Το έγγραφο της 6ης Μαΐου και η αλλαγή στάσης της Ελληνικό Μετρό
Η επιστολή της 6ης Μαΐου 2026, που αποκαλύπτει η «Εφημερίδα των Συντακτών», φέρνει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τη διαχείριση των καθιζήσεων και των ζημιών σε κτίρια της Κυψέλης από τη διάνοιξη της Γραμμής 4 του Μετρό. Το έγγραφο δείχνει ότι η Ελληνικό Μετρό γνώριζε την έκταση του προβλήματος, κατέγραφε υπερβάσεις ορίων συναγερμού και απέδιδε ευθύνες στην ανάδοχο κοινοπραξία. Δύο μήνες αργότερα, ωστόσο, η δημόσια ανακοίνωσή της υιοθέτησε μια διαφορετική εκδοχή, επικαλούμενη απρόβλεπτες γεωλογικές συνθήκες.
Η αποκάλυψη του ρεπορτάζ του Άρη Χατζηγεωργίου επαναφέρει στο επίκεντρο τις ευθύνες για τις ζημιές από τον μετροπόντικα «Νίκη», τη στάση των αρμόδιων φορέων και την καθυστέρηση ενημέρωσης των κατοίκων. Παράλληλα, η διαφορά ανάμεσα στην εσωτερική αλληλογραφία και τη δημόσια τοποθέτηση της εταιρείας δημιουργεί ερωτήματα για το πώς αντιμετωπίστηκε ένα πρόβλημα που είχε ήδη λάβει σημαντικές διαστάσεις.
Τι αποκαλύπτει η επιστολή της 6ης Μαΐου
Το έγγραφο, που υπογράφει ο τότε διευθυντής του έργου της Γραμμής 4, Θεόδωρος Μπαντής, αποτυπώνει τη διαφωνία ανάμεσα στην Ελληνικό Μετρό και την κοινοπραξία ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTOM για τα αίτια των καθιζήσεων και την ευθύνη αντιμετώπισής τους.
Η κοινοπραξία είχε υποστηρίξει, με επιστολή της στις 24 Απριλίου, ότι οι γεωλογικές συνθήκες, η παρουσία παλιών φρεατίων και βόθρων και η μικρή απόσταση της σήραγγας από τα κτίρια συνέβαλαν στα προβλήματα. Η απάντηση της Ελληνικό Μετρό ήταν αυστηρή: οι συνθήκες αυτές ήταν γνωστές από τη φάση δημοπράτησης του έργου και περιλαμβάνονταν στα τεχνικά δεδομένα που είχε στη διάθεσή του ο ανάδοχος.
Η εταιρεία αμφισβητούσε, επομένως, την επίκληση απρόβλεπτων γεωλογικών συνθηκών και ζητούσε εξηγήσεις για το γεγονός ότι δεν είχαν προσαρμοστεί οι μελέτες στις πραγματικές συνθήκες εκσκαφής.
Ζημιές σε 18 από τα 24 κτίρια της ζώνης διέλευσης
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά της επιστολής ότι είχαν καταγραφεί συμβάντα γεωμηχανικής και δομητικής παρακολούθησης, υπερβάσεις ορίων συναγερμού, ζημιές, βλάβες και διαρροές πολφού σε 18 από τα 24 κτίρια που βρίσκονταν στη ζώνη διέλευσης του μετροπόντικα.
Η Ελληνικό Μετρό χαρακτήριζε την κατάσταση ανησυχητική, επισημαίνοντας ότι τα φαινόμενα δεν είχαν τοπικό χαρακτήρα, αλλά παρουσίαζαν μεγάλη χωρική και χρονική έκταση. Η διαπίστωση αυτή απέχει αισθητά από την εικόνα περιορισμένων ζημιών σε λίγες πολυκατοικίες που είχε παρουσιαστεί δημόσια.
Στην ίδια επιστολή, η εταιρεία ζητούσε εντατικοποίηση της συμμετοχής του εξειδικευμένου μέλους της κοινοπραξίας, της GHELLA, καθώς και περαιτέρω εκπαίδευση των χειριστών του μετροπόντικα. Παράλληλα, απαιτούσε επικαιροποιημένες μετρήσεις, αυτοψίες και εκθέσεις για τις βλάβες στα κτίρια, καθώς και πρόσθετες τεχνικές αξιολογήσεις.
Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν τα ερωτήματα για το πότε ακριβώς διαπιστώθηκε η σοβαρότητα των ζημιών και γιατί η πλήρης εικόνα δεν είχε δοθεί εγκαίρως στους κατοίκους.
Ο μετροπόντικας συνέχισε μετά την προειδοποίηση
Το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η επιστολή της 6ης Μαΐου δεν προηγήθηκε της έναρξης των προβλημάτων. Συντάχθηκε όταν οι καθιζήσεις είχαν ήδη καταγραφεί και η κοινοπραξία είχε διακόψει τη λειτουργία του μετροπόντικα από τις 23 Απριλίου.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η εκσκαφή συνεχίστηκε μετά την επιστολή, μέχρι τη διακοπή της 8ης Μαΐου. Το διήμερο 7-8 Μαΐου καταγράφηκαν οι σοβαρότερες υπερβάσεις, με τις μετακινήσεις του εδάφους να φτάνουν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, έως και το τετραπλάσιο των ορίων ασφαλείας.
Ο μετροπόντικας είχε κινηθεί σε μήκος περίπου 300 μέτρων, από την κορυφή της Κυψέλης έως την περιοχή της οδού Ζακύνθου. Η αλληλουχία των γεγονότων θέτει ένα σαφές ερώτημα: εφόσον η Ελληνικό Μετρό γνώριζε την έκταση και την επαναληπτικότητα των φαινομένων, ποια μέτρα ελήφθησαν για να αποτραπεί η συνέχιση των εργασιών και γιατί δεν υπήρξε έγκαιρη δημόσια ενημέρωση;
Από την εσωτερική αλληλογραφία στη δημόσια ανακοίνωση
Στις 15 Ιουλίου, περίπου δύο μήνες μετά την επιστολή, η Ελληνικό Μετρό ανακοίνωσε ότι οι εργασίες του TBM είχαν ανασταλεί από τις 8 Μαΐου. Απέδωσε, ωστόσο, την απόφαση στις «μη αναμενόμενες και μη ανιχνεύσιμες συνθήκες» του ιδιαίτερα ασθενούς γεωλογικού υποβάθρου και στις μετακινήσεις που ξεπέρασαν τις προβλέψεις της μελέτης.
Η διατύπωση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το περιεχόμενο της επιστολής της 6ης Μαΐου. Τότε, η ίδια εταιρεία υποστήριζε ότι οι γεωλογικές συνθήκες και η πιθανή παρουσία παλιών, επιχωμένων φρεατίων ήταν γνωστές από τη φάση δημοπράτησης και ότι ο ανάδοχος όφειλε να τις έχει λάβει υπόψη στις μελέτες και στη διαδικασία εκσκαφής.
Η απόσταση ανάμεσα στις δύο τοποθετήσεις αποτελεί τον πυρήνα της αποκάλυψης. Η εσωτερική αλληλογραφία καταγράφει συγκεκριμένες αιτιάσεις προς την κοινοπραξία, ενώ η δημόσια ανακοίνωση μεταφέρει το βάρος στις γεωλογικές συνθήκες. Η εξήγηση αυτής της μεταστροφής απαιτεί απαντήσεις από τη διοίκηση της Ελληνικό Μετρό και το υπουργείο Υποδομών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στο μεταξύ ο Θεόδωρος Μπαντής είχε μετακινηθεί από τη θέση του διευθυντή του έργου στη Διεύθυνση Ενημέρωσης της εταιρείας. Η σύμπτωση αυτή προσθέτει ένα ακόμη ερώτημα σχετικά με τη διαδικασία διαμόρφωσης της δημόσιας ανακοίνωσης.
Η κινητοποίηση των κατοίκων και η δικαστική απόφαση
Η υπόθεση ήρθε στο προσκήνιο μετά τις καταγγελίες κατοίκων για ρωγμές, καθιζήσεις και άλλες βλάβες σε πολυκατοικίες της περιοχής. Στις 16 Απριλίου, δρόμοι της Κυψέλης πλημμύρισαν με λάσπη και πολφό από τις εργασίες, ενώ η δημόσια ενημέρωση εκείνης της περιόδου δεν αποτύπωνε την έκταση των προβλημάτων που περιγράφει η επιστολή.
Οι κάτοικοι συγκρότησαν πρωτοβουλία, ζήτησαν πρόσβαση στα τεχνικά δεδομένα και διεκδίκησαν πλήρη ενημέρωση για τις επιπτώσεις στα κτίριά τους. Η παρέμβαση του Δήμου Αθηναίων και η εισαγγελική κινητοποίηση συνέβαλαν στην ενίσχυση της πίεσης προς τους αρμόδιους φορείς.
Στις 8 Οκτωβρίου, το Πρωτοδικείο Αθηνών έκανε δεκτό το αίτημά τους για πρόσβαση σε έγγραφα και πραγματογνωμοσύνες που αφορούν τις ζημιές. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την εξέταση των τεχνικών στοιχείων και της αλληλογραφίας που μέχρι σήμερα δεν είχαν δοθεί πλήρως στη δημοσιότητα.
Το ζητούμενο πλέον είναι να αποσαφηνιστούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες συνεχίστηκε η εκσκαφή, το εύρος των βλαβών, οι ευθύνες της αναδόχου κοινοπραξίας και ο ρόλος της Ελληνικό Μετρό στην εποπτεία του έργου.
Από τα 14 στα 20 κτίρια: Νέα ερωτήματα για τον Ταχιάο
Νέο μέτωπο άνοιξε και σχετικά με τον αριθμό των κτιρίων που χρειάζονται πραγματογνωμοσύνη. Ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος επέμενε ότι η σχετική διαδικασία αφορούσε 14 κτίρια. Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, κατά τη συνάντηση της διοίκησης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας με την Πρωτοβουλία Κατοίκων Κυψέλης γνωστοποιήθηκε ότι είχε δοθεί πρόσθετη εντολή για ακόμη έξι κτίρια. Το σύνολο ανέρχεται έτσι σε 20.
Η διαφορά δεν αφορά απλώς έναν αριθμό. Συνδέεται με την έκταση των ελέγχων, την ενημέρωση των ιδιοκτητών και την ανάγκη να υπάρχει πλήρης εικόνα για τις επιπτώσεις των εργασιών.
Ο κ. Ταχιάος καλείται να απαντήσει αν τα στοιχεία για τα 20 κτίρια έχουν ενσωματωθεί στην επίσημη ενημέρωση του υπουργείου και με ποια κριτήρια προσδιορίζεται ο αριθμός των ακινήτων που χρειάζονται τεχνική διερεύνηση.
Η ευθύνη δεν κρίνεται με δημόσιες αντιπαραθέσεις
Η επιστολή της 6ης Μαΐου δεν αποτελεί από μόνη της τελικό πόρισμα για την τεχνική ή νομική ευθύνη κάθε εμπλεκόμενου φορέα. Αποτελεί, όμως, ένα κρίσιμο έγγραφο που καταγράφει τι γνώριζε η Ελληνικό Μετρό, ποιες αιτιάσεις διατύπωνε προς τον ανάδοχο και πόσο σοβαρή θεωρούσε την κατάσταση πριν από τη δημόσια ανακοίνωση του Ιουλίου.
Αυτή είναι και η ουσία της υπόθεσης: η εταιρεία που εποπτεύει το έργο φέρεται να είχε ήδη εντοπίσει εκτεταμένα προβλήματα και να αμφισβητούσε την επιχειρηματολογία της κοινοπραξίας, αλλά αργότερα παρουσίασε δημοσίως μια διαφορετική εκδοχή. Η αντίφαση πρέπει να διερευνηθεί με βάση τα έγγραφα, τις μετρήσεις και τις τεχνικές εκθέσεις.
Και υπάρχει ένα τελευταίο, συγκεκριμένο ερώτημα προς τον υφυπουργό Υποδομών: πόσα είναι σήμερα τα κτίρια για τα οποία απαιτείται πραγματογνωμοσύνη; Παραμένουν 14, όπως υποστήριζε, ή έχουν φτάσει ήδη τα 20; Οι κάτοικοι της Κυψέλης δικαιούνται σαφή απάντηση, πλήρη πρόσβαση στα στοιχεία και εγγυήσεις για την ασφάλεια των κατοικιών τους.
Καθιζήσεις στην Κυψέλη – AnatropiNews
Ζημιές από το Μετρό και αιτήματα κατοίκων – AnatropiNews
Δικαστική απόφαση για τα έγγραφα των ζημιών – AnatropiNews
