συμμετοχή στην απεργία της Τετάρτης 25 Νοεμβρίου, με κεντρικό σύνθημα «καμία θυσία για τα κέρδη και τους πολέμους τους».

Τα 400 ευρώ στους συνταξιούχους και η μάχη για την κοινωνική ανταπόδοση

Στο επίκεντρο της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας βρίσκεται και η μόνιμη ετήσια ενίσχυση των 400 ευρώ προς τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών.

Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει ότι φέτος καταργήθηκαν τα εισοδηματικά κριτήρια, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να αυξηθούν από 1,24 εκατομμύρια σε 2,12 εκατομμύρια. Πρόκειται για σχεδόν 900.000 περισσότερους δικαιούχους σε σχέση με πέρυσι.

Η ενίσχυση παρουσιάζεται ως παράδειγμα επιστροφής των δημοσιονομικών ωφελειών στην κοινωνία. Για την κυβέρνηση, η αύξηση των δικαιούχων αποτελεί ένδειξη διεύρυνσης της κοινωνικής προστασίας.

Για την αντιπολίτευση, αντίθετα, τα 400 ευρώ δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τις απώλειες της αγοραστικής δύναμης, τις αυξήσεις στα βασικά αγαθά και τις μακροχρόνιες περικοπές στις συντάξεις.

Η αντιπαράθεση αυτή αποτυπώνει και τη διαφορετική πολιτική προσέγγιση: η κυβέρνηση επιμένει στη λογική των στοχευμένων ενισχύσεων και της δημοσιονομικής σταθερότητας, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν ευρύτερες παρεμβάσεις στο εισόδημα, στη φορολογία και στο κοινωνικό κράτος.

Το εκλογικό διακύβευμα του 2027

Η κυριακάτικη ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν περιορίζεται σε έναν απολογισμό κυβερνητικών πρωτοβουλιών. Αποτελεί και μια προσπάθεια να διαμορφωθεί από τώρα το βασικό επιχείρημα της Νέας Δημοκρατίας ενόψει των εκλογών του 2027.

Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη δημοσιονομική σταθερότητα, τη μείωση του δημόσιου χρέους, την αύξηση των επενδύσεων και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης ως αποδείξεις ότι η οικονομική πολιτική της αποδίδει.

Η αντιπολίτευση, από την άλλη, επενδύει στην απόσταση ανάμεσα στους δείκτες και στην καθημερινότητα, με αιχμή την ακρίβεια, τους έμμεσους φόρους, την παραγωγικότητα και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών.

Υπάρχει, πάντως, ένα δεδομένο που δυσκολεύει την κυβερνητική επιχειρηματολογία: ακόμη και αν η Ελλάδα διατηρήσει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και συνεχίσει να μειώνει το χρέος της, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα επιτύχει ανάλογη βελτίωση στο βιοτικό επίπεδο των πολιτών.

Το πραγματικό πολιτικό τεστ για το 2027 θα είναι αν η οικονομική ανάπτυξη θα έχει αποκτήσει μετρήσιμο αντίκρισμα στους μισθούς, στην αγοραστική δύναμη, στη στέγαση και στην καθημερινή ασφάλεια των νοικοκυριών. Εκεί θα κριθεί τελικά αν το κυβερνητικό αφήγημα περί σταθερής προόδου μπορεί να πείσει πέρα από τους δημοσιονομικούς δείκτες.

Δείτε επίσης