Η ομότιμη καθηγήτρια Διεθνούς Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Πειραιώς αναλύει τις απειλές σε αεροσκάφη, τις κυβερνοεπιθέσεις, τη δράση των χάκερ, τις συστάσεις για αποθήκευση τροφίμων και νερού και τη σταδιακή κανονικοποίηση της βίας. «Δεν βλέπω μεμονωμένα περιστατικά. Όλα είναι μαζί», επισημαίνει.
Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας, οι απειλές σε αεροσκάφη, οι κυβερνοεπιθέσεις σε υποδομές και οι συστάσεις προς τους πολίτες να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο μιας πολεμικής σύγκρουσης επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον υβριδικό πόλεμο και τις νέες μορφές απειλών.
Πίσω από τα επιμέρους περιστατικά, τίθεται ένα ευρύτερο ερώτημα: πρόκειται για ασύνδετες ενέργειες ή για διαφορετικές εκφάνσεις μιας στρατηγικής που αποσκοπεί στη δημιουργία ανασφάλειας και φόβου στις ευρωπαϊκές κοινωνίες;
Η ομότιμη καθηγήτρια Διεθνούς Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μαίρη Μπόση, μιλώντας στο Anatropinews, καταθέτει τη δική της ανάλυση, προσεγγίζοντας τις εξελίξεις μέσα από το πρίσμα της πολιτικής βίας. Εξετάζει τις απειλές σε αεροσκάφη, τις κυβερνοεπιθέσεις, τη δράση των χάκερ, τις πιέσεις προς τους Ευρωπαίους πολίτες να συγκεντρώσουν προμήθειες για το ενδεχόμενο πολέμου, αλλά και τις ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές συνέπειες αυτής της κατάστασης.
Η βασική της θέση είναι ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα περιστατικά ως μεμονωμένα γεγονότα, αλλά να τα εξετάζουμε συνολικά, αναζητώντας τον τρόπο, τον στόχο, τους πιθανούς δράστες και εκείνους που τελικά ωφελούνται.
Οι απειλές σε αεροσκάφη και ο συντονισμός των ενεργειών
«Καταρχάς, βλέπω ότι όλες οι απειλές σε αεροσκάφη που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής είναι ψευδείς. Εγώ, όμως, τις εξετάζω ως πράξεις βίας. Εξετάζω τον τρόπο, τον τόπο, το ποιος, το γιατί, ποιος ωφελείται και ποιος βλάπτεται. Πρόκειται για μια ειδική προσέγγιση, μέσα από τη δική μου πολυετή ενασχόληση με το φαινόμενο της βίας.
Είδα, βέβαια, ότι για τα περιστατικά αυτά έχουν τοποθετηθεί και διάφορες ευρωπαϊκές αρχές. Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας θεώρησε ότι πρόκειται για ένα είδος πολέμου κάτω από το όριο της απόδοσης ευθύνης, ενώ ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών μίλησε για υβριδικές επιθέσεις και για μια μορφή ψυχολογικού πολέμου.
Αυτό που διαπιστώνω είναι ότι υπάρχει συντονισμός. Οι ενέργειες δείχνουν να παραπέμπουν σε εντολές από ένα κέντρο. Βλέπω έναν συντονισμό, ο οποίος, όμως, δεν αφορά μόνο τις απειλές στα αεροσκάφη. Αφορά μια σειρά από απειλές.
Για παράδειγμα, εντάσσω σε αυτή την εικόνα και όσα συνέβησαν με τις κυβερνοεπιθέσεις στα ψυγεία, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Υπάρχει, επίσης, και ένα άλλο σκέλος: η παρότρυνση προς τους Ευρωπαίους πολίτες να προετοιμαστούν, συγκεντρώνοντας προμήθειες για την πιθανότητα ενός πολέμου.
Δεν βλέπω, λοιπόν, μόνο τις απειλές στα αεροσκάφη. Βλέπω μια σειρά από απειλές».
«Ο στόχος είναι η δημιουργία φόβου, ανασφάλειας, ανησυχίας και τρόμου»
«Ποιος είναι ο στόχος όλων αυτών; Εξετάζοντας τον τρόπο, τον τόπο, τον στόχο και τα υπόλοιπα στοιχεία, καταλήγω ότι ο βασικός στόχος είναι η δημιουργία φόβου, ανασφάλειας, ανησυχίας, τρόμου και χάους.
Τι προκαλούν αυτές οι απειλές; Εντείνουν την αρνητική ένταση και κοστίζουν πάρα πολύ ακριβά.
Είδα, επίσης, ορισμένες απόπειρες απόδοσης ευθύνης, οι οποίες μέχρι στιγμής δεν έχουν ολοκληρωθεί. Όσον αφορά τον τρόπο, αυτός κρίνεται από το αποτέλεσμα.
Στην περίπτωση των αεροσκαφών είδαμε ότι οι απειλές ήταν ψευδείς. Αυτό σημαίνει αύξηση του κόστους για τις αεροπορικές εταιρείες και όχι μόνο. Σημαίνει, επίσης, τεράστια ανησυχία, χωρίς να υπάρχει πραγματικό αντίκρισμα.
Θέλω εδώ να βάλω μια σημαντική παρένθεση. Υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα να εκδηλωθεί κάποια στιγμή μια πραγματική, ουσιαστική φοβιστική ενέργεια. Και τότε θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε διαφορετικά προβλήματα.
Μέχρι τώρα, όμως, όλα αυτά είχαν επιτυχία. Μεγάλη επιτυχία».
Η αναβάθμιση των χάκερ και οι κυβερνοεπιθέσεις
«Ένα ακόμη στοιχείο που βλέπω είναι η αναβάθμιση της δράσης των χάκερ, όλων των ειδών των χάκερ. Είναι ένα πολύ σημαντικό σκέλος αυτής της συνολικής εικόνας.
Από όσα έχω παρατηρήσει στο παρελθόν, αλλά και τώρα, τα άτομα που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους χώρους είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα νεαρής ηλικίας. Δεν είναι όλοι νέοι, αλλά η πλειονότητα είναι.
Πρώτον, διαθέτουν άριστη γνώση της τεχνολογίας. Ξέρουν τι κάνουν.
Δεύτερον, έχω διαπιστώσει ότι ανταγωνίζονται και συναγωνίζονται μεταξύ τους.
Τρίτον, αδιαφορούν πλήρως για το εάν το αποτέλεσμα των πράξεών τους εμπεριέχει ή μπορεί να προκαλέσει ανθρώπινα θύματα. Δεν τους ενδιαφέρει.
Τέταρτον, ενδιαφέρονται για την επιτυχία του εγχειρήματος, για την επιτυχία της επίθεσης. Αυτό είναι που τους ενδιαφέρει.
Έχω παρατηρήσει, επίσης, ότι πρόκειται για άτομα που σε αρκετές περιπτώσεις κινούνται με βάση μια μηδενιστική πολιτική ιδεολογία. Δεν χρησιμοποιώ τυχαία αυτόν τον όρο. Είναι διαφορετικός από άλλους όρους που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς.
Ένα ακόμη στοιχείο είναι ότι μπορούν σχετικά εύκολα να καθοδηγηθούν έναντι αμοιβής».
Η αποθήκευση τροφίμων και νερού και η προετοιμασία των πολιτών
«Ένα άλλο θέμα είναι η λογική των πιέσεων που βλέπω να ασκούνται από τα κράτη του Βορρά, αλλά και από τις Βρυξέλλες, προς τους πολίτες. Η λογική αυτή είναι να αποθηκεύουμε τρόφιμα, νερό και άλλα βασικά αγαθά, προκειμένου να είμαστε προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο μιας κρίσης.
Ακόμη και ο αρχηγός των βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων άφησε να εννοηθεί ότι η Ρωσία απειλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ υπάρχει και η ευρύτερη παγκόσμια αστάθεια που προκαλείται από τις τρέχουσες εξελίξεις.
Όλα αυτά δεν είναι χωρίς συνέπειες. Το αποτέλεσμα είναι μια ώθηση προς τις πολεμικές βιομηχανίες, η συρρίκνωση δικαιωμάτων, η μείωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών και ακόμη περισσότερες συνέπειες».
Ποιοι ωφελούνται από την κατάσταση
«Ποιοι ωφελούνται, λοιπόν, από αυτή την κατάσταση;
Προς το παρόν, ωφελούνται οι βιομηχανίες όπλων. Ωφελείται η Ουκρανία, με τον Ζελένσκι, για τον οποίο έχω ιδιαίτερα επικριτική άποψη.
Παράλληλα, παγιώνεται η αύξηση της βίας σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και στα ευρωπαϊκά κράτη. Αυτή η αύξηση της βίας αποκτά σταδιακά μια μορφή νομιμοποίησης και παρουσιάζεται ολοένα και περισσότερο ως κάτι φυσιολογικό και αναμενόμενο.
Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο. Η βία δεν εμφανίζεται πλέον ως κάτι έκτακτο, αλλά σταδιακά παρουσιάζεται ως μια κατάσταση που πρέπει να θεωρείται φυσιολογική».
Οι νέοι στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και η διεκδίκηση καλύτερης ποιότητας ζωής
«Έχω δει, βέβαια, ότι άρχισε να υπάρχει κινητικότητα νέων ανθρώπων σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Όχι στην Ελλάδα, αλλά στις περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παρατηρείται μια σημαντική κινητικότητα νέων που θέλουν καλύτερη ποιότητα ζωής, διεκδικούν και ασκούν πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση.
Είναι μια εξέλιξη που πρέπει επίσης να εξετάσουμε μέσα στο συνολικό πλαίσιο των όσων συμβαίνουν».
«Δεν βλέπω μεμονωμένα περιστατικά. Όλα είναι μαζί»
Κλείνοντας την ανάλυσή της, η Μαίρη Μπόση επιμένει ότι οι απειλές σε αεροσκάφη, οι κυβερνοεπιθέσεις, η δράση των χάκερ, οι συστάσεις για συγκέντρωση προμηθειών και η γενικότερη καλλιέργεια κλίματος ανασφάλειας δεν πρέπει να εξετάζονται αποσπασματικά.
«Όλα αυτά δεν τα βλέπω ξεκομμένα. Όλα είναι μαζί.
Πρέπει να εξετάζουμε συνολικά τις εξελίξεις, να βλέπουμε τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται οι επιμέρους ενέργειες, ποιος ωφελείται, ποιος βλάπτεται και ποιες είναι οι συνέπειες για τους πολίτες.
Και επαναλαμβάνω αυτό που είπα και στην αρχή: φοβισμένοι λαοί είναι χειρίσιμοι λαοί».
